મેલબોર્ન : પશ્ચિમ ઓસ્ટ્રેલિયાના ડેમ્પિયર દ્વીપકલ્પ પર કુદરતે એક એવો ખજાનો ખોલ્યો છે જેણે ડાયનાસોરના ઇતિહાસને ફરીથી લખવાની ફરજ પાડી છે. અહીં વૈજ્ઞાનિકોને 13 કરોડ વર્ષ જૂના ડાયનાસોરના પગના નિશાન મળ્યા છે. આ નિશાન કોઈ સામાન્ય ડાયનાસોરના નથી, પણ લાંબી ગરદન ધરાવતા શાકાહારી 'સોરોપોડ' (Sauropod) ના છે. આ પંજાની લંબાઈ 1.7 મીટર (આશરે 5 ફૂટ 7 ઇંચ) છે, જે અત્યાર સુધીનો એક વૈશ્વિક રેકોર્ડ છે.
ગિનીસ વર્લ્ડ રેકોર્ડમાં સ્થાન
આ શોધ એટલી વિશાળ છે કે તેને ગિનીસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સમાં "વિશ્વના સૌથી મોટા ડાયનાસોર ફૂટપ્રિન્ટ" તરીકે સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. અગાઉનો રેકોર્ડ 1.6 મીટરનો હતો, જેને આ પંજાએ તોડી નાખ્યો છે. ક્વીન્સલેન્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા મુજબ, આ ડાયનાસોર એટલા શક્તિશાળી અને ઊંચા હતા કે તેઓ ઝાડના ટોચ પરના પાંદડા પણ આરામથી ખાઈ શકતા હતા.
કુદરતે કેવી રીતે સાચવ્યું આ રહસ્ય?
આ આશ્ચર્યજનક નિશાન એક સમયે કાદવ અને કળણવાળા વિસ્તારમાં બન્યા હતા. તે સમયે માટી નરમ હોવાથી ડાયનાસોરના વજનને કારણે ઊંડી છાપ પડી ગઈ હતી, જે સમય જતાં રેતીના પથ્થર (Sandstone) માં ફેરવાઈ ગઈ અને કરોડો વર્ષો સુધી સુરક્ષિત રહી. આ શોધ પ્રારંભિક 'ક્રેટેસિયસ' સમયગાળાની છે, જ્યારે ઓસ્ટ્રેલિયા, આફ્રિકા અને દક્ષિણ અમેરિકા એક જ ખંડ 'ગોંડવાના'નો ભાગ હતા.
નવા વૈજ્ઞાનિક પ્રશ્નો અને સંશોધન
આ શોધે વૈજ્ઞાનિકો સામે નવા પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. શું તે સમયે પૃથ્વી પર ઓક્સિજનનું સ્તર વધુ હતું? શું ડાયનાસોર આપણે ધારીએ છીએ તેના કરતા પણ વધુ વિશાળ હતા? અત્યાર સુધી સોરોપોડના પંજા સામાન્ય રીતે 1 મીટર સુધીના મળતા હતા, પરંતુ આ 1.7 મીટરનો પંજો સૂચવે છે કે આ કોઈ નવી જ પ્રજાતિ હોઈ શકે છે. આ રહસ્ય ખુલ્યા પછી હવે વિશ્વભરના પેલેઓન્ટોલોજિસ્ટ્સ (અશ્મિ વિજ્ઞાનીઓ) ઓસ્ટ્રેલિયા તરફ નજર માંડીને બેઠા છે.