આજે ગમે ત્યારે ‘‘મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ''નું એલાન
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે મુક્ત વેપાર સમજુતી એટલે કે FTAનું થશે એલાન : ટ્રમ્પની બોલતી બંધ થશેઃ ૧૮ વર્ષની કવાયત હવે સફળ થશેઃ બેતરફી વ્યાપાર વૃધ્ધી થશેઃ અનેક ચીજો સસ્તી થશેઃ ૨૭ દેશો સાથે માર્ગ ખુલશે
નવી દિલ્હી,તા.૨૭: આખરે, ૧૮ વર્ષના પ્રયાસો ફળ આપવાના છે. ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) આખરે મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) પર કરાર પર પહોંચ્યા છે. તેને બધા સોદાઓની માતા કહેવામાં આવી રહી છે. આ વેપાર કરાર માટે વાટાઘાટો ૨૦૦૭ થી ૧૮ વર્ષથી ચાલી રહી છે અને આખરે તે ફળીભૂત થઈ છે. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે આ ઐતિહાસિક કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે અને આજે ગમે ત્યારે તેની ઔપચારિક જાહેરાત કરવામાં આવશે.
EU સાથે ભારતનો વેપાર $૫૧ બિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે
EU સાથે ભારતનો વેપાર સરપ્લસ નાણાકીય વર્ષ ૩૧ સુધીમાં ઼૫૧ બિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. અહેવાલો અનુસાર, વિશ્વની બે સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચે FTA વાટાઘાટો લગભગ એક દાયકા પહેલા શરૂ થઈ હતી, પરંતુ વધતી જતી વૈશ્વિક વેપાર અનિﾍતિતાને ધ્યાનમાં રાખીને, બંને દેશોએ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવી છે. રવિવારે Emkay Global દ્વારા પ્રકાશિત એક સંશોધન અહેવાલ મુજબ, એક વ્યાપક મુક્ત વેપાર કરાર EU સાથે ભારતની વેપાર સ્થિતિને નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત બનાવી શકે છે. આ કરારથી નાણાકીય વર્ષ ૨૦૩૧ સુધીમાં ભારતનો ચ્શ્ સાથેનો વેપાર સરપ્લસ $૫૦ બિલિયનથી વધુ થઈ શકે છે. આનાથી ભારતના કુલ નિકાસમાં ચ્શ્નો હિસ્સો નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં ૧૭.૩ ટકાથી વધીને આશરે ૨૨-૨૩ ટકા થઈ શકે છે, જે ભારતના નિકાસ વૃદ્ધિને નોંધપાત્ર રીતે વેગ આપે છે.
EU માટે આ કરારનો અર્થ શું છે?
જ્યારે ભારત હાલમાં ચ્શ્ ના નિકાસ બજારમાં માત્ર ૦.૮ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, ત્યારે યુરોપ માટે આ કરાર વધુને વધુ મહત્વપૂર્ણ બની રહ્યો છે. તાજેતરના વર્ષોમાં ભારત સાથે યુરોપના વેપાર સંતુલનમાં તીવ્ર ફેરફાર થયો છે. ભારત સાથે ચ્શ્નો વેપાર સરપ્લસ, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૯ માં ઼૩ બિલિયન હતો, તે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં $૧૫ બિલિયનની વેપાર ખાધમાં ફેરવાઈ ગયો છે. આ કરાર યુરોપના ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓને વૈવિધ્યીકરણ કરવાના વ્યાપક પ્રયાસોને પણ સમર્થન આપે છે.
આ ભારતીય ઉદ્યોગોને મોટું બજાર મળશે
આ FTA ભારતના શ્રમ-સઘન ઉદ્યોગો, જેમ કે કાપડ અને ફૂટવેર, તેમજ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, મશીનરી અને રાસાયણિક ઉદ્યોગો માટે એક મહત્વપૂર્ણ બજાર પૂરું પાડી શકે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ માં ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચેનો વેપાર કુલ $૧૩૬ બિલિયન હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન, ભારતે EU માંથી $૬૦.૭ બિલિયનની આયાત કરી અને યુરોપમાં $૭૫.૯ બિલિયન મૂલ્યના માલની નિકાસ કરી. ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવના સ્થાપક અજય શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું કે EU માં ભારતની નિકાસ, જેમાં સ્માર્ટફોન, કાપડ, ફૂટવેર, ટાયર, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ઓટો પાર્ટ્સ, પ્રોસેસ્ડ ઇંધણ અને હીરાનો સમાવેશ થાય છે, મુખ્યત્વે યુરોપને અગાઉ અન્ય દેશોમાંથી મળતી આયાતને બદલે છે. આમાંની ઘણી ઉત્પાદન પ્રવૃત્તિઓ વર્ષો પહેલા યુરોપિયન કંપનીઓ દ્વારા સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવી હતી.
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) એ પ્રસ્તાવિત મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) માટે સત્તાવાર સ્તરની વાટાઘાટો પૂર્ણ કરી લીધી છે. આ કરાર દ્વિપક્ષીય વેપારને વેગ આપશે અને આર્થિક સંબંધોને મજબૂત બનાવશે. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે સોમવારે આ જાહેરાત કરી. એવી અપેક્ષા છે કે આ કરાર આ વર્ષે હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે અને આવતા વર્ષની શરૂઆતમાં અમલમાં આવી શકે છે.
