મુંબઈ : ભારતની આર્થિક રાજધાની મુંબઈએ ફરી એકવાર સાબિત કરી દીધું છે કે તે ખરા અર્થમાં 'મિનિ ઇન્ડિયા' છે. તાજેતરમાં સંપન્ન થયેલી બૃહદમુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) ની ચૂંટણીના પરિણામો ચોંકાવનારા અને મુંબઈના વૈશ્વિક સ્વભાવને ઉજાગર કરનારા રહ્યા છે. મરાઠી-માનુસ અને મરાઠી ગૌરવના મુદ્દે લડાયેલી આ તીવ્ર ચૂંટણીમાં ચૂંટાયેલા કુલ 227 કોર્પોરેટરોમાંથી લગભગ 33 ટકા એટલે કે 78 સભ્યો બિન-મરાઠી છે.
પક્ષોનું ગણિત અને બિન-મરાઠી પ્રતિનિધિત્વ
આ વખતે ભાજપ 89 બેઠકો સાથે ગૃહમાં સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. ખાસ વાત એ છે કે, બિન-મરાઠી કોર્પોરેટરોમાં પણ ભાજપ 38 સભ્યો સાથે મોખરે છે. અન્ય પક્ષોમાં કોંગ્રેસના 18, AIMIM ના 8 અને ઉદ્ધવ ઠાકરેની શિવસેના (UBT) ના 6 બિન-મરાઠી ઉમેદવારો જીત્યા છે. આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે ભાજપે ઉત્તર ભારતીય અને ગુજરાતી મતદારોમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરી છે.
ગઠબંધન અને જાદુઈ આંકડો
227 સભ્યોના ગૃહમાં બહુમતી માટે 114 બેઠકોની જરૂર છે. 'મહાયુતિ' (ભાજપ, શિંદે જૂથની શિવસેના અને RPI) એ કુલ 118 બેઠકો મેળવીને સત્તાના દ્વાર ખોલ્યા છે. બીજી તરફ, ઉદ્ધવ ઠાકરેના નેતૃત્વ હેઠળના વિપક્ષી ગઠબંધનને 72 બેઠકો મળી છે. કોંગ્રેસે સ્વતંત્ર રીતે લડીને 24 બેઠકો પર જીત મેળવી છે.
ઓળખની રાજનીતિ અને આક્ષેપબાજી
ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન 'મરાઠી અસ્મિતા'નો મુદ્દો છવાયેલો રહ્યો હતો. ઉદ્ધવ ઠાકરે અને રાજ ઠાકરેએ ભાજપ પર મુંબઈને મહારાષ્ટ્રથી અલગ કરવાના અને "ગુજરાતી કબજા" ના આક્ષેપો કર્યા હતા. રાજ ઠાકરેએ હિન્દી ભાષા લાદવા સામે આક્રમક વલણ અપનાવ્યું હતું, તો ઉદ્ધવ ઠાકરેએ તમિલનાડુ ભાજપના નેતા કે. અન્નામલાઈના નિવેદનોની ટીકા કરી હતી. જોકે, આટલા વિવાદો છતાં મુંબઈના મતદારોએ પક્ષોની મર્યાદિત ઓળખ કરતા વિકાસ અને કોસ્મોપોલિટન નેતૃત્વને વધુ મહત્વ આપ્યું હોય તેવું જણાય છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે, તમામ પક્ષોએ એવી ખાતરી આપી છે કે મુંબઈનો આગામી મેયર 'મરાઠી' જ હશે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ભાજપ અને શિંદે જૂથ મળીને આ વચન કેવી રીતે પૂરું કરે છે.