દાવોસ: સ્વિત્ઝરલેન્ડના દાવોસમાં યોજાઈ રહેલી ‘વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ’ (WEF) 2026ની વાર્ષિક બેઠકમાં ભારત અને ખાસ કરીને મધ્યપ્રદેશ માટે ગર્વ લેવા જેવા સમાચાર આવ્યા છે. AI-સંચાલિત પ્રોટીન શોધતી વિશ્વપ્રસિદ્ધ કંપની ‘શિરુ’ (Shiru) ના સ્થાપક અને CEO જાસ્મિન હ્યુમે મધ્યપ્રદેશના અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કરી છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે કે મધ્યપ્રદેશના પાકોમાં પ્રોટીન નવીનીકરણ માટે અદભૂત ક્ષમતા રહેલી છે, જેનો ઉપયોગ ભવિષ્યમાં આહાર, સૌંદર્ય પ્રસાધનો અને કૃષિ ક્ષેત્રે થઈ શકશે.
AI દ્વારા પાકોનું ‘માઇનિંગ’
જાસ્મિન હ્યુમે જણાવ્યું હતું કે તેમની કંપનીએ એક એવું AI શોધ એન્જિન બનાવ્યું છે જે કુદરતી પ્રોટીન અને પેપ્ટાઇડ્સની દુનિયામાં ‘માઇનિંગ’ (શોધખોળ) કરે છે. મધ્યપ્રદેશના ખેતરોમાં ઉગતા પાકો આ ટેકનોલોજી માટે પાયાનું કામ કરી શકે છે. આ મુલાકાત દરમિયાન બંને પક્ષોએ કરાર આધારિત સંશોધન (Contract Research) અને ઉત્પાદન માટે સાથે મળીને કામ કરવાની તકોની ચર્ચા કરી હતી.
ભારત: બાયો-મેન્યુફેક્ચરિંગનું નવું સરનામું
ભારતની ક્ષમતા પર પ્રકાશ પાડતા હ્યુમે કહ્યું કે, "બાયો-મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ફર્મેન્ટેશન (આથો લાવવાની પ્રક્રિયા) ના ક્ષેત્રમાં ભારત અત્યારે એક પાવરહાઉસ છે. અહીંની ટેકનિકલ ટીમો અને કુદરતી ઉત્પાદનો બનાવવાની પ્રતિભા અદભૂત છે." તેમણે મધ્યપ્રદેશની કૃષિ ઇકોસિસ્ટમ અને યુનિવર્સિટીઓ સાથે ભાગીદારી કરીને અદ્યતન પ્રોટીન ઘટકો વિકસાવવા પર ભાર મૂક્યો હતો.
આગામી રોડમેપ તૈયાર
આ બેઠકમાં નક્કી કરવામાં આવ્યું છે કે હવે પછીના તબક્કામાં મધ્યપ્રદેશની યોગ્ય કૃષિ-સંશોધન સંસ્થાઓની ઓળખ કરવામાં આવશે. કયા પાક પ્રોટીન ઇનપુટ્સ માટે સૌથી વધુ યોગ્ય છે તેનું મેપિંગ કરવામાં આવશે અને પાયલોટ પ્રોજેક્ટ હેઠળ કરાર આધારિત ઉત્પાદનની શક્યતાઓ તપાસવામાં આવશે. આ ભાગીદારીથી મધ્યપ્રદેશના ખેડૂતોના ઉત્પાદનને વૈશ્વિક બજાર અને ઉદ્યોગોમાં નવું મૂલ્ય મળશે.
WEF 2026 ની થીમ
નોંધનીય છે કે આ વર્ષે વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ "સંવાદની ભાવના" (Spirit of Dialogue) થીમ હેઠળ યોજાઈ રહ્યું છે, જેમાં ૧૩૦ થી વધુ દેશોના ૩૦૦૦ થી વધુ પ્રતિનિધિઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. મધ્યપ્રદેશ સરકારનું આ પગલું રાજ્યને ‘ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ડેસ્ટિનેશન’ તરીકે પ્રસ્થાપિત કરવામાં મહત્વનું સાબિત થશે.
કૃષિ-ટેક નોંધ: જો મધ્યપ્રદેશના પાકમાંથી પ્રોટીન એક્સટ્રેક્ટ કરવાની આ ટેકનોલોજી સફળ રહે છે, તો તે ભારતીય ખેતીને ‘કેશ ક્રોપ’ થી આગળ વધારી ‘હાઇ-ટેક ફાર્મિંગ’ તરફ લઈ જશે.