છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય લાખોનો આઇફોન લેવા ઠેરઠેર લાઇનો લાગી 10:12 AM
તા. ૨૧ સપ્ટેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૨ ભાદરવા સુદ – ૧૦ સોમવાર
ગુજરાતના દરિયામાં રહસ્યમય ઘટના : ગેસના પરપોટા - ફીણનું મહાવર્તુળ
ગેસ લીકેજ કે કુદરતી આફત ? માછીમારો ફફડયા : ગુજરાત - પાલઘરનાં દરિયામાં અજબગજબની હલચલ : પાણીમાં અચાનક ઉકળતા પરપોટાથી ખળભળાટ : હાઇએલર્ટ જાહેર : ONGCની પાઇપલાઇનમાં ભંગાણ કે પછી પેટાળમાં જવાળામુખી જેવી પ્રક્રિયા : તપાસનો ધમધમાટ : અસામાન્ય ઘટના
પાલઘર, તા.૨૧: ગુજરાતના દરિયાકાંઠે અચાનક ઉકળતા પરપોટા, કાદવવાળું પાણી અને સમુદ્રની મધ્યમાં એક વિશાળ વર્તુળ દેખાયું છે. આ રહસ્યમય દૃશ્ય જોઈને માછીમારો સ્તબ્ધ થઈ ગયા છે. આ વીડિયો ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ કારણ રહસ્ય જ રહ્યું છે. ઊંડા સમુદ્રમાં ઝડપથી ફરતા પાણી અને ઉકળતા પરપોટાએ બધાને ડરાવી દીધા છે. આ ઘટના ૧૧ જાન્યુઆરીએ બની હતી, જ્યારે વસઈના પચુબંદરથી એક માછીમારી બોટ આ ખતરનાક પ્રવાહમાં ફસાઈ ગઈ હતી.ગુજરાત નજીક અરબી સમુદ્રમાં પાણી અચાનક ઉકળવા લાગ્યું, પરપોટા ઉછળવા લાગ્યા. માછીમારોના વીડિયોએ હંગામો મચાવ્યો છે. સંભવિત કારણોમાં દરિયાઈ તળમાંથી મિથેન ગેસ લીકેજ, ભૂકંપની ગતિવિધિ અથવા પાઇપલાઇન લીકેજનો સમાવેશ થાય છે. પાલઘર વહીવટીતંત્રે તપાસ શરૂ કરી છે. INCOIS ટીમ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ છે. માછીમારોને આ વિસ્તારથી દૂર રહેવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
મહારાષ્ટ્રના પાલઘર જિલ્લાથી લઈને ગુજરાતના દરિયાકાંઠા સુધીના અરબી સમુદ્રમાં એક અત્યંત ચોંકાવનારી અને રહસ્યમય ઘટના સામે આવી છે. છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં સામે આવેલા અહેવાલો મુજબ, દરિયાના અમુક ચોક્કસ વિસ્તારમાં પાણી જાણે ‘ઉકળી' રહ્યું હોય તેમ મોટા પાયે પરપોટા અને ફીણ જોવા મળી રહ્યા છે. આ દ્રશ્યો જોઈને સ્થાનિક માછીમારોમાં ગભરાટ ફેલાયો છે અને તંત્ર પણ એલર્ટ મોડ પર આવી ગયું છે.
મરાઠી અને અંગ્રેજી મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, પાલઘર જિલ્લાના માછીમારો જ્યારે દરિયામાં માછીમારી કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમણે જોયું કે સમુદ્રના એક મોટા હિસ્સામાં પાણીનું વલોવણું થઈ રહ્યું છે. જાણે નીચે કોઈ જ્વાળામુખી ફાટયો હોય અથવા મોટા પાયે ગેસ છૂટો પડી રહ્યો હોય તેમ સપાટી પર સતત પરપોટા નીકળી રહ્યા છે. માછીમારોએ આ ઘટનાનો વિડિયો બનાવીને સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ કર્યો હતો, જે બાદ તંત્રના ધ્યાને આ બાબત આવી હતી.
