નવી દિલ્‍હી,તા.૩૦: સોના અને ચાંદીના ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે, અને આ કિમતી ધાતુઓના ભાવ, જે સતત વધી રહ્યા હતા, શુક્રવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ તૂટી પડ્‍યા. ચાંદીના ભાવમાં સૌથી મોટો ઘટાડો જોવા મળ્‍યો, MCX પર તેના વાયદા ભાવ લગભગ રૂ.૨૪,૦૦૦ ઘટ્‍યા. માત્ર ચાંદી જ નહીં, પરંતુ સોનાના ભાવમાં પણ ઘટાડો થયો (ગોલ્‍ડ રેટ ફોલ), ખુલતાની સાથે જ રૂ.૮,૦૦૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામનો ઘટાડો થયો.

સૌપ્રથમ, ચાંદીના ભાવમાં થયેલા ઘટાડા વિશે વાત કરીએ. ગુરુવારે, મલ્‍ટી કોમોડિટી એક્‍સચેન્‍જ પર ચાંદીનો ભાવ રેકોર્ડ ઉંચાઈ પર પહોંચ્‍યો, ઇતિહાસમાં પહેલીવાર રૂ.૪ લાખ પ્રતિ કિલોગ્રામને વટાવી ગયો. જોકે, તે રૂ.૩૯૯,૮૯૩ પ્રતિ કિલોગ્રામ પર બંધ થયો. શુક્રવારે MCX પર ટ્રેડિંગ ફરી શરૂ થયું ત્‍યારે, ૫ માર્ચે સમાપ્ત થતી ચાંદીના વાયદા ભાવ રૂ.૨૩,૯૯૩ ઘટીને રૂ.૩૭૫,૯૦૦ થઈ ગયા.

બીજી બાજુ, ચાંદીના ભાવમાં ગુરુવારે સ્‍થાપિત નવા લાઇફટાઇમ હાઇની તુલનામાં એક દિવસમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્‍યો છે. ચાંદીનો ભાવ પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ.૪૨૦,૦૪૮ હતો, અને ત્‍યારથી તે એક જ દિવસમાં રૂ.૪૪,૧૪૮ ઘટ્‍યો છે.

સોનામાં પણ તીવ્ર ઘટાડો

થયો છે

ચાંદી પછી, સોનાના ભાવમાં પણ MCX પર ઘટાડો જોવા મળ્‍યો. ચાંદીની જેમ, સોનામાં પણ ગુરુવારે તીવ્ર વધારો જોવા મળ્‍યો, જે રૂ.૧૮૩,૯૬૨ પર બંધ થતાં પહેલા નવા સર્વકાલીન ઉચ્‍ચ સ્‍તરે પહોંચ્‍યો. જોકે, ૨જી એપ્રિલે સમાપ્ત થતું સોનું શુક્રવારે ખુલ્‍યું ત્‍યારે, તે એક જ દિવસમાં રૂ.૮,૮૬૨ ઘટીને રૂ.૧૭૫,૧૦૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ થયું.

જો આપણે સોનાના ઉચ્‍ચ સ્‍તર વિશે વાત કરીએ, તો ગુરુવારે જ સોનાનો દર ૧,૯૩,૦૯૬ના નવા જીવનકાળના ઉચ્‍ચ સ્‍તર પર પહોંચી ગયો હતો અને જો આપણે આ સ્‍તરથી ઘટાડા વિશે વાત કરીએ, તો શુક્રવારે તે ૧૭,૯૯૬ સસ્‍તો થઈ ગયો છે.

ભારતીય બુલિયન બજારમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં વધારો હવે થોભી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે. રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચ્‍યા પછી, ભાવ હવે ઘટ્‍યા છે. આ સમાચાર એવા લોકો માટે રાહતરૂપ હોઈ શકે છે જેઓ ભાવ ઘટવાની રાહ જોઈ રહ્યા હતા.