શું સસ્તું થશે?
વાણિજ્ય સચિવે કહ્યું, અધિકૃત સ્તરની વાટાઘાટો પૂર્ણ થવાના આરે છે, અને બંને પક્ષો મંગળવાર, ૨૭ જાન્યુઆરીના રોજ મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) વાટાઘાટોના સફળ નિષ્કર્ષની જાહેરાત કરવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. વાણિજ્ય સચિવે કહ્યું, વાટાઘાટો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થઈ છે અને સોદો અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ડ્રાફટ કરાર હાલમાં કાનૂની ચકાસણી હેઠળ છે. સરકાર આ પ્રક્રિયાઓ ઝડપથી પૂર્ણ કરવા અને કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
તેમાં સમય કેમ લાગશે?
કરાર અમલમાં આવવામાં સમય લાગશે કારણ કે તેને યુરોપિયન સંસદની મંજૂરીની જરૂર છે, જ્યારે ભારતમાં, ફક્ત કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળની સંમતિ જરૂરી છે. ૧૮ વર્ષની વાટાઘાટો પછી કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું હતું. વાટાઘાટો ૨૦૦૭ માં શરૂ થઈ હતી. મંગળવારે અહીં યોજાનારી ભારત-EU સમિટમાં વાટાઘાટો પૂર્ણ થવાની ઔપચારિક જાહેરાત કરવામાં આવશે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ૨૭ જાન્યુઆરીએ યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેન અને યુરોપિયન કાઉન્સિલના પ્રમુખ એન્ટોનિયો કોસ્ટા સાથે શિખર વાટાઘાટો કરશે.
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે કેટલો વેપાર છે?
યુરોપિયન યુનિયન ભારતનું મુખ્ય વેપારી ભાગીદાર છે. ૨૦૨૪-૨૫ નાણાકીય વર્ષમાં બંને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય માલ વેપાર ૧૩૬.૫૩ અબજ યુએસ ડોલર હોવાનો અંદાજ હતો. આમાંથી, ભારતની નિકાસ ૭૫.૮૫ અબજ યુએસ ડોલર અને આયાત ૬૦.૬૮ અબજ યુએસ ડોલર હતી. વધુમાં, EU ભારતમાં એક મુખ્ય રોકાણકાર છે, જેમાં એપ્રિલ ૨૦૦૦ થી સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ સુધીમાં ૧૧૭.૪ અબજ યુએસ ડોલરનું સંચિત વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ (FDI) છે.
કરાર પછી લક્ઝરી કાર સસ્તી થશે
FTA હેઠળ, ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન ટેરિફ રેટ ક્વોટા કરાર કરશે, જે યુરોપથી ભારતમાં લક્ઝરી કારનો વાર્ષિક આયાત ક્વોટા નક્કી કરશે. આ વાહનોને ઓછી આયાત ડ્યુટી સાથે આયાત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. સૂત્રો કહે છે કે પ્રથમ તબક્કામાં, ૧૫,૦૦૦ યુરો (આશરે ૧૬.૩ લાખ યુરો) થી વધુ મૂલ્યની કારને ઓછી આયાત ડ્યુટી સાથે મર્યાદિત સંખ્યામાં આયાત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. આનાથી ફોક્સવેગન, ઓડી, મર્સિડીઝ-બેન્ઝ અને ગ્પ્ષ્ જેવી યુરોપિયન કાર ઓછી કિમતે ભારતીય બજારમાં પ્રવેશી શકશે.
દારૂ અને હીરા પણ સસ્તા થશે
કરાર પછી યુરોપથી આયાત કરાયેલ દારૂ, વાઇન અને રફ હીરા પણ સસ્તા થશે. ભારતમાં રફ હીરા મુખ્યત્વે બેલ્જિયમ (ખાસ કરીને એન્ટવર્પ) થી આવે છે, જે વિશ્વનું મુખ્ય હીરા વેપાર કેન્દ્ર છે. કરાર દ્વારા, યુરોપને ભારતીય બજારમાં વેચાતા હીરા પર ડ્યુટી રાહત મળશે.
દરમિયાન, ભારત સ્કોચ વ્હિસ્કી, વોડકા અને જિન જેવા સ્પિરિટ યુરોપ, મુખ્યત્વે બ્રિટન અને આયર્લેન્ડથી આયાત કરે છે, અને તે તેમની ઉચ્ચ ગુણવત્તા માટે પ્રખ્યાત છે. વધુમાં, યુરોપમાંથી પણ મોટા પ્રમાણમાં વાઇન આયાત કરવામાં આવે છે, અને આયાત જકાત ઓછી થશે. પરિણામે, સ્પિરિટ અને વાઇનના ભાવમાં પણ ઘટાડો થશે. વધુમાં, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ, લક્ઝમબર્ગ અને નેધરલેન્ડ્સથી ભારતમાં ચોકલેટની આયાત કરવામાં આવે છે, અને આ કરારથી તેની કિંમતો પણ પ્રભાવિત થશે
(10:24 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