પાલઘર જિલ્લા ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ સેલના વડા વિવેકાનંદ કદમે મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે, ‘આ ઘટના અત્યંત અસામાન્ય છે. અમને મળેલા વીડિયો અને રિપોર્ટ્સ મુજબ, ગુજરાતના કિનારા નજીક અને પાલઘરની હદમાં આ પ્રકારની ગતિવિધિ જોવા મળી છે. આ કોઈ સામાન્ય મોજા નથી પરંતુ પેટાળમાં થઈ રહેલી કોઈ મોટી ગતિવિધિનો સંકેત છે. અમે કોસ્ટ ગાર્ડ, મેરીટાઈમ બોર્ડ અને ઓએનજીસીને તાત્કાલિક જાણ કરી છે.'
વિવિધ સમાચારસ્ત્રોતો અને નિષ્ણાતોના મતે, આ ભેદી હલચલ પાછળ મુખ્યત્વે ત્રણ કારણો હોઈ શકે છેઃ
બોટ વમળમાં ફસાઈ, માછીમારોએ હાજરી આપીઃ કળષ્ણ મોરલીખંડ્યાની બોટ, ‘ઓમ નમઃ શિવાય', દરિયાકાંઠેથી લગભગ ૬૬ નોટિકલ માઈલ દૂર માછીમારી કરી રહી હતી. અચાનક, માછીમારોએ જોયું કે કાદવવાળું પાણી ઝડપથી એક મોટા વર્તુળમાં ફરતું હતું, અને અંદરથી એક ઉકળતો વાદળ ઉભરી રહ્યો હતો. બોટ થોડા સમય માટે વમળમાં ફસાઈ ગઈ હતી, પરંતુ માછીમારોએ એન્જિનની ગતિ વધારી દીધી અને કોઈક રીતે ભુલભુલામણીમાંથી છટકી જવામાં સફળ રહ્યા. વીડિયોમાં પાણીની અંદરથી પરપોટા અને તીવ્ર તોફાન સ્પષ્ટ રીતે દેખાય છે.
એક અઠવાડિયા પછી પણ કોઈ પ્રતિક્રિયા નથીઃ વીડિયો સામે આવ્યાના એક અઠવાડિયા પછી પણ, કોઈ સરકારી એજન્સી દરિયામાં આ વિચિત્ર ઘટનાનું કારણ શું છે તે સમજાવી શકી નથી. સ્થાનિક માછીમારોમાં હજુ પણ ભય અને અનિશ્ચિતતા છે.
પ્રશાસનનો અનુમાનઃ ગેસ લીકેજ કે ભૂસ્તરશાષાીય હિલચાલ?
પાલઘર જિલ્લા આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સેલના વડા વિવેકાનંદ કદમના મતે, આ ઘટના ‘અસામાન્ય' છે. પ્રારંભિક અંદાજ સૂચવે છે કે તે સમુદ્રમાં ઊંડા ગેસ લીકેજ, કોઈ પ્રકારની ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય હિલચાલ અથવા ONGC પાઇપલાઇનમાં લીકેજને કારણે હોઈ શકે છે. જો કે, આ બધી માત્ર અટકળો છે. હાલમાં, દરિયાઈ અધિકારીઓ સાથે સંકલનમાં, આ વિસ્તારમાં મુસાફરી કરતી બોટ અને જહાજોને ખાસ સાવધાની રાખવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
નૌકાદળ, કોસ્ટ ગાર્ડ અને NIO ને માહિતી મોકલવામાં આવી છે
મત્સ્યઉદ્યોગ વિભાગના સહાયક કમિશનર દિનેશ પાટીલે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય નૌકાદળ, કોસ્ટ ગાર્ડ અને રાષ્ટ્રીય સમુદ્રશાષા સંસ્થા (NIO) ને આ ઘટનાની જાણ કરવામાં આવી છે. નિષ્ણાતોએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ ઘટના ભૂકંપ સાથે સંબંધિત નથી. NIO ના મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક ડો. સોનિયા સુકુમારને ઇમેઇલ દ્વારા જણાવ્યું હતું કે ઘટનાનું સાચું કારણ નક્કી કરવા માટે ભૂ-ભૌતિક અભ્યાસ જરૂરી છે.
માછીમારોની માંગઃ‘રહસ્ય ઉકેલો, ભયનો અંત લાવો'
રહસ્યમય દરિયાઈ ગતિવિધિઓએ માછીમારોમાં ભય પેદા કર્યો છે. તેઓ માંગ કરે છે કે વહીવટીતંત્ર શકય તેટલી વહેલી તકે કારણ નક્કી કરે અને સંભવિત જોખમોનું નિરીક્ષણ વધારે.
