વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકારણમાં એક નવો વળાંક આવ્યો છે. ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે થઈ રહેલી મુક્ત વ્યાપાર સમજૂતી (એફટીએ) પર અમેરિકાએ પોતાની તીવ્ર નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. અમેરિકાના ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે એક ચોંકાવનારું નિવેદન આપતા કહ્યું છે કે યુરોપ પરોક્ષ રીતે પોતાની જ વિરુદ્ધ ચાલી રહેલા યુદ્ધને આર્થિક મદદ કરી રહ્યું છે. તેમનો ઈશારો ભારત દ્વારા ખરીદવામાં આવતા રશિયન ક્રૂડ ઓઈલ અને તેના રિફાઈન્ડ ઉત્પાદનો યુરોપમાં વેચવા તરફ હતો.

સ્કોટ બેસેન્ટે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે પશ્ચિમી દેશોએ રશિયા પર આર્થિક પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે, પરંતુ ભારત દ્વારા રશિયા પાસેથી મોટા પાયે સસ્તું ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવામાં આવી રહ્યું છે. આ ક્રૂડ ઓઈલને ભારતીય રિફાઈનરીઓમાં પ્રોસેસ કરીને ડીઝલ અને અન્ય પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનોમાં ફેરવવામાં આવે છે, જે બાદમાં યુરોપિયન દેશોને વેચવામાં આવે છે. અમેરિકાનું માનવું છે કે આ પ્રક્રિયા દ્વારા રશિયાને સતત આવક મળી રહી છે, જેનો ઉપયોગ તે યુક્રેન સામેના યુદ્ધમાં કરી રહ્યું છે. આમ, યુરોપ ભારત પાસેથી તેલ ખરીદીને આડકતરી રીતે રશિયાની તિજોરી ભરી રહ્યું છે.

આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે વ્યાપાર સમજૂતી અંતિમ તબક્કામાં પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. અમેરિકાના આ વલણથી બંને પક્ષો વચ્ચેની વાટાઘાટો પર દબાણ આવી શકે છે. ભારત સરકારે વારંવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેની ઉર્જા સુરક્ષા સર્વોપરી છે અને તે પોતાના નાગરિકોના હિતમાં ગમે ત્યાંથી તેલ ખરીદવા માટે સ્વતંત્ર છે. 

ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે અગાઉ પણ કહ્યું હતું કે યુરોપ એક દિવસમાં જેટલું તેલ ખરીદે છે તેટલું ભારત એક મહિનામાં ખરીદતું નથી. જોકે, ટ્રમ્પના સહયોગી મનાતા સ્કોટ બેસેન્ટના આ નિવેદને ફરી એકવાર પશ્ચિમી દેશોના બેવડા ધોરણો અને ભારતની રણનીતિક સ્વાયત્તતા વચ્ચેના સંઘર્ષને ઉજાગર કર્યો છે.