નવી દિલ્હી: ભારતની વિદેશ નીતિ અત્યારે ગ્લોબલ પાવર પ્લેમાં સૌથી ઉપર જોવા મળી રહી છે. એકતરફ અમેરિકામાં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ભારત પર ભારે ટેરિફ લાદવાની ધમકીઓ આપી રહ્યું છે, ત્યારે બીજી તરફ ભારતે યુરોપિયન યુનિયન (EU) સાથે વેપારનો નવો ઇતિહાસ લખવાની તૈયારી કરી લીધી છે. યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયન શનિવારે નવી દિલ્હી પહોંચ્યા છે, જેઓ આ વર્ષે પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડમાં મુખ્ય મહેમાન તરીકે શોભા વધારશે. તેમની સાથે યુરોપિયન કાઉન્સિલના પ્રમુખ એન્ટોનિયો કોસ્ટા પણ હાજર રહેશે. આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે યુરોપના બે સૌથી શક્તિશાળી નેતાઓ એકસાથે ભારતના રાષ્ટ્રીય પર્વના સાક્ષી બનશે, જે વૈશ્વિક સ્તરે બદલાતા સમીકરણોનો સ્પષ્ટ સંકેત છે.

આ મુલાકાત માત્ર શિષ્ટાચાર પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તેને 'મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ' તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે છેલ્લા ઘણા સમયથી પેન્ડિંગ રહેલા 'ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ' (FTA) ને હવે આખરી ઓપ અપાય તેવી પ્રબળ શક્યતા છે. જો આ કરાર સફળ થશે, તો તે વિશ્વનો સૌથી મોટો વેપાર કરાર સાબિત થશે, જે ભારતીય નિકાસકારો માટે યુરોપના ૨૭ દેશોના બજારો ખોલી દેશે. કેન્દ્રીય મંત્રી જિતિન પ્રસાદે એરપોર્ટ પર ઉમળકાભેર સ્વાગત કરીને એ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે ભારત યુરોપ સાથેના સંબંધોને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી રહ્યું છે.

૧૬મા ભારત-EU સમિટ દરમિયાન વેપાર સિવાય પણ અનેક વ્યૂહાત્મક મુદ્દાઓ પર ટેબલ પર ચર્ચા થશે. આબોહવા પરિવર્તન, ડિજિટલ અર્થતંત્ર અને સંરક્ષણ ટેકનોલોજી જેવા ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા માટે બંને પક્ષો ઉત્સુક છે. ખાસ કરીને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને મધ્ય-પૂર્વના તણાવ વચ્ચે ભારત અને યુરોપનું એક મંચ પર આવવું એ ચીન અને અમેરિકા બંને માટે એક મજબૂત મેસેજ છે. આ મુલાકાતથી ભારતની 'નિયમ-આધારિત આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થા' અને લોકશાહી મૂલ્યો પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા વધુ દ્રઢ બનશે.

ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની રક્ષણવાદી નીતિઓ (Protectionist Policies) વચ્ચે ભારતનું યુરોપ તરફનું આ આક્રમક પગલું આર્થિક દૃષ્ટિએ ખૂબ જ સમજદારીભર્યું માનવામાં આવે છે. ૨૬ જાન્યુઆરીએ જ્યારે રાજપથ પર ભારતની સૈન્ય શક્તિ અને સાંસ્કૃતિક વિરાસત પ્રદર્શિત થશે, ત્યારે મંચ પર બેઠેલા EU નેતાઓ ભારતની વધતી જતી વૈશ્વિક છબીના સાક્ષી બનશે. આગામી ત્રણ દિવસની આ રાજ્ય મુલાકાત ભારતને યુરોપના વિશ્વાસપાત્ર વેપારી ભાગીદાર તરીકે સ્થાપિત કરશે અને આવનારા દાયકા માટે ભારતીય અર્થતંત્રને નવી ગતિ આપશે.