ગુજરાતના દરિયાકાંઠા નજીક પાણી ઉકળવા અને ઉકળવા ની એક રહસ્યમય ઘટનાએ ખળભળાટ મચાવ્યો છે. માછીમારોએ આ ઘટનાનું ફિલ્માંકન કર્યું છે, જે વાયરલ થઈ રહ્યું છે. તેમાં દરિયાના મોજામાં અસામાન્ય હલચલ સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાય છે. વહીવટીતંત્રે આ અંગે હાઇ એલર્ટ જારી કર્યું છે. એવી શંકા છે કે આ સમુદ્રતળમાંથી ગેસ લીકેજ અથવા અન્ય કોઈ ભૂસ્તરશાષાીય પ્રવળત્તિનો સંકેત હોઈ શકે છે. સરકારે તપાસ માટે ખાસ ટીમો તૈનાત કરી છે. સલામતીના કારણોસર, માછીમારોને આ વિસ્તારથી દૂર રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે અને જહાજોને તેમના રૂટ બદલવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, અરબી સમુદ્રમાં તોફાન અને પરપોટાના અહેવાલોએ વહીવટીતંત્ર અને માછીમારોમાં ચિંતા વધારી છે. પાલઘર જિલ્લાના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે માછીમારોએ લીધેલા વીડિયોમાં સમુદ્રના મોટા વિસ્તારો ઉછળતા અને ઉભરાતા દેખાય છે. આ દ્રશ્ય ઉકળતું દેખાય છે. દરિયાની આ અસામાન્ય હિલચાલથી સમગ્ર વિસ્તારમાં ગભરાટ અને આશંકાનું વાતાવરણ સર્જાયું છે.
આ ઘટના અત્યંત અસામાન્ય છે.
પાલઘર જિલ્લા ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ સેલના વડા વિવેકાનંદ કદમે જણાવ્યું હતું કે આ વિસ્તાર શિપિંગ રૂટ અને મુખ્ય માછીમારીના સ્થળોની ખૂબ નજીક છે. તેમણે શંકા વ્યક્ત કરી હતી કે આ તોફાન સમુદ્રમાંથી ગેસ લીકેજ, કોઈ ભૂસ્તરશાષાીય પ્રવળત્તિ અથવા પાઇપલાઇન્સમાં ખામીને કારણે થઈ શકે છે. આ ઘટના અત્યંત અસામાન્ય છે અને દરિયાઈ અને ઔદ્યોગિક એજન્સીઓ દ્વારા તાત્કાલિક ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. કારણની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
પાલઘર જિલ્લા ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ સેલના વડા વિવેકાનંદ કદમે જણાવ્યું હતું કે વહીવટીતંત્ર, દરિયાઈ વિભાગો સાથે મળીને તપાસ કરી રહ્યું છે કે શું આ હિલચાલ કુદરતી પરિવર્તનને કારણે છે કે ઔદ્યોગિક અકસ્માતને કારણે. અધિકારીએ ઉમેર્યું હતું કે સાવચેતીના ભાગ રૂપે, આ વિસ્તારમાંથી પસાર થતા તમામ જહાજો અને માછીમારોને અત્યંત સતર્ક રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
શું આ ભૂકંપગ્રસ્ત વિસ્તારમાંથી ગેસ લીકેજ છે?
ઇન્ડિયન નેશનલ સેન્ટર ફોર ઓશન ઇન્ફર્મેશન સર્વિસીસની એક ટીમ સ્થળ પર તૈનાત કરવામાં આવી છે. તપાસ એ વાત પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે કે શું આ સમુદ્રતળમાંથી કુદરતી મિથેન ગેસ લીકેજ છે કે માનવીય ભૂલ, જેમ કે મુંબઈ હાઇ પ્રદેશમાં તેલ અને ગેસ પાઇપલાઇન ફાટવાથી. એવી શંકા છે કે આ ભૂકંપગ્રસ્ત વિસ્તારમાં કુદરતી ગેસ લીકેજને કારણે હોઈ શકે છે. જો કે, તપાસ પછી જ પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે.
