કોલકાતા : પશ્ચિમ બંગાળમાં અત્યારે ચૂંટણી પંચ (EC) દ્વારા મતદાર યાદીના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) ની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે, જે સામાન્ય જનતા માટે ‘તાર્કિક વિસંગતતા’ (Logical Error) નો જુલમ બનીને ત્રાટકી છે. આ પ્રક્રિયામાં નામોમાં રહેલી નાની ભૂલો, જેમ કે નામની જોડણીમાં એક અક્ષરનો ફેરફાર અથવા અટકમાં રહેલી વિસંગતતાને કારણે હજારો લોકોએ બ્લોક ઓફિસોમાં ધક્કા ખાવા પડી રહ્યા છે. આ લિસ્ટમાં માત્ર સામાન્ય લોકો જ નહીં, પણ લોકપ્રિય અભિનેત્રી મનાલી ડે અને રાજ્યના મંત્રી શશી પંજા જેવા દિગ્ગજોને પણ નોટિસ મળી છે.
અટકના અંગ્રેજીકરણનો ગૂંચવાડો
આ સમગ્ર વિવાદના મૂળમાં બંગાળી અટકોનું ઐતિહાસિક પરિવર્તન છે. બ્રિટિશ કાળ દરમિયાન રેકોર્ડ રાખવાની સરળતા માટે લાંબી સંસ્કૃત અટકોને ટૂંકાવી દેવામાં આવી હતી. દાખલા તરીકે, 'મુખોપાધ્યાય' બની ગયા 'મુખર્જી', 'બંદોપાધ્યાય' બન્યા 'બેનર્જી' અને 'ચટ્ટોપાધ્યાય' બન્યા 'ચેટર્જી'. પેઢીઓથી લોકો આ બંને સ્વરૂપોનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, પરંતુ ચૂંટણી પંચના નવા સોફ્ટવેરે આને ‘તાર્કિક ભૂલ’ તરીકે પકડી પાડી છે. પિતાની અટક કાગળ પર કંઈક અલગ હોય અને સંતાનની કંઈક અલગ, તેવું સોફ્ટવેર સ્વીકારવા તૈયાર નથી.
લોકોમાં ચિંતા અને હાલાકી
આ સિસ્ટમને કારણે જે ભૂલોને પહેલા ‘કારકુની ભૂલ’ ગણીને સુધારી લેવામાં આવતી હતી, તેના માટે હવે લોકોએ જૂના દસ્તાવેજો શોધવા પડી રહ્યા છે. અભિનેત્રી મનાલી ડેના પિતાના નામમાં માત્ર એક સ્વર (Vowel) ના તફાવતને કારણે તેમને શૂટિંગ છોડીને હાજર થવા નોટિસ મળી છે. મંત્રી શશી પંજાએ પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે આટલા બધા દસ્તાવેજો આપ્યા પછી પણ 14 ફેબ્રુઆરીએ બહાર પડનારી યાદીમાં તેમનું નામ રહેશે કે નહીં તે નક્કી નથી.
ઘણા કિસ્સાઓમાં તો સોફ્ટવેરની ભૂલને કારણે પિતાના સંતાનોની સંખ્યા પણ ખોટી રીતે ગણવામાં આવી છે, જેનાથી કાયદેસરના વારસદારોએ પોતાની ઓળખ સાબિત કરવી પડી રહી છે. લોકોમાં અત્યારે એવો ભય વ્યાપ્યો છે કે ડેટાબેઝની એક નાની ભૂલ તેમને આગામી ચૂંટણીમાં મતાધિકારથી વંચિત કરી શકે છે. ચૂંટણી પંચના આ કડક વલણે વહીવટી તંત્ર અને જનતા વચ્ચે ઘર્ષણની સ્થિતિ પેદા કરી છે.