મુંબઇ, તા.૨૧: ભારતીય શેરબજાર બુધવારના રોજ સતત ત્રીજા દિવસે ઘટયું. વધતા ભૂ-રાજકીય તણાવ અને આર્થિક ચિંતાઓએ બજારના સેન્‍ટિમેન્‍ટને પછડાટ આપી છે. આજે, સેન્‍સેક્‍સ ૧,૦૦૦ પોઈન્‍ટ અથવા ૧% થી વધુ ઘટીને ૮૧,૧૨૪.૪૫ ના ઇન્‍ટ્રાડે નીચા સ્‍તરે પહોંચ્‍યો. બપોરે થોડો સુધારો નોંધાયો હતો. દરમિયાન, નિફ્‌ટી ૫૦ એ તેની ૨૦૦-દિવસની સરેરાશ (જે લગભગ ૨૫,૧૫૦ હતી) તોડી નાખી અને ૨૪,૯૧૯.૮૦ ની દૈનિક નીચી સપાટીને સ્‍પર્શ કર્યો. વેચવાલી વ્‍યાપક હતી, જેમાં BSE મિડકેપ અને સ્‍મોલકેપ સૂચકાંકો ૨% ઘટયા હતા.

છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં સેન્‍સેક્‍સ ૨,૪૦૦ પોઈન્‍ટ અથવા લગભગ ૩% ﾠઘટયો છે, જ્‍યારે નિફ્‌ટી ૫૦ પણ ૩% ઘટયો છે. લાઈવ મિન્‍ટ અનુસાર, રોકાણકારોએ સતત ત્રણ સત્રોમાં આશરે રૂ.૧૮ લાખ કરોડ ગુમાવ્‍યા છે, કારણ કે BSE પર લિસ્‍ટેડ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપ શુક્રવારે %૪૬૮ લાખ કરોડથી ઘટીને %૪૫૦ લાખ કરોડથી નીચે આવી ગયું છે.

ભારતીય શેરબજારમાં ઘટાડા માટે પાંચ મુખ્‍ય કારણોઃ ૧. ટેરિફ યુદ્ધનો ભય : રોકાણકારો યુએસ અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્‍ચે વેપાર યુદ્ધની શકયતા અંગે ચિંતિત દેખાય છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે ૧ ફેબ્રુઆરીથી આઠ યુરોપિયન દેશો પર ૧૦% ટેરિફની જાહેરાત કરી હતી, અને કહ્યું હતું કે આ ટેરિફ ૧ જૂનથી વધીને ૨૫્રુ થશે. મીડિયા રિપોર્ટ્‍સ અનુસાર, યુરોપિયન દેશો બદલાના પગલાં લેવાનું વિચારી રહ્યા છે, જે વેપાર યુદ્ધને ઉત્તેજિત કરી શકે છે અને વૈશ્વિક આર્થિક વિકાસને અસર કરી શકે છે. યુરોપિયન સંસદ ટૂંક સમયમાં જુલાઈમાં અંતિમ સ્‍વરૂપ આપવામાં આવેલા યુએસ વેપાર સોદાને મંજૂરી આપવાનું અવરોધી શકે છે.

૨. રૂપિયો રેકોર્ડ નીચી સપાટીએ પહોંચ્‍યોઃ બ્‍લૂમબર્ગના મતે, ભારતીય રૂપિયો સતત છઠ્ઠા સત્રમાં ઘટયો હતો, જે ડોલર સામે ૯૧.૩૪ ના રેકોર્ડ નીચા સ્‍તરે પહોંચ્‍યો હતો. વિદેશી મૂડીના પ્રવાહ અને ભારતીય માલ પર યુએસ ટેરિફને કારણે છેલ્લા એક વર્ષમાં ડોલર સામે રૂપિયામાં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે. ૨૦૨૬ માં અત્‍યાર સુધીમાં યુએસ ડોલર સામે રૂપિયો લગભગ ૨% ઘટયો છે. RBI એ ચલણને ટેકો આપવા માટે હસ્‍તક્ષેપ કર્યો છે, પરંતુ તેનો હસ્‍તક્ષેપ પ્રમાણમાં ઓછો રહ્યો છે.

૩. વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા ભારે વેચાણઃ વધતા ભૂરાજકીય અને આર્થિક જોખમો વચ્‍ચે વિદેશી સંસ્‍થાકીય રોકાણકારો ભારતીય શેરોનું ભારે વેચાણ ચાલુ રાખે છે. જાન્‍યુઆરીમાં (૨૦ જાન્‍યુઆરી સુધીમાં), તેમણે રોકડ સેગમેન્‍ટમાં રૂ.૩૨,૦૦૦ કરોડથી વધુ મૂલ્‍યના ભારતીય ઇક્‍વિટી વેચ્‍યા છે. જુલાઈથી વિદેશી સંસ્‍થાકીય રોકાણકારો ભારતીય શેરબજારના ચોખ્‍ખા વેચાણકર્તા રહ્યા છે, જેમણે %૨.૨ લાખ કરોડથી વધુ રકમ ઉપાડી લીધી છે.

૪. જોખમ-વિરોધી ભાવના : વધતા ભૂ-રાજકીય જોખમો, સામાન્‍ય કમાણી અને કેન્‍દ્રીય બજેટ ૨૦૨૬ પહેલા સાવચેતીના કારણે બજાર જોખમપ્રવિરોધી ભાવના અનુભવી રહ્યું છે. અનિશ્‍ચિતતાના આ સમયગાળા દરમિયાન છૂટક રોકાણકારો સોના અને ચાંદી જેવી સલામત સંપત્તિ તરફ વળ્‍યા છે. મધ્‍યમ અને નાનાપ્રકેપ સેગમેન્‍ટમાં ઘટાડાનું બીજું કારણ તંગ પ્રવાહિતા છે.

૫. વૈશ્વિક તણાવની અસર : વૈશ્વિક સ્‍તરે, યુએસ અને યુરોપ વચ્‍ચે વધતા તણાવે વૈશ્વિક બજારોમાં રોકાણકારોના ભાવનાને અસર કરી છે. ટ્રમ્‍પની ગ્રીનલેન્‍ડ નીતિ, યુરોપિયન દેશો પર ટેરિફની ધમકી અને યુરોપના મજબૂત પ્રતિભાવ અંગે ચિંતાઓએ વૈશ્વિક વેપાર અને વળદ્ધિ અંગે ચિંતા વધારી છે, જે ભારતીય બજારને પણ અસર કરી રહી છે.