નવી દિલ્‍હી તા.૩૦: ભારતે ડિજિટલ દુનિયામાં નોંધપાત્ર છલાંગ લગાવી છે. દેશમાં ઇન્‍ટરનેટ વપરાશકર્તાઓની સંખ્‍યા ૯૫ કરોડને વટાવી ગઈ છે. આ વૃદ્ધિના મુખ્‍ય કારણોમાં ગ્રામીણ વપરાશકર્તાઓમાં ઇન્‍ટરનેટની વધેલી પહોંચનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, ઇન્‍ટરનેટ વપરાશકર્તાઓની સંખ્‍યામાં વધારો ટૂંકા વિડિઓઝની લોકપ્રિયતામાં વધારો અને AI ના વધતા ઉપયોગને કારણે છે. આ માહિતી IAMAI ના ૨૦૨૫ ના ડેટામાં ઉપલબ્‍ધ છે. હાલમાં, દેશમાં ૯૫. ૮ કરોડસક્રિય ઇન્‍ટરનેટ વપરાશકર્તાઓ છે, જે ૨૦૨૪ ની તુલનામાં ૮% નો વધારો છે. રિપોર્ટનું બીજું પાસું એ છે કે દેશની વસ્‍તીના ૩૮%, અથવા આશરે ૫૭.૯ કરોડ  લોકો હજુ પણ ઇન્‍ટરનેટનો ઉપયોગ કરતા નથી. આ સંખ્‍યા દર વર્ષે ધીમે ધીમે ઘટી રહી છે.

રિપોર્ટ મુજબ, ઇન્‍ટરનેટ તેજીમાં ટૂંકા વિડિઓઝે મહત્‍વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. ગયા વર્ષે, દેશના કુલ સક્રિય ઇન્‍ટરનેટ વપરાશકર્તાઓમાંથી ૫૮૮ મિલિયન લોકોએ ટૂંકા વિડિઓઝ જોયા હતા, જે કુલના ૬૧% છે. ગ્રામીણ વપરાશકર્તાઓ શહેરી વપરાશકર્તાઓ કરતાં વધુ ટૂંકા વિડિઓઝ જોઈ રહ્યા છે. યુવાનો સૌથી વધુ ટૂંકા વિડિઓઝ જોઈ રહ્યા છે.

IAMAI રિપોર્ટમાં એમ પણ જણાવાયું છે કે ક્‍વિક કોમર્સ પ્‍લેટફોર્મનો ઉપયોગ પણ લોકોને ઈન્‍ટરનેટ તરફ દોરી રહ્યો છે. ક્‍વિક કોમર્સ પ્‍લેટફોર્મને ઝેપ્‍ટોની જેમ બ્‍લિંકિગ તરીકે ગણી શકાય, જે તેમના ગ્રાહકોને ઝડપથી પહોંચાડે છે.

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ૨૩ કરોડ  શહેરી વપરાશકર્તાઓ ઓનલાઈન ખરીદી કરી રહ્યા છે. આ ૬૫% સક્રિય શહેરી ઈન્‍ટરનેટ વપરાશકર્તાઓનું પ્રતિનિધિત્‍વ કરે છે. આનો અર્થ એ છે કે અડધાથી વધુ શહેરી ઈન્‍ટરનેટ વપરાશકર્તાઓ ઓનલાઈન શોપિંગ માટે ઈન્‍ટરનેટ પર આધાર રાખે છે અને તેનો ઉપયોગ કરે છે.

રિપોર્ટનો આ પાસું સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ છે, જે મુજબ દેશના કુલ સક્રિય ઈન્‍ટરનેટ વપરાશકર્તાઓમાંથી ૫૭%, અથવા ૫૪.૮ કરોડ  વપરાશકર્તાઓ, ગ્રામીણ વિસ્‍તારોના છે. આ દર્શાવે છે કે દેશમાં ડિજિટલ પ્રગતિ કેટલી ઝડપથી થઈ રહી છે અને લોકો ઈન્‍ટરનેટ સાથે કેવી રીતે જોડાઈ રહ્યા છે. ગ્રામીણ વિસ્‍તારો શહેરો કરતાં ચાર ગણી ઝડપથી ઈન્‍ટરનેટ અપનાવી રહ્યા છે. ઈન્‍ટરનેટ ઇન ઈન્‍ડિયા રિપોર્ટ ૨૦૨૫ શીર્ષક ધરાવતો IAMAI રિપોર્ટ IAMAI અને KANTAR દ્વારા સંયુક્‍ત રીતે તૈયાર કરવામાં આવ્‍યો હતો.

લોકો કહે છે કે AI નો કોઈ ઉપયોગ નથી, છતાં પણ તેનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. રિપોર્ટ મુજબ, દેશના કુલ ઇન્‍ટરનેટ વપરાશકર્તાઓમાંથી ૪૪% લોકો AI સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. વોઇસ સર્ચ વધુ સામાન્‍ય બની રહ્યા છે, જેમ કે AI નો ઉપયોગ કરીને બનાવેલા ફોટા. વધુમાં, ચેટબોટ વાતચીત પણ વારંવાર થઈ રહી છે. ૧૫ થી ૪૪ વર્ષની વયના લોકો AI નો સૌથી વધુ ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.

રિપોર્ટનો એક મુખ્‍ય તારણો એ છે કે ઇન્‍ટરનેટનો વધતો ઉપયોગ બહુવિધ ગેજેટ્‍સનો ઉપયોગ કરતા લોકોની સંખ્‍યાને પણ આગળ ધપાવી રહ્યો છે. ભારતમાં ૧૯૩ મિલિયન ઇન્‍ટરનેટ વપરાશકર્તાઓ છે જે બહુવિધ ઉપકરણોનો ઉપયોગ કરે છે. આ કુલ સક્રિય ઇન્‍ટરનેટ વપરાશકર્તાઓના ૨૦% છે, જે ૨૦૨૪ સુધીમાં ૧૬૫ મિલિયન સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. શહેરી વિસ્‍તારોમાં, ૩૧%  લોકો મલ્‍ટી-ડિવાઇસ વપરાશકર્તાઓ છે, જ્‍યારે ગ્રામીણ ભારતમાં, આ સંખ્‍યા ૧૨% છે અને વધી રહી છે.