લેહ : સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના દાવોસમાં ચાલી રહેલી વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ (WEF) ની બેઠક આજે એક મોટા રાજકીય ભૂકંપની સાક્ષી બની છે. કેનેડાના નવા વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નેએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ નીતિઓ પર આડકતરી રીતે પણ અત્યંત ધારદાર હુમલો કર્યો છે. કાર્નેએ વૈશ્વિક મંચ પરથી ગર્જના કરતા કહ્યું કે, જે અમેરિકાના નેતૃત્વવાળી વિશ્વ વ્યવસ્થાને આપણે વર્ષોથી સત્ય માનતા હતા, તે વાસ્તવમાં એક ‘ફાયદાકારક જૂઠાણું’ હતું જે હવે ખુલ્લું પડી ગયું છે.
"આ જૂનો ક્રમ પાછો નહીં આવે"
માર્ક કાર્નેએ પોતાના સંબોધનમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે વિશ્વ હવે માત્ર પરિવર્તનના તબક્કામાં નથી, પરંતુ એક મોટા પાયાના બદલાવની વચ્ચે છે. તેમણે કહ્યું, “ચાલો હું સ્પષ્ટ કરી દઉં કે જૂની વ્યવસ્થા હવે ઈતિહાસ બની ગઈ છે. શક્તિશાળી દેશોએ જ્યારે ઈચ્છ્યું ત્યારે નિયમો તોડ્યા છે અને પોતાની જાતને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓથી ઉપર રાખી છે. હવે એ આર્થિક જોડાણો જ હથિયાર બની રહ્યા છે, જેણે ક્યારેક સૌની સમૃદ્ધિનું વચન આપ્યું હતું.”
આર્થિક એકીકરણ હવે દબાણનું સાધન
કેનેડાના વડાપ્રધાને વિશ્વને ચેતવણી આપતા જણાવ્યું કે, મોટી શક્તિઓ (મહાસત્તાઓ) હવે વેપાર અને નાણાકીય પ્રણાલીઓનો ઉપયોગ પરસ્પર લાભ માટે નહીં, પરંતુ બીજા દેશોને દબાવવા માટે કરી રહી છે.
•    ટેરિફનું શસ્ત્રીકરણ: ટેરિફનો ઉપયોગ દબાણ લાવવાના સાધન તરીકે થઈ રહ્યો છે.
•    સપ્લાય ચેઇનનું શોષણ: વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન હવે સહયોગને બદલે બળજબરીનું માધ્યમ બની છે.
•    બેવડા ધોરણો: આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ આરોપી અને પીડિતના કદ પ્રમાણે અલગ-અલગ રીતે લાગુ કરવામાં આવે છે.
કેનેડા માટે ચિંતાનો વિષય
કાર્નેએ સ્વીકાર્યું કે કેનેડા જેવા દેશો દાયકાઓ સુધી અમેરિકન પ્રભુત્વ હેઠળ સમૃદ્ધ થયા છે, પરંતુ હવે એ ‘સોદો’ કામ કરી રહ્યો નથી. ટ્રમ્પ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફ અને કડક વલણે કેનેડાને પોતાની વિદેશ નીતિ અને આર્થિક સંબંધો પર ફરીથી વિચાર કરવા મજબૂર કર્યું છે. નામ લીધા વગર તેમણે ટ્રમ્પના ટેરિફ રાજકારણને આડે હાથ લેતા કહ્યું કે, આ પ્રવૃત્તિ વૈશ્વિકીકરણના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોને નબળી પાડી રહી છે.
આ નિવેદન બાદ વોશિંગ્ટન અને ઓટાવા વચ્ચેના સંબંધોમાં વધુ તણાવ આવવાની શક્યતા છે, કારણ કે કેનેડાએ પહેલીવાર આટલી ખુલ્લેઆમ અમેરિકાના વૈશ્વિક વર્ચસ્વને પડકાર્યું છે.