નવી દિલ્હી:  આ વર્ષે પ્રજાસત્તાક પર્વની પરેડ માત્ર પરંપરાગત ઉત્સવ નહીં, પરંતુ પાકિસ્તાન અને ચીન જેવા પડોશી દેશો માટે એક કડક ચેતવણી સમાન હતી. ભારતીય વાયુસેનાએ આ વખતે આકાશમાં એ જ ઘાતક હથિયારો પ્રદર્શિત કર્યા, જેનો ઉપયોગ 'બાલાકોટ એરસ્ટ્રાઈક' અને તાજેતરના 'ઓપરેશન સિંદૂર'માં દુશ્મનોનો ખાત્મો કરવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. રાફેલ વિમાન જ્યારે મીટિઅર મિસાઇલ અને હેમર બોમ્બ સાથે ગગનમાં ગુંજ્યું, ત્યારે ભારતની સૈન્ય તાકાતનો પરચો આખી દુનિયાએ જોયો. ખાસ કરીને જે લોકો બાલાકોટની સફળતા પર સવાલ ઉઠાવતા હતા, તેમને વાયુસેનાએ તે જ મિસાઇલોનું જીવંત પ્રદર્શન કરીને જડબાતોડ જવાબ આપ્યો છે.

પરેડના ઇતિહાસમાં પહેલીવાર ભારતીય સેનાએ 'બેટલ એરે ફોર્મેટ' રજૂ કર્યું, જેમાં લડાયક ટુકડીઓ યુદ્ધભૂમિની વાસ્તવિક રચનામાં કૂચ કરતી જોવા મળી હતી. આ પ્રદર્શનમાં સ્વદેશી ટેકનોલોજીનો દબદબો રહ્યો હતો; LCA તેજસ, આકાશ મિસાઈલ સિસ્ટમ અને ૩૦૦ કિલોમીટરની મારક ક્ષમતા ધરાવતું 'સૂર્યસ્ત્ર' યુનિવર્સલ રોકેટ લોન્ચર આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા હતા. T-90 ભીષ્મ અને અર્જુન ટેન્કોની ગર્જના વચ્ચે જ્યારે રુદ્ર અને પ્રચંડ હેલિકોપ્ટરોએ હવાઈ સુરક્ષાનું કવચ પૂરું પાડ્યું, ત્યારે ભારતની સંરક્ષણ સજ્જતાની અત્યંત આધુનિક તસવીર ઉપસી આવી હતી. આ શક્તિપ્રદર્શને સાબિત કર્યું કે ભારત હવે માત્ર સંરક્ષણ નથી કરતું, પરંતુ જરૂર પડે તો દુશ્મનના ઘરમાં ઘૂસીને મારવાની પૂરી ક્ષમતા રાખે છે.

આ પરેડમાં સૌથી વધુ ચર્ચિત પાસું 'ઓપરેશન સિંદૂર' અને 'સુદર્શન ચક્ર' એર ડિફેન્સ સિસ્ટમનું ચિત્રણ હતું. એક મહિલા આર્મી ઓફિસરના નેતૃત્વમાં જ્યારે આ ઇન્ટિગ્રેટેડ ઓપરેશન્સ સેન્ટરનું મોડેલ પસાર થયું, ત્યારે તે સેના, નૌકાદળ અને વાયુસેના વચ્ચેના અભૂતપૂર્વ સંકલનનું પ્રતીક બન્યું હતું. મે મહિનામાં પાકિસ્તાન સાથેના સંઘર્ષ દરમિયાન ભારતે જે રીતે ટેકનિકલ ચઢિયાતાપણું સાબિત કર્યું હતું, તેની ઝલક આ પરેડમાં સ્પષ્ટ દેખાતી હતી. બ્રહ્મોસથી સજ્જ સુખોઈ-30MKI અને એસ્ટ્રા મિસાઈલથી સજ્જ જગુઆર વિમાનોએ એ સંદેશો સ્પષ્ટ કરી દીધો છે કે ભારતની સીમાઓ તરફ આંખ ઉઠાવનારને જડબાતોડ વળતર મળવું નિશ્ચિત છે.