નવી દિલ્‍હી, તા.૨૧: અમેરિકા સહિત પશ્‍ચિમી દેશોએ રશિયન તેલ પર પ્રતિબંધ લાદ્યો છે. પરિણામે, રશિયન તેલ નિકાસમાં ઘટાડો થયો છે. આ ચાર મહિનામાં સૌથી નીચો છે. આનું કારણ એ છે કે ભારતે રશિયા પાસેથી તેની તેલ ખરીદી ઘટાડી છે. ડિસેમ્‍બરમાં, ભારતે છેલ્લા ત્રણ વર્ષ કરતાં ઓછું તેલ ખરીદ્યું હતું. રશિયન તેલ અને ગેસનો ઓછો પુરવઠો રશિયાને મોટો ફટકો પડવાની તૈયારીમાં છે. રોઇટર્સના જણાવ્‍યા અનુસાર, પુરવઠાની અછતને કારણે આ જાન્‍યુઆરીમાં રશિયાની તેલ અને ગેસની આવકમાં ૪૬્રુનો ઘટાડો થઈ શકે છે.

બ્‍લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, ૧૮ જાન્‍યુઆરીએ પૂરા થયેલા ચાર અઠવાડિયામાં, રશિયાએ દરરોજ સરેરાશ ૩.૧૬ મિલિયન બેરલ ક્રૂડ તેલ મોકલ્‍યું. ગયા વર્ષે ઓગસ્‍ટ પછી આ સૌથી ઓછી નિકાસ છે. ક્રિસમસ પહેલા કરતાં આ દરરોજ આશરે ૭૦૦,૦૦૦ બેરલ ઓછું છે. ૧૧ જાન્‍યુઆરીના રોજ પૂરા થતા સપ્તાહની સરખામણીમાં આ ૨,૬૦,૦૦૦ બેરલ પ્રતિ દિવસ ઓછું છે.

રશિયા તેલ શિપિંગમાં મુશ્‍કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યું છેઃ રશિયા તેના તેલને ખરીદદારો સુધી પહોંચાડવામાં મુશ્‍કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યું છે. ભારત રશિયાનો મુખ્‍ય ખરીદદાર છે, પરંતુ તેણે તેની તેલ ખરીદીમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો છે. ડિસેમ્‍બરમાં, રશિયાથી ભારતની તેલ આયાત છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં સૌથી નીચા સ્‍તરે પહોંચી ગઈ છે. આ પરિસ્‍થિતિ રશિયા માટે ચિંતાજનક છે કારણ કે તેલ નિકાસ તેના અર્થતંત્ર માટે મહત્‍વપૂર્ણ છે. ભારત જેવા મુખ્‍ય ખરીદદારો તરફથી ઓછી ખરીદી રશિયાની કમાણીને અસર કરી રહી છે.

રશિયાની કમાણી પર આની કેટલી અસર પડશે? : તેલ નિકાસમાંથી રશિયાની આવક સતત ચોથા સપ્તાહે ઘટી છે અને તે નવા નીચા સ્‍તરે પહોંચી ગઈ છે. જાન્‍યુઆરીમાં, રશિયા તેલ અને ગેસમાંથી ૪૨૦ અબજ રુબેલ્‍સ (લગભગ ૪૯૦ અબજ રૂપિયા) કમાશે. આ મુખ્‍યત્‍વે આંતરરાષ્‍ટ્રીય તેલના નીચા ભાવ અને રશિયાના સ્‍થાનિક ચલણ, રૂબલના મજબૂત થવાને કારણે છે. ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૫માં, રૂબલ પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં ૩૦% થી વધુ મજબૂત થયો. આનાથી કર હેતુ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા તેલના રૂબલ ભાવમાં ૫૩% ઘટાડો થયો.

બજેટમાં તેલ અને ગેસનો મોટો હિસ્‍સોઃ રશિયાના કુલ બજેટમાં તેલ અને ગેસ ઉદ્યોગનો હિસ્‍સો આશરે ૨૫્રુ છે. આ વર્ષે, રશિયન ફેડરલ બજેટમાં તેલ અને ગેસ ઉદ્યોગમાંથી આશરે ૮.૯૬ ટ્રિલિયન રુબેલ્‍સ પ્રાપ્ત થવાની ધારણા છે. આ ગયા વર્ષના ૮.૪૮ ટ્રિલિયન રુબેલ્‍સ કરતા વધુ છે. જોકે, ગયા વર્ષની આવક પાછલા વર્ષ કરતા ૨૪% ઓછી હતી.