મુંબઈ : મુંબઈ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં હવાની કથળતી ગુણવત્તા (AQI) મુદ્દે બોમ્બે હાઈકોર્ટે અત્યંત આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. નવી મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (NMMC) ના કામકાજથી નારાજ અદાલતે કમિશનરને ચેતવણી આપી છે કે જો તેઓ પ્રદૂષણ રોકવાના આદેશોનું પાલન નહીં કરે, તો કોર્ટ પૂર્વ પરવાનગી વિના તેમનો પગાર લેવા પર રોક લગાવી દેશે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ શ્રી ચંદ્રશેખરની બેન્ચે આને કોર્ટના આદેશોનું "ઉગ્ર ઉલ્લંઘન" ગણાવ્યું છે.

"ન્યાયિક હથોડો પડે ત્યારે જ કેમ જાગો છો?"

સુનાવણી દરમિયાન હાઈકોર્ટે નવી મુંબઈ અને મુંબઈ મહાનગરપાલિકા (BMC) ના અધિકારીઓને આડે હાથ લીધા હતા. કોર્ટે પૂછ્યું કે, "જ્યારે અમે આદેશ આપીએ છીએ ત્યારે જ તમે કાર્યવાહી કેમ શરૂ કરો છો? છેલ્લા એક વર્ષથી તમે શું કરી રહ્યા હતા?" કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે તે માત્ર સ્ટેટસ રિપોર્ટ માંગવા નથી બેઠી, પરંતુ જમીની સ્તરે કામગીરી થાય તે જોવી અધિકારીઓની ફરજ છે.

બાંધકામ સ્થળો પર ભયંકર લાપરવાહી

કોર્ટ દ્વારા નિયુક્ત કરવામાં આવેલા એડવોકેટ કમિશનરોએ તપાસમાં શોધી કાઢ્યું કે નવી મુંબઈના ૧૧ મોટા બાંધકામ સ્થળો પર પ્રદૂષણ ઘટાડવાના કોઈ જ નિયમોનું પાલન થઈ રહ્યું નથી. નવાઈની વાત એ છે કે, NMMC ના કોઈ પણ અધિકારીએ આ સાઈટ્સની મુલાકાત પણ લીધી નહોતી. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે વહીવટી તંત્ર પાયાની દેખરેખમાં પણ નિષ્ફળ રહ્યું છે.

૫ લાખથી ૫ કરોડ સુધીના દંડની તૈયારી

પ્રદૂષણ ફેલાવનારાઓમાં ડર પેદા કરવા માટે હાઈકોર્ટે નાગરિક સંસ્થાઓને સૂચન કર્યું છે કે તેઓ ઉલ્લંઘન કરનારાઓ પર ૫ લાખ રૂપિયાથી લઈને ૫ કરોડ રૂપિયા સુધીનો દંડ લાદવાનું વિચારે. મુખ્ય ન્યાયાધીશે ટકોર કરી હતી કે, "ગુનેગારોને ખબર હોવી જોઈએ કે નિયમો તોડવાથી નુકસાન જ થશે." કોર્ટે BMC ને આવા તોતિંગ દંડ લાદવા માટે કાયદાકીય સત્તા મેળવવા પણ જણાવ્યું છે.

કડક સંદેશ: અદાલતની આ ચેતવણીથી સ્પષ્ટ થાય છે કે હવે માત્ર કાગળ પરની કાર્યવાહી ચાલશે નહીં. જો અધિકારીઓ પ્રદૂષણ મુક્ત હવા આપવામાં નિષ્ફળ જશે, તો તેની અસર સીધી તેમના ખિસ્સા પર પડશે.