નવી દિલ્‍હી તા.૩૦: રેકોર્ડ ઊંચા ભાવ અને ગ્રાહકોની ખરીદીના વર્તનમાં ફેરફારને કારણે ૨૦૨૫ માં ભારતની સોનાની માંગમાં ૧૧ ટકાનો ઘટાડો થયો. ગુરુવારે વર્લ્‍ડ ગોલ્‍ડ કાઉન્‍સિલ દ્વારા જાહેર કરાયેલા એક અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં કુલ સોનાની માંગ ૨૦૨૪માં ૮૦૨.૮ ટનથી ઘટીને ૨૦૨૫ માં ૭૧૦.૯ ટન થઈ ગઈ. કાઉન્‍સિલનો અંદાજ છે કે ૨૦૨૬માં દેશમાં સોનાની માંગ ૬૦૦ થી ૭૦૦ ટન વચ્‍ચે હોઈ શકે છે. જોકે, કિમતોમાં તીવ્ર વધારાને કારણે, મૂલ્‍યની દ્રષ્ટિએ સોનાની માંગ ૩૦ ટકા વધીને રૂા.૭,૫૧,૪૯૦ કરોડ થઈ ગઈ, જે પાછલા વર્ષે રૂા.૫,૭૫,૯૩૦ કરોડ હતી.

WGC એ જણાવ્‍યું હતું કે, ૨૦૨૫ ના ચોથા ક્‍વાર્ટરમાં સોનાની માંગ પર ઊંચા ભાવ અને બદલાતા ગ્રાહક વર્તનની અસર સ્‍પષ્ટપણે દેખાઈ હતી. આ ક્‍વાર્ટરમાં વોલ્‍યુમની દ્રષ્ટિએ માંગ ૯ ટકા ઘટીને ૨૪૧.૩ ટન થઈ હતી, પરંતુ મૂલ્‍યની દ્રષ્ટિએ, તે ૪૯ ટકા વધીને આશરે રૂા.૩,૦૩,૪૭૦ કરોડ થઈ હતી.

૨૦૨૫ દરમિયાન કુલ ઝવેરાતની માંગ ૨૪ ટકા ઘટીને ૪૩૦.૫ ટન થઈ હતી, જે ૨૦૨૪ માં ૫૬૩.૪ ટન હતી. જોકે, મૂલ્‍યની દ્રષ્ટિએ, તે ૧૨ ટકા વધીને રૂા.૪,૫૪,૩૯૦ કરોડ થઈ હતી, જે પાછલા વર્ષના રૂા.૪,૦૪,૫૧૦ કરોડ હતી. લગ્નની મોસમ હોવા છતાં, ઊંચા ભાવ અને ફુગાવાને કારણે ઘરેણાંના વેચાણમાં ૨૩ ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. ૨૦૨૫ માં સોનાએ ૬૦ ટકાથી વધુ વળતર આપ્‍યું હતું અને ૫૩ ગણા સર્વકાલીન ઉચ્‍ચ સ્‍તરે પહોંચ્‍યું હતું.

તેનાથી વિપરીત, સોનાની રોકાણ માંગમાં વધારો થયો છે. રોકાણની માંગ ૨૬ ટકા વધીને ૯૬ ટન થઈ છે. ચોથા ક્‍વાર્ટરમાં, જ્‍યારે તેનું મૂલ્‍ય ૧૦૮ ટકા વધીને રૂા.૧,૨૦,૭૦૦ કરોડ થયું.

વૈશ્વિક સોનાની માંગ ૨૦૨૫માં ૫,૦૦૦ ટનથી વધુ થઈ ગઈ છે. અહેવાલ મુજબ, ૨૦૨૫માં કુલ સોનાની માંગ ૫,૦૦૨ ટનની નવી સર્વકાલીન ઊંચી સપાટીએ પહોંચી છે, જે ગયા વર્ષે ૪,૯૬૧.૯ ટન હતી. આ વધારો મુખ્‍યત્‍વે રોકાણ માંગમાં તીવ્ર ઉછાળાને કારણે થયો હતો, જે ૨૦૨૪માં ૧,૧૮૫.૪ ટનથી વધીને ૨૦૨૫માં ૨,૧૭૫.૩ ટન થઈ હતી. ગ્રાહક માંગ ચાલુ નાણાકીય વર્ષના ઓક્‍ટોબર-ડિસેમ્‍બર ક્‍વાર્ટરમાં ૨ ટકા વધીને ૧,૩૪૫.૩ ટન થઈ છે જે પાછલા નાણાકીય વર્ષના સમાન ક્‍વાર્ટરમાં ૧,૩૧૮.૫ ટન હતી.