બર્લિન: યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ‘ગ્રીનલેન્ડ’ ખરીદવાની વિચિત્ર માંગ અને તેના બદલામાં યુરોપિયન દેશો પર ટેરિફ (કર) લાદવાની ધમકીએ વૈશ્વિક રાજકારણમાં ભૂકંપ લાવી દીધો છે. સોમવારે જર્મની અને ફ્રાન્સના નાણામંત્રીઓએ એક સંયુક્ત નિવેદનમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે યુરોપિયન શક્તિઓ અમેરિકાના આવા ‘બ્લેકમેલ’ સામે ઝૂકશે નહીં અને જરૂર પડ્યે ઈંટનો જવાબ પથ્થરથી આપશે.
“મિત્રો વચ્ચે બ્લેકમેલ અસ્વીકાર્ય”
બર્લિનમાં યોજાયેલી એક મહત્વની બેઠક બાદ જર્મન નાણામંત્રી લાર્સ ક્લિંગબેઇલ અને ફ્રેન્ચ નાણામંત્રી રોલેન્ડ લેસ્ક્યુરે અમેરિકાને આડે હાથ લીધું હતું. ક્લિંગબેઇલે કહ્યું કે, "અમે યુરોપિયનોએ હવે સ્પષ્ટ કરવું પડશે કે સહન કરવાની મર્યાદા આવી ગઈ છે." જ્યારે લેસ્ક્યુરે ઉમેર્યું કે, "૨૫૦ વર્ષના સાથીઓ અને મિત્રો વચ્ચે આવી ધમકીઓ આપવી તે તદ્દન અસ્વીકાર્ય છે."
EU નું ‘બ્રહ્માસ્ત્ર’ તૈયાર: ૧૦૭ અબજ ડોલરનું પેકેજ
ટ્રમ્પની ધમકીના જવાબમાં યુરોપિયન યુનિયન (EU) આગામી ગુરુવારે બ્રસેલ્સમાં કટોકટી સમિતિની બેઠક યોજવા જઈ રહ્યું છે. જો અમેરિકા ટેરિફ લાદશે, તો બદલામાં EU પણ ૯૩ અબજ યુરો (આશરે ૧૦૭.૭ અબજ ડોલર) ની અમેરિકી આયાત પર આકરા ટેરિફ લાદવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, "એન્ટી-કોર્સન ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ" (બળજબરી વિરોધી સાધન) દ્વારા અમેરિકી બેંકો અને ડિજિટલ સેવાઓ પર પ્રતિબંધો મૂકવાની પણ વિચારણા ચાલી રહી છે.
ગ્રીનલેન્ડ વિવાદનું કેન્દ્ર
આ સમગ્ર વિવાદ ડેનમાર્કના આર્કટિક ટાપુ ‘ગ્રીનલેન્ડ’ પર કેન્દ્રિત છે. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ માટે આ ટાપુ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વનો છે અને જો યુરોપ તેને વેચવામાં મદદ નહીં કરે, તો તેમણે આર્થિક પરિણામો ભોગવવા પડશે. બીજી તરફ, યુરોપના નેતાઓનું કહેવું છે કે કોઈ પણ દેશની સાર્વભૌમત્વ અને અખંડિતતાનો સોદો થઈ શકે નહીં.
યુરોપ નબળું નથી
અમેરિકી નાણામંત્રી સ્કોટ બેસેન્ટે યુરોપને ‘નબળું’ ગણાવ્યું હતું, જેનો જવાબ આપતા લેસ્ક્યુરે કહ્યું કે, "અમે આવનારા દિવસોમાં સાબિત કરીશું કે અમેરિકાની આ ધારણા ખોટી છે. ૨૭ દેશો અને ૪૫ કરોડ નાગરિકો ધરાવતું EU એક મજબૂત આર્થિક અને રાજકીય શક્તિ છે."
રાજદ્વારી વિશ્લેષણ: જો આ આર્થિક યુદ્ધ વકરે છે, તો તેની અસર માત્ર અમેરિકા કે યુરોપ પર જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વૈશ્વિક બજાર અને ભારત જેવા દેશોની નિકાસ પર પણ પડી શકે છે.