રાજકોટ: વર્ષ ૨૦૨૬ના પ્રારંભિક મહિનાઓમાં જ અવકાશી જગતમાં એક અત્યંત રોમાંચક અને દુર્લભ ઘટના ઘટવા જઈ રહી છે. આગામી ૧૭ ફેબ્રુઆરી, મંગળવારના રોજ વર્ષનું પ્રથમ સૂર્યગ્રહણ સર્જાશે. આ કોઈ સામાન્ય ગ્રહણ નહીં, પરંતુ 'વલયાકાર સૂર્યગ્રહણ' હશે, જેને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં 'રિંગ ઓફ ફાયર' (Ring of Fire) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જ્યારે ચંદ્ર પૃથ્વી અને સૂર્યની વચ્ચે એવી રીતે આવે છે કે તે સૂર્યના મધ્ય ભાગને ઢાંકી દે છે પરંતુ તેની કિનારીઓ તેજસ્વી રીતે ચમકતી રહે છે, ત્યારે આકાશમાં એક અગ્નિની વીંટી જેવો નજારો રચાય છે.

નાસાના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, આ ઘટના ત્યારે બને છે જ્યારે ચંદ્ર પૃથ્વીથી તેની ભ્રમણકક્ષામાં થોડો દૂર હોય છે. અંતર વધુ હોવાને કારણે ચંદ્રનું કદ સૂર્ય કરતા નાનું દેખાય છે, પરિણામે તે સૂર્યને સંપૂર્ણપણે ઢાંકી શકતો નથી. આ સમયે સૂર્યપ્રકાશ ચંદ્રની ચારે બાજુથી બહાર નીકળતા એક ઝળહળતા કુંડાળા જેવો ભાસે છે. ખગોળશાસ્ત્રીઓ માટે આ ઘટના સંશોધનની ઉત્તમ તક પૂરી પાડે છે, જ્યારે સામાન્ય લોકો માટે તે પ્રકૃતિના એક અદભૂત જાદુ સમાન હોય છે.

ભારતીય ખગોળપ્રેમીઓ માટે થોડા નિરાશાજનક સમાચાર એ છે કે આ 'રિંગ ઓફ ફાયર' ભારતના આકાશમાં દેખાશે નહીં. આ ગ્રહણ મુખ્યત્વે દક્ષિણ અમેરિકા, આફ્રિકાના કેટલાક ભાગો અને એટલાન્ટિક મહાસાગરના વિસ્તારોમાં સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાશે. ભારતમાં ગ્રહણ દેખાવાનું ન હોવાથી ખગોળીય ઉત્સાહીઓએ ઓનલાઈન સ્ટ્રીમિંગ અથવા ટેલિસ્કોપિક લાઈવ ટેલિકાસ્ટનો સહારો લેવો પડશે. જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ ઘટનાને લઈને અત્યારથી જ ભારે ઉત્તેજના જોવા મળી રહી છે.

ધાર્મિક અને જ્યોતિષીય દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો, ભારતમાં ગ્રહણ દ્રશ્યમાન ન હોવાને કારણે અહીં 'સૂતક કાળ' લાગુ પડશે નહીં. શાસ્ત્રોક્ત માન્યતા મુજબ, જે પ્રદેશમાં ગ્રહણ દેખાતું ન હોય ત્યાં સૂતક પાળવાની કે ધાર્મિક વિધિઓ રોકવાની જરૂર રહેતી નથી. તેથી, ભારતમાં મંદિરોના દ્વાર ખુલ્લા રહેશે અને તમામ પૂજા-પાઠ રાબેતા મુજબ ચાલશે. વિજ્ઞાન અને શ્રદ્ધાના સંગમ સમાન આ ખગોળીય ઘટના વર્ષ ૨૦૨૬ની સૌથી મોટી અવકાશી ઘટનાઓમાંની એક બની રહેશે.