ધાર/નવી દિલ્હી : મધ્યપ્રદેશના ધાર જિલ્લામાં આવેલી ઐતિહાસિક અને વિવાદાસ્પદ ભોજશાળામાં પૂજા-અર્ચનાને લઈને ફરી એકવાર કાનૂની જંગ જામ્યો છે. આ વર્ષે 23 જાન્યુઆરી, શુક્રવારના રોજ 'વસંત પંચમી'નો પવિત્ર તહેવાર આવી રહ્યો છે. આ સંજોગોમાં હિન્દુ પક્ષે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી માંગ કરી છે કે તે દિવસે મુસ્લિમ સમુદાયને નમાજ પઢતા રોકવામાં આવે અને હિન્દુઓને અવિરત પૂજા કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે.
શું છે વિવાદનું મુખ્ય કારણ?
ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) ના વર્તમાન નિયમો મુજબ, ભોજશાળામાં દર મંગળવારે હિન્દુઓને પૂજા કરવાની અને દર શુક્રવારે મુસ્લિમોને બપોરે 1 થી 3 વાગ્યા સુધી નમાજ પઢવાની મંજૂરી છે. જોકે, આ વખતે વસંત પંચમી શુક્રવારે જ આવતી હોવાથી વિવાદ વકર્યો છે. હિન્દુ પક્ષનું કહેવું છે કે વસંત પંચમી એ માતા સરસ્વતીનો પ્રકટોત્સવ છે, અને તે દિવસે સવારથી સાંજ સુધી હવન, મહાઆરતી અને પૂજાની વિધિઓ ચાલતી હોય છે, જેમાં કોઈ પણ પ્રકારનો વિક્ષેપ ન પડવો જોઈએ.
રાજા ભોજ અને વાગદેવીનું મંદિર
હિન્દુ પક્ષ તરફથી વકીલ વિષ્ણુ શંકર જૈને દલીલ કરી છે કે આ સંકુલ 11મી સદીમાં પરમાર વંશના રાજા ભોજે બનાવ્યું હતું, જે મૂળભૂત રીતે દેવી સરસ્વતી (વાગદેવી) ને સમર્પિત મંદિર છે. તાજેતરમાં થયેલા વૈજ્ઞાનિક સર્વેમાં પણ અહીં મંદિરના અસ્તિત્વના પુરાવા મળ્યા હોવાનો દાવો અરજીમાં કરવામાં આવ્યો છે. અરજીમાં ભાર પૂર્વક કહેવાયું છે કે ગર્ભગૃહની પવિત્રતા જાળવવા માટે વસંત પંચમીના પવિત્ર દિવસે નમાજની પરવાનગી રદ કરવી જોઈએ.
ASI ના આદેશ પર સવાલ
ASI ના 7 એપ્રિલ, 2023 ના આદેશમાં એવી સ્પષ્ટતા નથી કે જ્યારે પૂજા અને નમાજના દિવસો એકસાથે આવે ત્યારે શું કરવું. મુસ્લિમ પક્ષ આ સ્થળને કમલ મૌલાની મસ્જિદ ગણાવે છે. હવે જ્યારે આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટના દ્વારે પહોંચ્યો છે, ત્યારે મુખ્ય ન્યાયાધીશે આ બાબતની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં લઈને ગુરુવારે (22 જાન્યુઆરી) તાકીદની સુનાવણી રાખવાની ખાતરી આપી છે.
સમગ્ર ધાર જિલ્લામાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા ચુસ્ત કરી દેવામાં આવી છે. આ ચુકાદો નક્કી કરશે કે આ વર્ષની વસંત પંચમીએ ભોજશાળામાં કેવી ધાર્મિક વ્યવસ્થા જળવાશે.