પણજી:ગોવામાં હવે 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે ઇન્સ્ટાગ્રામ, ફેસબુક કે એક્સ (X) જેવા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ વાપરવા પર કાયદાકીય પ્રતિબંધ આવી શકે છે. ગોવાના આઈટી મંત્રી રોહન ખાઉંટેએ રવિવારે જાહેરાત કરી હતી કે સરકાર ઓસ્ટ્રેલિયાના 'ઓનલાઈન સેફ્ટી એમેન્ડમેન્ટ એક્ટ'નો ગહન અભ્યાસ કરી રહી છે. માતા-પિતા તરફથી મળતી સતત ફરિયાદો અને બાળકોમાં વધતા જતા વિક્ષેપને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે. મંત્રીના મતે, આજના બાળકો પરિવાર સાથે હોવા છતાં મોબાઈલમાં જ ખોવાયેલા રહે છે, જે તેમની સામાજિક અને માનસિક સ્થિતિ પર ગંભીર અસર કરી રહી છે.

સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બાળકોને સોશિયલ મીડિયાના માયાજાળમાંથી બહાર કાઢીને ટેકનોલોજીના સકારાત્મક પાસાંઓ, જેમ કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને શૈક્ષણિક સાધનો તરફ વાળવાનો છે. રોહન ખાઉંટેએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, બાળકો ડાઇનિંગ ટેબલ પર હોય કે ટીવી જોતા હોય, તેમનું ધ્યાન સતત નોટિફિકેશન પર જ હોય છે. જો બાળકો આ સમયનો ઉપયોગ લર્નિંગ ટેકનોલોજી માટે કરે, તો તેઓ દેશના સારા નાગરિક બની શકે છે. આગામી વિધાનસભા સત્ર પહેલા મુખ્યમંત્રી પ્રમોદ સાવંત સાથે આ મુદ્દે અંતિમ ચર્ચા કરીને સત્તાવાર નીતિ જાહેર કરવામાં આવશે.

માત્ર ગોવા જ નહીં, આંધ્રપ્રદેશની નારા લોકેશ સરકાર પણ સમાન કાયદો લાવવા માટે મંત્રીઓના જૂથ (GoM) ની રચના કરી ચૂકી છે. ઓસ્ટ્રેલિયાના કાયદા મુજબ, સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓએ 16 વર્ષથી નાના બાળકોના એકાઉન્ટ્સ શોધીને તેને નિષ્ક્રિય કરવાના રહેશે અને નવા એકાઉન્ટ્સ ખોલતા અટકાવવા માટે 'વાજબી' પગલાં લેવા પડશે. જો ટેક કંપનીઓ આમાં નિષ્ફળ જાય તો તેમને કરોડોનો દંડ થઈ શકે છે. ભારતની કેન્દ્રીય આઈટી નીતિઓ સાથે આ રાજ્યવ્યાપી પ્રતિબંધ કેવી રીતે તાલમેલ સાધશે, તે અત્યારે અભ્યાસનો મુખ્ય વિષય છે.

આ પ્રસ્તાવિત પ્રતિબંધથી ડિજિટલ દુનિયામાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો ગોવા આ કાયદો લાગુ કરવામાં સફળ રહેશે, તો તે અન્ય ભારતીય રાજ્યો માટે પણ એક ઉદાહરણ બનશે. આ કાયદામાં એવી પણ જોગવાઈ રાખવામાં આવશે કે જો કોઈ બાળકનું એકાઉન્ટ ભૂલથી ડિલીટ થઈ જાય, તો તેને પુનઃસ્થાપિત કરવાની પ્રક્રિયા પણ સરળ રહે. બાળકોને "રીલ્સ" ના ક્રેઝમાંથી મુક્ત કરીને વાસ્તવિક દુનિયા અને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ સાથે જોડવા માટેનો આ પ્રયાસ સામાજિક રીતે અત્યંત સકારાત્મક સાબિત થઈ શકે છે.