નવીદિલ્હી: વૈશ્વિક ફલક પર ભારતની શાખ અને પ્રભાવ સતત વધી રહ્યો છે, જેનું વધુ એક ઉદાહરણ તાજેતરમાં પ્રસિદ્ધ થયેલા 'રિસ્પોન્સીબલ નેશન્સ ઈન્ડેક્સ' (જવાબદાર રાષ્ટ્ર સૂચકાંક)માં જોવા મળ્યું છે. 

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે દેશોની જવાબદારી અને વૈશ્વિક કલ્યાણમાં તેમના યોગદાનને માપતા આ મહત્વપૂર્ણ રિપોર્ટમાં ભારતે જબરદસ્ત પ્રદર્શન કર્યું છે. કુલ ૧૫૪ દેશોની યાદીમાં ભારતે ૧૬મું સ્થાન પ્રાપ્ત કરીને વિશ્વભરમાં ડંકો વગાડ્યો છે. 

આ સિદ્ધિ એટલા માટે પણ ખાસ છે કારણ કે ભારતે વિશ્વની બે સૌથી મોટી આર્થિક અને લશ્કરી મહાસત્તાઓ ગણાતા અમેરિકા અને ચીનને પણ પાછળ છોડી દીધા છે. 

આ રેન્કિંગમાં અમેરિકા ૬૬માં સ્થાને અને ચીન ૬૮માં સ્થાને રહ્યું છે, જે ભારતની વધતી જતી 'સોફ્ટ પાવર' અને વૈશ્વિક જવાબદારી પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.

આ રેન્કિંગ દર્શાવે છે કે ભારત માત્ર પોતાના આર્થિક વિકાસ પર જ ધ્યાન નથી આપી રહ્યું, પરંતુ પર્યાવરણ સુરક્ષા, માનવ અધિકારો, આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ અને વૈશ્વિક સહયોગ જેવા મુદ્દાઓ પર પણ ગંભીરતાથી કાર્ય કરી રહ્યું છે. જ્યાં વિકસિત દેશો ઘણીવાર કાર્બન ઉત્સર્જન અને અન્ય વૈશ્વિક જવાબદારીઓમાં પાછળ પડી રહ્યા છે, ત્યાં ભારત ગ્લોબલ સાઉથના અવાજ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે, ભારતનું આ પ્રદર્શન તેની સમાવેશી વિકાસ નીતિઓ અને 'વસુધૈવ કુટુંબકમ'ની ભાવનાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

આ અહેવાલ બાદ સોશિયલ મીડિયા અને રાજકીય વર્તુળોમાં ભારતની આ સિદ્ધિની વ્યાપક ચર્ચા થઈ રહી છે. અમેરિકા અને ચીન જેવા દેશો કે જેઓ સામાન્ય રીતે દરેક બાબતમાં આગળ હોવાનો દાવો કરે છે, તેઓ સામાજિક અને વૈશ્વિક જવાબદારીના માપદંડોમાં ભારત કરતા ઘણા પાછળ હોવાનું આંકડાઓ સાબિત કરે છે. ભારતની આ છલાંગ આગામી સમયમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર જેવી સંસ્થાઓમાં ભારતની કાયમી સદસ્યતા માટેના દાવાને વધુ મજબૂત બનાવશે તેમ મનાય છે.