છેલ્‍લા કેટલાક દિવસોથી સતત વધી રહેલા ભાવથી બજારમાં થોડી ચિતા થઈ હતી, પરંતુ તાજેતરના ઘટાડાએ રોકાણકારો અને ગ્રાહકોમાં ઉત્‍સાહ ફરી જગાવ્‍યો છે. આ ઘટાડો માત્ર ખરીદદારો માટે જ નહીં પરંતુ ઘરેણાંના વેપારીઓ માટે પણ નોંધપાત્ર છે.આજે સ્‍થાનિક કોમોડિટી બજારની શરૂઆત નબળી રહી. MCX પર સોના અને ચાંદીના ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો, જ્‍યારે ડોલર સામે રૂપિયો મજબૂત રીતે ખુલ્‍યો. મજબૂત રૂપિયા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંકેતોને કારણે કિંમતી ધાતુઓ દબાણ હેઠળ આવી. MCX પર ચાંદીના ભાવ પ્રતિ કિલોગ્રામ લગભગ રૂ.૨૦,૦૦૦ ઘટ્‍યા, જ્‍યારે સોનાના ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ રૂ.૫,૦૦૦ ઘટ્‍યા. ઔદ્યોગિક ધાતુઓ પણ નબળી રહી, MCX પર તાંબુ લગભગ ૩% ઘટ્‍યું.

શુક્રવારે, એશિયન બજારમાં હાજર બજારમાં સોનાનો ભાવ  $૫,૪૦૦ની આસપાસ હતો. ગુરુવારે શરૂઆતમાં, સોનું  $૫,૫૯૪.૮૨ની રેકોર્ડ ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્‍યું હતું, પરંતુ પછી ૫.૭% થી વધુ ઘટ્‍યું હતું અને સત્રના અંતે થોડું નીચું બંધ થયું હતું. દરમિયાન, ચાંદીના ભાવમાં પણ થોડો વધારો જોવા મળ્‍યો હતો અને શુક્રવારે $૧૧૫ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા. ગુરુવારે ચાંદી  $૧૨૧.૬૪ની રેકોર્ડ ઊંચી સપાટીને સ્‍પર્શી ગઈ હતી, પરંતુ પછીથી લગભગ ૨% ઘટ્‍યું હતું.

આ તીવ્ર ઘટાડા પાછળનું

સૌથી મોટું કારણ

પહેલું કારણ આ તીવ્ર ઘટાડાનું મુખ્‍ય કારણ નફો બુકિગ હોવાનું માનવામાં આવે છે. સોનાના ભાવ પહેલાથી જ  $૫૬૨૬.૮ પ્રતિ ઔંસના વર્ષના રેકોર્ડ ઊંચા સ્‍તરે પહોંચી ગયા હતા. પરિણામે, મોટા ભંડોળ અને ટૂંકા ગાળાના વેપારીઓએ તેમના નફાને સર્વકાલીન ઉચ્‍ચ સ્‍તરે સુરક્ષિત કરવાનું શરૂ કર્યું. જ્‍યારે ઘણા રોકાણકારો એક સાથે વેચાણ શરૂ કરે છે, ત્‍યારે ઘટાડો વધુ ગંભીર બને છે, ખાસ કરીને જ્‍યારે બજાર પહેલાથી જ નોંધપાત્ર રીતે વધી ગયું હોય.

બીજું કારણઃ તકનીકી ભંગાણે પણ મહત્‍વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. ઼૧૦૬ ના સ્‍તરને ચાંદી માટે મજબૂત ટેકો માનવામાં આવતો હતો. આ સ્‍તર તૂટતાંની સાથે જ બજારમાં ભય ફેલાઈ ગયો. સ્‍ટોપ-લોસ ઓર્ડર શરૂ થયા, અલ્‍ગોરિધમિક ટ્રેડિંગ સક્રિય થયું, અને વેચાણનું દબાણ ઝડપથી વધ્‍યું. આ જ કારણ છે કે ઘટાડો આટલો ઝડપી અને ભયાનક લાગ્‍યો.

