દાવોસ: સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના દાવોસમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ (WEF) ના મંચ પરથી અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગાઝામાં કાયમી શાંતિ સ્થાપવા માટે ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ (શાંતિ બોર્ડ) નું એલાન કર્યું છે. આ નવી આંતરરાષ્ટ્રીય પહેલમાં જોડાવા માટે ટ્રમ્પે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સહિત વિશ્વના ટોચના નેતાઓને આમંત્રણ આપ્યું હતું. જોકે, ગુરુવારે યોજાયેલા સત્તાવાર હસ્તાક્ષર સમારોહમાં ભારત, ચીન અને ફ્રાન્સ જેવા અગ્રણી દેશો ગેરહાજર રહ્યા હતા, જેને પગલે વૈશ્વિક રાજકારણમાં અનેક તર્ક-વિતર્ક શરૂ થયા છે.

ભારતની સાવચેતી અને ‘દ્વિ-રાષ્ટ્ર’ ઉકેલ

ભારતે આ મામલે હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, નવી દિલ્હી આ પહેલના તમામ પાસાઓ પર ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહ્યું છે કારણ કે તેમાં અત્યંત સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ જોડાયેલા છે. ભારત હંમેશાથી પેલેસ્ટાઇન પ્રશ્નના " દ્વિ-રાષ્ટ્ર ઉકેલ" (Two-state solution) નો પક્ષધર રહ્યું છે, જેમાં ઇઝરાયલ અને પેલેસ્ટાઇન બંને શાંતિપૂર્વક સહઅસ્તિત્વ જાળવે. ટ્રમ્પના આ બોર્ડમાં પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ જેવા દેશો જોડાયા છે, જ્યારે રશિયા, તુર્કી અને બ્રિટન હજુ પણ અનિશ્ચિત છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રને પડકાર?

ટ્રમ્પના આ ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ ને વોશિંગ્ટન દ્વારા ગાઝાના પુનર્વિકાસ અને વહીવટની દેખરેખ રાખવા માટે એક નવી શક્તિશાળી સંસ્થા તરીકે રજૂ કરવામાં આવી રહી છે. રાજકીય નિષ્ણાતો માને છે કે આ સંસ્થા ભવિષ્યમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ની ભૂમિકાને પડકારી શકે છે. ટ્રમ્પની ૨૦-પોઈન્ટ યોજના મુજબ, ગાઝાને આતંકવાદ-મુક્ત ક્ષેત્ર બનાવવામાં આવશે અને ત્યાંના લોકોના ભલા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સંસાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

શક્તિશાળી એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડની રચના

વ્હાઇટ હાઉસે આ વિઝનને અમલમાં મૂકવા માટે એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિની જાહેરાત કરી છે. આ સમિતિમાં અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો, બ્રિટનના ભૂતપૂર્વ પીએમ ટોની બ્લેર, જેરેડ કુશનર અને વિશ્વ બેંકના પ્રમુખ અજય બાંગા જેવા દિગ્ગજોનો સમાવેશ થાય છે. આ બોર્ડ ગાઝાના વહીવટ માટે રચાયેલી રાષ્ટ્રીય સમિતિની દેખરેખ રાખશે.

ભારત માટે આ પહેલ માત્ર શાંતિ પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ મધ્ય પૂર્વના દેશો સાથેના તેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને સંતુલિત કરવાનો એક મોટો પડકાર પણ છે. આગામી દિવસોમાં ભારત આ મુદ્દે પોતાની સત્તાવાર સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરે તેવી શક્યતા છે.