નવી દિલ્હી:  બિહારમાં ચાલી રહેલી સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) પ્રક્રિયાને પડકારતી અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન એક અનોખો નજારો જોવા મળ્યો હતો. જ્યારે અરજદારોના વકીલોએ અમેરિકાની ન્યાયિક પ્રક્રિયા અને 'ડ્યુ પ્રોસેસ' (યોગ્ય પ્રક્રિયા) ના ઉદાહરણો આપીને બિહારમાં મતદારોના નામ મનસ્વી રીતે કાપવામાં આવતા હોવાની દલીલ કરી, ત્યારે ચૂંટણી પંચે (EC) આક્રમક બચાવ કર્યો હતો. પંચના વકીલ રાકેશ દ્વિવેદીએ દલીલ કરી હતી કે ભારતની લોકશાહીમાં વિદેશી ઉદાહરણો લાદી શકાય નહીં. આ દરમિયાન તેમણે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના તાજેતરના વિવાદાસ્પદ નિવેદનોનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે, જેમણે માદુરોને ઉભા કર્યા અને હવે ગ્રીનલેન્ડ માંગી રહ્યા છે, તેવા દેશની ન્યાયિક પદ્ધતિને ભારતીય પરિપ્રેક્ષ્યમાં જોવી યોગ્ય નથી.

ચૂંટણી પંચે કોર્ટમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતમાં મતદાર યાદી તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા કલમ 324 હેઠળ સંપૂર્ણપણે બંધારણીય છે. પંચે દલીલ કરી હતી કે જ્યારે અમેરિકા જેવા વિકસિત દેશોમાં પણ કાર્યકારી સત્તાઓ અને કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓ વચ્ચે આટલા મોટા મતભેદો અને વિવાદો હોય, ત્યારે ભારતે પોતાની આગવી વ્યવસ્થા પર જ ભરોસો રાખવો જોઈએ. પંચનો હેતુ માત્ર ડુપ્લિકેટ, મૃત અથવા સ્થળાંતરિત મતદારોને દૂર કરીને યાદીને 'શુદ્ધ' કરવાનો છે, કોઈની નાગરિકતા છીનવવાનો નથી. જોકે, અરજદારોનો ડર એ છે કે આ પ્રક્રિયામાં લાખો સાચા મતદારો પણ બાકાત રહી શકે છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલે મધ્યમ માર્ગ અપનાવતા ચૂંટણી પંચને પારદર્શિતા જાળવવા ટકોર કરી છે. ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતની બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈપણ વ્યક્તિનું નામ કાઢી નાખવું એ તેના નાગરિક અધિકાર પર અસર કરે છે, તેથી તે પ્રક્રિયા 'અનિયંત્રિત' ન હોઈ શકે. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે આધાર કાર્ડ ઓળખ માટે સ્વીકાર્ય છે, પણ તે નાગરિકતાનો અંતિમ પુરાવો નથી. હવે આ સમગ્ર વિવાદમાં અંતિમ નિર્ણય શું આવશે તેના પર સૌની નજર છે, કારણ કે આ કેસના પડઘા આગામી સમયમાં અન્ય રાજ્યોની ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર પણ પડશે. આ કેસની આગામી સુનાવણી 28 જાન્યુઆરીએ નક્કી કરવામાં આવી છે.