સ્થળથી દૂર રહેવાની સલાહઃ ગુજરાત કિનારો અરબી સમુદ્રના એવા ભાગમાં આવેલો છે જ્યાં ભૂકંપનું જોખમ રહેલું છે. હાલમાં, પાલઘરના અધિકારીઓ સોનાર અને ગેસ સેન્સરથી સજ્જ ખાસ જહાજોનો ઉપયોગ કરીને કારણ નક્કી કરવા માટે ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ, રાષ્ટ્રીય સમુદ્રશાષા સંસ્થાન અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રશાષા કમિશન (ONGC) સાથે કામ કરી રહ્યા છે. માછીમારોને આ સ્થળથી દૂર રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે અને અત્યંત સાવધાની રાખવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
તપાસમાં રોકાયેલા નિષ્ણાતોઃ પ્રારંભિક સૂચનાઓમાં જહાજોને ઉત્કલન બિંદુથી દૂર જવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. નિષ્ણાતો પાણીના નમૂના લઈ રહ્યા છે અને હાઇડ્રોજન સલ્ફાઇડ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ જેવા વાયુઓનું પરીક્ષણ કરી રહ્યા છે. આ તપાસના પરિણામો ઊંડા સમુદ્રમાં કુદરતી ફેરફારો અથવા ઔદ્યોગિક સલામતી અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી પ્રદાન કરી શકે છે.
આ પાછળના કારણો શું હોઈ શકે છે?
નવી દિલ્હી, તા.૨૧: દરિયાઈ તળિયાના ગેસ લીકેજઃ મિથેન અથવા અન્ય વાયુઓ (જેમ કે હાઇડ્રોજન સલ્ફાઇડ અથવા કાર્બન ડાયોક્સાઇડ) દરિયાઈ તળિયાની નીચેથી પરપોટા ઉભરી શકે છે, જે પાણીમાં પરપોટા બનાવે છે. આ કુદરતી મિથેન સિક્વીઝને કારણે થાય છે, જે ભૂકંપની રીતે સક્રિય વિસ્તારોમાં સામાન્ય છે.
ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય પ્રવૃતિ: અરબી સમુદ્રનો આ ભાગ ટેક્ટોનિકલી સક્રિય છે. ભૂકંપ અથવા દરિયાઈ તળિયાની હિલચાલ ગેસ મુક્તિને ઉત્તેજિત કરી શકે છે. ગરમ થતા સમુદ્રમાં, મિથેન હાઇડ્રેટ્સ અસ્થિર બનાવી શકે છે અને ગેસ મુક્ત કરી શકે છે.
માનવસર્જિત કારણોઃ મુંબઈ હાઇ તેલપ્રગેસ ક્ષેત્રો નજીક દરિયાઈ પાઇપલાઇનમાં લીકેજ. જો પાઇપલાઇન ફાટી જાય અથવા લીક થાય, તો ગેસ બહાર નીકળી શકે છે.
અન્ય શકયતાઓઃ મોટા જહાજોમાંથી ગેસ અથવા રાસાયણિક લીકેજ, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ પુષ્ટિ નથી.
શું તપાસ ચાલી રહી છે? : સરકારે તપાસ શરૂ કરી છે. ઇન્ડિયન નેશનલ સેન્ટર ફોર ઓશન ઇન્ફર્મેશન સર્વિસીસ (INCOIS) ની એક ટીમ ઘટનાસ્થળે મોકલવામાં આવી છે. પાલઘર વહીવટીતંત્ર ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ, રાષ્ટ્રીય સમુદ્રશાષા સંસ્થા (NIO) અને તેલ અને કુદરતી ગેસ નિગમ (ONGC) સાથે સહયોગમાં કામ કરી રહ્યું છે.
સર્વે જહાજો સોનાર અને ગેસ સેન્સરનો ઉપયોગ કરીને તપાસ કરશે. પાણીના નમૂના લેવામાં આવશે અને ગેસ માટે પરીક્ષણ કરવામાં આવશે. માછીમારોને આ વિસ્તારથી દૂર રહેવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે, અને જહાજોને માર્ગ બદલવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
અગાઉ પણ આવી જ ઘટનાઓ બની છે.
આ ઘટના પહેલા પણ બની છે, જેમ કે ૨૦૨૪ માં ઉત્તર સમુદ્રના ઉત્કલન બિંદુ, જે સબમરીન પાઇપલાઇન અથવા જ્વાળામુખીની પ્રવળત્તિ સાથે જોડાયેલું હતું. ગુજરાતનો દરિયા કિનારો આબોહવા પરિવર્તન અને દરિયાઇ સપાટીમાં વધારાથી પ્રભાવિત છે, જે આવી ઘટનાઓનું જોખમ વધારી શકે છે.
(10:41 AM IST)
