નવી દિલ્હી: અમેરિકાએ વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) માંથી સત્તાવાર રીતે ખસી ગયું છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હેલ્થે આની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી છે. આ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના લાંબા સમયથી ચાલતા ધ્યેયને પૂર્ણ કરે છે. ટ્રમ્પે તેમના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન WHO માંથી ખસી જવાની જાહેરાત કરી હતી અને તેમના બીજા કાર્યકાળની શરૂઆતમાં તેનો અમલ કર્યો હતો.

જોકે, WHO નો એક નિયમ છે: કોઈપણ દેશે ઓછામાં ઓછો એક વર્ષનો નોટિસ પિરિયડ પૂર્ણ કરવો પડશે અને ખસી જતા પહેલા તેની બાકી રકમ ચૂકવવી પડશે. ટ્રમ્પે ગયા વર્ષે જાન્યુઆરીમાં આ આદેશ જારી કર્યો હતો અને આ વર્ષે WHO માંથી ખસી ગયો હતો. અમેરિકાએ સંગઠનને ₹2,300 કરોડ ચૂકવ્યા નથી, અને આ પૈસા હવે નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ માનવામાં આવશે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે અમેરિકા આ પૈસા ચૂકવે તેવી શક્યતા નથી. વધુમાં, WHO પાસે પણ અમેરિકા પાસેથી આ નાણાં વસૂલવાનો કોઈ રસ્તો નથી.

ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે COVID-19 રોગચાળા દરમિયાન WHO ની નીતિઓ ચીન પ્રત્યે પક્ષપાતી હતી. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે સંગઠનની નીતિઓ અમેરિકા વિરુદ્ધ હતી. ટ્રમ્પે એ હકીકત પર પણ નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી કે અમેરિકાનો સૌથી મોટો ભાગીદાર હોવા છતાં, કોઈ પણ અમેરિકન નાગરિક ક્યારેય સંગઠનનો ડાયરેક્ટર જનરલ બન્યો નથી.

જ્યોર્જટાઉન યુનિવર્સિટીના વૈશ્વિક આરોગ્ય કાયદા અને જાહેર આરોગ્ય નિષ્ણાત ડૉ. લોરેન્સ ગોસ્ટિને કહ્યું, "કાયદેસર રીતે, એ સ્પષ્ટ છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સત્તાવાર રીતે WHO માંથી પાછી ખેંચી શકતું નથી જ્યાં સુધી તે તેની બાકી નાણાકીય જવાબદારીઓ ચૂકવે નહીં." તેમણે એમ પણ ઉમેર્યું, "પરંતુ WHO ને અમેરિકાને ચૂકવણી કરવા દબાણ કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી."

ગોસ્ટિને કહ્યું કે WHO એક ઠરાવ પસાર કરી શકે છે જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે અમેરિકા ચૂકવણી કર્યા વિના છોડી શકતું નથી, પરંતુ ટ્રમ્પ કોઈપણ રીતે પીછેહઠ કરે તેવી શક્યતા હોવાથી, આનાથી તણાવ વધુ વધવાનું જોખમ રહેશે.

ગુરુવારે, HHS એ જાહેરાત કરી કે WHO ને આપવામાં આવતી તમામ યુએસ સરકારની ભંડોળ સમાપ્ત કરવામાં આવી છે અને સંસ્થામાં તૈનાત તમામ સ્ટાફ અને કોન્ટ્રાક્ટરોને પાછા બોલાવવામાં આવ્યા છે. તેમાં ઉમેર્યું હતું કે અમેરિકાએ WHO-પ્રાયોજિત સમિતિઓ, નેતૃત્વ સંસ્થાઓ, વહીવટી માળખાં અને તકનીકી કાર્યકારી જૂથોમાં સત્તાવાર ભાગીદારી બંધ કરી દીધી છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે જણાવ્યું છે કે WHO માંથી ખસી જવા છતાં, અમેરિકા વૈશ્વિક આરોગ્ય નેતા રહેશે.

આ નિર્ણય ફક્ત વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન પૂરતો મર્યાદિત નથી; અમેરિકા ભારતની આગેવાની હેઠળના આંતરરાષ્ટ્રીય સૌર જોડાણ સહિત લગભગ 66 અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોમાંથી પણ ખસી જવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે જેમાં તે સભ્ય છે.