ત્રીજું કારણઃ: ડોલરની મજબૂતાઈએ પણ આ ઘટાડામાં ફાળો આપ્‍યો. ડોલર ઇન્‍ડેક્‍સમાં વધારો કિમતી ધાતુઓ પર દબાણ લાવે છે, કારણ કે મજબૂત ડોલર સોના અને ચાંદીને વધુ મોંઘા બનાવે છે. ડોલરની માંગમાં વધારો થવાને કારણે, રોકાણકારોએ ધાતુઓમાંથી પૈસા ઉપાડવાનું શરૂ કર્યું, જેના કારણે ઘટાડાનું પ્રમાણ વધુ વધ્‍યું.

શુક્રવારે મલ્‍ટી કોમોડિટી એક્‍સચેન્‍જ (MCX) પર સોના અને ચાંદીના ભાવ શરૂઆતના વેપારમાં ૪% સુધી ઘટ્‍યા હતા, જે અગાઉના સત્રમાં રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચ્‍યા હતા.

MCX એપ્રિલ ફયુચર્સ માટે સોનાનો ભાવ રૂ.૧,૮૦,૪૯૯ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર ખુલ્‍યો હતો, જે અગાઉના બંધ રૂ.૧,૮૩,૯૬૨ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામથી ૧.૮૮% ઓછો હતો. સોનાના ભાવ રૂ.૧,૯૩,૦૯૬ની રેકોર્ડ ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્‍યા હતા.

MCX ચાંદીનો ભાવ આજે

MCX બજારમાં ચાંદીના ભાવ ૪% ઘટીને રૂ.૩,૮૩,૮૯૮ પ્રતિ કિલોગ્રામ પર પહોંચ્‍યા હતા, જે અગાઉના બંધ રૂ.૩,૯૯,૮૯૩ પ્રતિ કિલોગ્રામથી ૪% ઓછો હતો. ગુરુવારે, MCX ચાંદીના ભાવ રૂ.૪,૨૦,૦૪૮ પ્રતિ કિલોગ્રામની નવી ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્‍યા હતા.

આજે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો શા માટે થયો?

વૈશ્વિક સ્‍તરે, મજબૂત યુએસ ડોલરના દબાણ હેઠળ સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો થયો હતો. ઘટાડા છતાં, વૈશ્વિક ભૂરાજકીય અને આર્થિક અનિﾍતિતાઓ વચ્‍ચે સોનાની સલામત માંગમાં વધારો થવાને કારણે, ૧૯૮૦ પછી સોનાના ભાવમાં સૌથી મોટો માસિક વધારો નોંધાયો.

હાજર સોનાના ભાવ ૦.૯% ઘટીને  $૫,૩૪૬.૪૨ પ્રતિ ઔંસ થયા, જે ગયા દિવસે  $૫,૫૯૪.૮૨ પ્રતિ ઔંસના રેકોર્ડ ઉચ્‍ચ સ્‍તરે પહોંચ્‍યા હતા. ફેબ્રુઆરી ડિલિવરી માટે યુએસ સોનાના વાયદા ૧.૩% વધીને  $૫,૩૯૦.૮૦ પ્રતિ ઔંસ થયા. હાજર ચાંદીના ભાવ ૦.૨% ઘટીને  $૧૧૫.૮૩ પ્રતિ ઔંસ થયા, જે ગુરુવારે  $૧૨૧.૬૪ પ્રતિ ઔંસના રેકોર્ડ ઉચ્‍ચ સ્‍તરે પહોંચ્‍યા પછી.

જાન્‍યુઆરીમાં સોનાના ભાવમાં અત્‍યાર સુધી ૨૪% થી વધુનો વધારો થયો છે.

જાન્‍યુઆરીમાં સોનાના ભાવમાં અત્‍યાર સુધી ૨૪% થી વધુનો વધારો થયો છે, જે સતત છઠ્ઠા મહિને વધારો છે અને જાન્‍યુઆરી ૧૯૮૦ પછીનો સૌથી મોટો એક મહિનાનો વધારો છે. ચાંદીના ભાવમાં આ મહિને અત્‍યાર સુધી ૬૨્રુ નો વધારો થયો છે, જે તેમના શ્રેષ્ઠ માસિક પ્રદર્શન તરફ આગળ વધી રહ્યો છે.