મુઝફ્ફરપુર: રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ ના શતાબ્દી વર્ષ નિમિત્તે, સરસંઘચાલક ડૉ. મોહન ભાગવતે રવિવારે મુઝફ્ફરપુરમાં એક મહત્વપૂર્ણ સામાજિક સંવાદિતા પરિસંવાદ અને સંવાદને સંબોધિત કર્યો. સમાજમાં એકતા અને સંવાદ પર ભાર મૂકતા, તેમણે કહ્યું કે જ્યારે દરેક જાતિ અને સમુદાય ઉન્નત થશે ત્યારે જ સમાજ અને દેશ ખરેખર પ્રગતિ કરશે.

વસ્તી નિયંત્રણના પ્રશ્ન પર, તેમણે કહ્યું કે કોઈએ હિન્દુ સમાજને ત્રણ બાળકો પેદા કરતા અટકાવ્યો નથી, જ્યારે સરકાર 2-1 બાળકોની નીતિ વિશે વાત કરે છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે દેશને હિન્દુ રાષ્ટ્ર જાહેર કરવાની કોઈ જરૂર નથી, કારણકે દેશ પહેલાથી જ હિન્દુ રાષ્ટ્ર છે. ભારત વિવિધતાનો દેશ છે, વિભાજનનો નહીં. અંગ્રેજોએ વિભાજન વધારીને શાસન કર્યું; હવે આપણે તે વિભાજનનો અંત લાવવો જોઈએ અને સમાજને એક કરવો જોઈએ.

મોહન ભાગવતે જણાવ્યું હતું કે ભારતની પ્રગતિ માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ ઉભરી રહી છે, પરંતુ પડકારો હજુ પણ છે. કેટલીક વિદેશી શક્તિઓ ભારતની પ્રગતિ ઇચ્છતી નથી કારણ કે તેમને ડર છે કે તેમના પોતાના વ્યવસાયો બંધ થઈ જશે. આ જ કારણ છે કે તેઓ ભારતના વિકાસના માર્ગમાં અવરોધો ઉભા કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે ભય અને નબળાઈને દૂર કરવા માટે આત્મનિર્ભરતા જરૂરી છે, જે સમસ્યાઓના કાયમી ઉકેલો પૂરા પાડી શકે છે.

સરસંઘચાલકએ વૈશ્વિક સ્તરે સુમેળના અભાવ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી અને કહ્યું કે જો સુમેળ અસ્તિત્વમાં નહીં રહે, તો લોકો લડશે અને નાશ પામશે. ઐતિહાસિક ઉદાહરણો ટાંકીને, તેમણે સમજાવ્યું કે કોઈ પણ વિદેશી શક્તિએ પોતાની શક્તિ દ્વારા ભારતને વશમાં નથી કર્યુ, પરંતુ શાસન કરવા માટે આપણા આંતરિક વિભાગોનો ઉપયોગ કર્યો છે. જો સમાજમાં સુમેળ પ્રવર્તે છે, તો લોકો એકબીજાના સુખ-દુઃખ વહેંચશે, અને સમસ્યાઓ આપમેળે ઉકેલાઈ જશે.

ડૉ. ભાગવતે જણાવ્યું હતું કે સમાજ હવે જાગૃત થઈ રહ્યો છે અને દેશ ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યો છે. જો સમુદાયો બ્લોક અથવા સબડિવિઝન સ્તરે તેમની સમસ્યાઓની ચર્ચા કરે છે, તો લોકોને હવે કોઈ નેતા પર આધાર રાખવાની જરૂર રહેશે નહીં. તેમણે વિવિધ જાતિઓ અને સમુદાયોના ઉત્થાન તેમજ અન્ય સમુદાયોની સમસ્યાઓના નિરાકરણ માટેના પ્રયાસો વિશે પણ જાણકારી મેળવી. ક્ષેત્ર પ્રભારી મોહન સિંહે વિષય રજૂ કર્યો, જ્યારે ક્ષેત્ર સંઘચાલક દેવવ્રત પહાણ, ઉત્તર બિહાર પ્રાંત સંઘચાલક ગૌરીશંકર પ્રસાદ અને ઘણા વરિષ્ઠ સ્વયંસેવકો હાજર હતા.

બીજા પ્રશ્ન-જવાબ સત્ર દરમિયાન, સરસંઘચાલકએ કહ્યું કે ફક્ત સમસ્યાઓ દર્શાવવાને બદલે, ઉકેલો પણ સૂચવવા જોઈએ. આજે, દેશ સજ્જન શક્તિના બળ પર પ્રગતિ કરી રહ્યો છે, જ્યાં લોકો પોતાના સ્તરે સામાજિક સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવી રહ્યા છે. જો કે, આ પ્રયાસને વધુ આગળ ધપાવવો જરૂરી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સમસ્યાઓ ફક્ત સિસ્ટમ દ્વારા ઉકેલાશે નહીં; જ્યારે સમાજના લોકો એકબીજા સાથે વિચાર-વિમર્શ કરશે ત્યારે જ કાયમી ઉકેલ મળશે.

ડૉ. ભાગવતે જણાવ્યું હતું કે બ્લોક સ્તરે સમુદાય અને જ્ઞાતિ સંગઠનોએ ભૌતિક અને નૈતિક ઉત્થાન પર ગંભીરતાથી વિચાર કરવો જોઈએ. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે સામાજિક સેવા ફક્ત ધનિકો સુધી મર્યાદિત નથી. ફક્ત સદ્ભાવનાની ભાવના ધરાવતા લોકો જ પીડિત અને જરૂરિયાતમંદોની સેવા કરી શકે છે. ઘણા ગામડાઓમાંથી ઉદાહરણો આપતા, તેમણે સમજાવ્યું કે સમુદાયોએ સરકારી સહાય વિના તેમની સમસ્યાઓ હલ કરી છે.

સેમિનારમાં વિવિધ સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓએ તેમના કાર્ય વિશે માહિતી શેર કરી. તૈલિક સાહુ સમાજે કોવિડ-19 રોગચાળા દરમિયાન મુઝફ્ફરપુરના છોટી કલ્યાણી વિસ્તારમાં કોરોના વોરિયર્સની સેવાનો ઉલ્લેખ કર્યો. અન્ય એક સંગઠને સમુદાયની છોકરીઓ માટે સમૂહ લગ્નોનું આયોજન કર્યાની જાણ કરી, જ્યારે સહરસામાં રોટી બેંક ચલાવતી સંસ્થાએ અપંગ અને જરૂરિયાતમંદોને ભોજન પૂરું પાડવા અને તેની સેવાઓનો વિસ્તાર કરવા વિશે માહિતી શેર કરી. આ કાર્યક્રમ સંઘના શતાબ્દી વર્ષમાં સામાજિક સંવાદિતાને મજબૂત બનાવવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થયું.