નવી દિલ્હી: ભારતીય ક્રિકેટ ટીમ જેને આખું વિશ્વ ‘ટીમ ઈન્ડિયા’ તરીકે ઓળખે છે અને જેના વિજય પર કરોડો ભારતીયો ગર્વ અનુભવે છે, તે ટીમના નામ પર જ વાંધો ઉઠાવતી એક અરજી સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચી હતી. જોકે, આ અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન દેશના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતનો પારો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો હતો. કોર્ટે આ અરજીને માત્ર વ્યર્થ જ નહીં, પણ ન્યાયતંત્રના સમયનો બગાડ ગણાવીને અરજદારની આકરી ઝાટકણી કાઢી હતી.
શું હતો સમગ્ર વિવાદ?
અરજદાર રિપક કંસલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં એવી દલીલ કરી હતી કે BCCI (ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડ) એ તમિલનાડુ સોસાયટી એક્ટ હેઠળ નોંધાયેલી એક ખાનગી સંસ્થા છે. તે કોઈ સરકારી બોડી નથી અને રમતગમત મંત્રાલયે પણ RTI ના જવાબમાં તેને રાષ્ટ્રીય રમતગમત સંઘ તરીકે માન્યતા આપી નથી. અરજદારનો વાંધો એ હતો કે, જો આ એક ખાનગી સંસ્થા હોય તો તેની ટીમને ‘ટીમ ઈન્ડિયા’ કે ‘ભારતીય રાષ્ટ્રીય ટીમ’ તરીકે કેમ ઓળખવામાં આવે છે? તેમજ પ્રસારણ દરમિયાન ત્રિરંગા જેવા રાષ્ટ્રીય પ્રતીકોનો ઉપયોગ કેમ થાય છે?
CJI સૂર્યકાંતનો આકરો જવાબ
અરજદારની દલીલો સાંભળીને CJI સૂર્યકાંત ગુસ્સે ભરાયા હતા. તેમણે કહ્યું કે, "તમે ઘરે બેસીને ગમે તેવી અરજીઓ તૈયાર કરો છો. આ ટીમ વિશ્વમાં જઈને ભારતનું નામ રોશન કરે છે, તો શું તે ભારતની ટીમ નથી? આવી અરજીઓ કરીને કોર્ટ પર બિનજરૂરી બોજ ન નાખો." બેન્ચમાં સામેલ જસ્ટિસ જોયમાલા બાગચીએ પણ નોંધ્યું કે અગાઉ દિલ્હી હાઈકોર્ટે આવી જ અરજી ફગાવી દીધી હતી અને ત્યારે જ અરજદાર પર દંડ ફટકારવાની જરૂર હતી.
હાઈકોર્ટે પણ લગાવી હતી ફટકાર
આ કેસ જ્યારે ઓક્ટોબર ૨૦૨૫માં દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં હતો, ત્યારે ત્યાંના ન્યાયાધીશે પણ આકરી ટિપ્પણી કરી હતી. હાઈકોર્ટે કહ્યું હતું કે, "શું તમે કહેવા માંગો છો કે આ ટીમ ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ નથી કરતી? જે ટીમ ભારતને ગૌરવ અપાવે છે તેને ‘ટીમ ઈન્ડિયા’ ન કહેવાય તો શું કહેવાય?" હકીકતમાં, હાઈકોર્ટ અરજદાર પર ૧૦ લાખ રૂપિયાનો દંડ લાદવાની તૈયારીમાં હતી, પરંતુ વકીલની આજીજી બાદ તે માફ કરવામાં આવ્યો હતો.
નિષ્કર્ષ: રાષ્ટ્રીય અસ્મિતા સાથે રમત નહીં
સુપ્રીમ કોર્ટના આ કડક વલણથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે રમતગમતના ક્ષેત્રમાં ભારતનું નામ રોશન કરનારી ટીમોની ઓળખ સામે ટેકનિકલ મુદ્દાઓ ઉઠાવીને વિવાદ ઊભો કરનારાઓને કોર્ટ જરાય પ્રોત્સાહન આપશે નહીં. ‘ટીમ ઈન્ડિયા’ માત્ર એક નામ નથી, પણ કરોડો ભારતીયોની લાગણી છે, અને ન્યાયતંત્રે પણ આ લાગણીનો સ્વીકાર કરીને અરજીને ફગાવી દીધી છે.