પાલા (કેરળ): કેરળ સરકારના ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ ગણાતા 'સબરીમાલા ઇન્ટરનેશનલ ગ્રીનફિલ્ડ એરપોર્ટ' ના નિર્માણને મોટો ફટકો પડ્યો છે. એરપોર્ટ માટે નિર્ધારિત કરવામાં આવેલી એરુમેલી સ્થિત ચેરુવલી એસ્ટેટની માલિકી અંગેના હાઈ-પ્રોફાઈલ જંગમાં પાલા સબ કોર્ટે સોમવારે રાજ્ય સરકાર વિરુદ્ધ ચુકાદો આપ્યો છે. આ ચુકાદા સાથે જ હજારો કરોડના એરપોર્ટ પ્રોજેક્ટના ભાવિ પર અનિશ્ચિતતાના વાદળો છવાઈ ગયા છે.
શું છે સમગ્ર વિવાદ?
કેરળ સરકારનો દાવો હતો કે એરુમેલી સાઉથ અને મણિમાલા ગામોમાં ફેલાયેલી આ ૨,૨૬૩ એકર જમીન સરકારી માલિકીની છે અને તેને હેરિસન્સ મલયાલમ લિમિટેડ (HML) દ્વારા ગેરકાયદેસર રીતે વર્ષ ૨૦૦૫માં 'આયાના ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ' (બિલીવર્સ ચર્ચ) ને વેચવામાં આવી હતી. સરકારે દલીલ કરી હતી કે આ જમીન માત્ર ભાડા પેટે આપવામાં આવી હતી, તેથી તેનું વેચાણ અમાન્ય છે.
કોર્ટના અવલોકનો અને ચુકાદો
જોકે, કોર્ટે સરકારની દલીલોને નકારી કાઢી છે. પ્રતિવાદીઓએ પુરાવા તરીકે એક સદીથી વધુ સમયનો કબજો, બેઝિક ટેક્સ રજિસ્ટરની એન્ટ્રીઓ અને ટેક્સની રસીદો રજૂ કરી હતી. કોર્ટે ૨૦૦૫માં થયેલા વેચાણને કાયદેસર ગણાવ્યું છે. આ અગાઉ હાઈકોર્ટે પણ જમીન જપ્ત કરવાના સરકારી આદેશને રદ કર્યો હતો, ત્યારબાદ સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશ પર આ મામલો સિવિલ કોર્ટમાં પહોંચ્યો હતો.
એરપોર્ટ પ્રોજેક્ટ પર અસર
સબરીમાલા જનારા લાખો શ્રદ્ધાળુઓની સુવિધા માટે આ એરપોર્ટ અત્યંત મહત્વનું માનવામાં આવતું હતું. ચેરુવલી એસ્ટેટ જ એકમાત્ર એવું સ્થળ હતું જ્યાં ગ્રીનફિલ્ડ એરપોર્ટ માટે પૂરતી જમીન ઉપલબ્ધ હતી. હવે જ્યારે કોર્ટે આ જમીનને ખાનગી ટ્રસ્ટની માલિકીની જાહેર કરી દીધી છે, ત્યારે સરકાર માટે જમીન સંપાદન કરવાની પ્રક્રિયા વધુ જટિલ અને ખર્ચાળ બની શકે છે.
દૂરગામી અસરો
આ ચુકાદો માત્ર એરપોર્ટ પૂરતો મર્યાદિત નથી. કેરળમાં અનેક પ્લાન્ટેશન એસ્ટેટ આવી જ રીતે માલિકીના વિવાદમાં ફસાયેલી છે. આ ચુકાદા બાદ અન્ય એસ્ટેટ માલિકો પણ સરકાર સામેના કાયદાકીય જંગમાં મજબૂત બનશે તેવી શક્યતા છે.
આગામી પગલું: કેરળ સરકાર હવે આ ચુકાદાને હાઈકોર્ટમાં પડકારે છે કે પછી એરપોર્ટ માટે જમીન ખરીદવાનો નવો રસ્તો અપનાવે છે, તેના પર સૌની નજર રહેશે.