(ચંદ્રેશ પટેલ, પાનેલી મોટી, અકિલાના શ્રોતા દ્વારા) નવી દિલ્હી/ગાંધીનગર:દેશના કૃષિ ક્ષેત્રે એક મોટી ક્રાંતિના ભાગરૂપે પ્રધાનમંત્રી ભારતીય જનઉર્વરક પરિયોજના હેઠળ 'યુરિયા ગોલ્ડ'નું વિતરણ વેગવંતુ બન્યું છે. અત્યાર સુધી ખેડૂતો લીમડાથી કોટેડ (નીમ કોટેડ) યુરિયાનો ઉપયોગ કરતા હતા, પરંતુ હવે સલ્ફર કોટેડ યુરિયા એટલે કે 'યુરિયા ગોલ્ડ' ખેડૂતો માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ રહ્યું છે. આજે સામે આવેલી વિગતો અને ખાતરની થેલી પર લખેલી માહિતી મુજબ આ નવા ખાતરમાં અનેક મહત્વના ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે.

*શું છે 'યુરિયા ગોલ્ડ'ની ખાસિયત?* સામાન્ય રીતે આપણે જે યુરિયા વાપરીએ છીએ તેમાં ૪૬ ટકા નાઈટ્રોજન હોય છે. પરંતુ આ નવા 'યુરિયા ગોલ્ડ'માં નાઈટ્રોજનનું પ્રમાણ ઘટાડીને ૩૭ ટકા કરવામાં આવ્યું છે. તેની સામે સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તેમાં ૧૭ ટકા સલ્ફર ઉમેરવામાં આવ્યું છે. ભારતીય જમીનમાં સલ્ફરની ઉણપ મોટા પાયે જોવા મળે છે, જે આ ખાતરથી દૂર થશે. 

સલ્ફરના કોટિંગને કારણે નાઈટ્રોજન ધીમે-ધીમે જમીનમાં ભળે છે (સ્લો રિલીઝ), જેનાથી પાકને લાંબા સમય સુધી પોષણ મળે છે અને ખાતરનો બગાડ અટકે છે.

*વજન અને કિંમતનું ગણિત:* પ્રાપ્ત વિગતો અને વાયરલ થયેલા ફોટા મુજબ, આ નવી બેગનું વજન ૪૦ કિલોગ્રામ રાખવામાં આવ્યું છે. જૂની યુરિયાની બેગ ૪૫ કિલોની આવતી હતી. અહેવાલ મુજબ તેની કિંમત ૨૫૪ રૂપિયા (અને કરવેરા સાથે મહત્તમ ૨૬૬.૫૦ રૂપિયા આસપાસ) હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે.

સરકાર ખેડૂતોને આ ખાતર પર જંગી સબસિડી આપી રહી છે. થેલી પર છપાયેલી વિગત મુજબ, એક બેગની મૂળ પડતર કિંમત આશરે ૧૪૬૭.૨૫ રૂપિયા થાય છે, પરંતુ સરકાર તેના પર ૧૧૯૮.૭૫ રૂપિયાની સબસિડી ભોગવે છે, જેથી ખેડૂતને આ થેલી માત્ર ૨૬૬.૫૦ રૂપિયા (એમઆરપી) જેવી નજીવી કિંમતે મળી રહે. જોકે, યુઝર દ્વારા મળેલા અહેવાલમાં ૨૫૪ રૂપિયાનો ઉલ્લેખ છે જે કદાચ ડીલર પ્રાઈઝ અથવા જૂના સ્ટોક મુજબ હોઈ શકે છે.

*શા માટે 'ગોલ્ડ' કહેવાય છે?* કૃષિ નિષ્ણાતોના મતે, આ ખાતરને 'ગોલ્ડ' નામ આપવું સાર્થક છે કારણ કે તે પાક માટે સોના જેવું કામ આપે છે. જૂના યુરિયાની ૪૫ કિલોની થેલી જેટલું કામ આપે છે, તેટલું જ અથવા તેનાથી વધારે સારું પરિણામ આ ૪૦ કિલોની 'યુરિયા ગોલ્ડ' થેલી આપે છે. એટલે કે ખેડૂતે ઓછું ખાતર વાપરવું પડશે અને ઉત્પાદન વધુ મળશે.

*ખેડૂતોને શું ફાયદો થશે?*

૧. વારંવાર ખાતર નાખવાની જરૂર નહીં પડે.
૨. જમીનમાં સલ્ફરની ઉણપ દૂર થશે, જેથી તેલીબિયાં પાકોમાં તેલનું પ્રમાણ વધશે.
૩. છોડનો વિકાસ સારો થશે અને ઉત્પાદન ખર્ચમાં ઘટાડો થશે.

સરકારના આ પગલાંથી ખાતરની આયાતમાં ઘટાડો થશે અને ખેડૂતોની આવકમાં વધારો થશે તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે. (નોંધ: આંકડાકીય માહિતી ફોટોગ્રાફ અને પ્રવર્તમાન સરકારી સબસિડીના ધોરણો પર આધારિત છે. ખેડૂતોને ચોક્કસ ભાવ માટે પોતાના નજીકના માન્યતા પ્રાપ્ત ખાતર વિક્રેતાનો સંપર્ક કરવા વિનંતી.)