વોશિંગ્ટન : ટેક જાયન્ટ એલોન મસ્કની કંપની સ્પેસએક્સ (SpaceX) એ અવકાશ વિજ્ઞાન અને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ના ઇતિહાસમાં અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા અને આશ્ચર્યજનક મિશનની જાહેરાત કરી છે. સ્પેસએક્સ દ્વારા પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષામાં 10 લાખ (1 મિલિયન) જેટલા AI સેટેલાઇટ્સ લોન્ચ કરવા માટે અમેરિકી ફેડરલ કમ્યુનિકેશન કમિશન (FCC) પાસે મંજૂરી માંગવામાં આવી છે. આ ઉપગ્રહો માત્ર સંદેશાવ્યવહાર માટે નહીં, પરંતુ અવકાશી ડેટા સેન્ટર તરીકે કાર્ય કરશે.
અવકાશી પાવરહાઉસ: ઓર્બિટલ ડેટા સેન્ટરનો પ્લાન
સ્પેસએક્સની યોજના મુજબ, આ ઉપગ્રહો પૃથ્વીથી 500 કિમી થી 2,000 કિમીની ઊંચાઈ પર સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ સેટેલાઇટ્સ એડવાન્સ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ અને વિશાળ ડેટા પ્રોસેસિંગ માટે જરૂરી કમ્પ્યુટિંગ પાવર પૂરો પાડશે. આ ડેટા લેસર લિંક્સ દ્વારા સ્ટારલિંક નેટવર્ક સાથે જોડાશે, જેનાથી પેટાબિટ સ્તરની હાઈ-સ્પીડ ડેટા ટ્રાન્સફર પૃથ્વી પરના અધિકૃત ગ્રાઉન્ડ સ્ટેશનો પર કરી શકાશે.
સૌર ઉર્જાથી ચાલતા 'હાઈ-ટેક પક્ષીઓ'
આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ફાયદો તેની ઉર્જા ક્ષમતા છે. પૃથ્વી પરના ડેટા સેન્ટર્સ પર્યાવરણ અને વીજળી પર મોટો ભાર મૂકે છે, જ્યારે અવકાશમાં આ 'હાઈ-ટેક બર્ડ્સ' સતત ઉપલબ્ધ સૌર ઉર્જાનો ઉપયોગ કરશે. આનાથી પર્યાવરણીય પ્રદૂષણ ઘટશે અને ખર્ચમાં પણ મોટો ઘટાડો થશે. સ્પેસએક્સે આ પ્રોજેક્ટને માનવ સંસ્કૃતિ માટે એક મોટું કદમ ગણાવતા કહ્યું છે કે, આ મિશન પૃથ્વી પરના અબજો લોકો માટે AI એપ્લિકેશન્સને સપોર્ટ કરશે અને માનવતાને અન્ય ગ્રહો પર વસાવવાના મસ્કના વિઝનને વેગ આપશે.
ઉત્સાહ અને ચિંતાનો મિશ્ર પ્રતિસાદ
આ જાહેરાત બાદ ટેક જગતમાં મિશ્ર પ્રતિસાદ જોવા મળી રહ્યો છે. ઉત્સાહીઓ તેને 'ગેટવે ટુ માર્સ' (મંગળનો પ્રવેશદ્વાર) ગણાવી રહ્યા છે, જ્યારે વિવેચકો તેને જોખમી માની રહ્યા છે. પર્યાવરણવાદીઓએ ચેતવણી આપી છે કે 10 લાખ સેટેલાઇટ્સથી અવકાશમાં કચરો (Space Debris) વધશે અને ખગોળશાસ્ત્રીઓ માટે આકાશી નિરીક્ષણમાં અવરોધ ઊભો થશે. કેટલાક લોકોએ તેની સરખામણી 'ટર્મિનેટર' ફિલ્મના 'સ્કાયનેટ' સાથે પણ કરી છે.
જો આ પ્લાનને મંજૂરી મળશે, તો આગામી સમયમાં સ્પેસએક્સ દ્વારા લોન્ચિંગની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટ આબોહવા મોડેલિંગથી લઈને વ્યક્તિગત મેડિસિન જેવી અનેક નવીનતાઓ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.