નવી દિલ્‍હી,તા.૦૨: સરકાર નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માં પાન મસાલા ઉત્‍પાદન પર લાદવામાં આવેલા આરોગ્‍ય અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સેસથી રૂ.૧૪,૦૦૦ કરોડની કમાણી કરવાની અપેક્ષા રાખે છે. ૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ થી પાન મસાલા ઉત્‍પાદન પર લાદવામાં આવેલ આરોગ્‍ય અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સેસ ૪૦ ટકા GST થી અલગ છે. આ સેસની ગણતરી પાન મસાલા ઉત્‍પાદક કંપનીઓની ઉત્‍પાદન ક્ષમતાના આધારે કરવામાં આવશે. ૪૦% GST ઉમેર્યા પછી, પાન મસાલા પરનો કુલ કરબોજ ૮૮% રહેશે. બજેટ દસ્‍તાવેજો અનુસાર, સરકાર ચાલુ નાણાકીય વર્ષના બાકીના બે મહિના (ફેબ્રુઆરી અને માર્ચ) માં આરોગ્‍ય અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા ઉપકરમાંથી રૂ.૨,૩૩૦ કરોડ અને ૨૦૨૬-૨૭ માં રૂ.૧૪,૦૦૦ કરોડ એકત્ર કરવાની અપેક્ષા રાખે છે.

પાન મસાલા ઉત્‍પાદક કંપનીઓની ઉત્‍પાદન ક્ષમતા પર લાદવામાં આવેલા ઉપકરમાંથી એકત્ર કરાયેલા નાણાં રાજ્‍યો સાથે આરોગ્‍ય જાગૃતિ અથવા અન્‍ય આરોગ્‍ય સંબંધિત યોજનાઓ/પ્રવૃત્તિઓ માટે શેર કરવામાં આવશે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૫ માં સંસદમાં જણાવ્‍યું હતું કે આ આરોગ્‍ય ઉપકરનો હેતુ રાષ્ટ્રીય મહત્‍વના બે ક્ષેત્રો આરોગ્‍ય અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે સમર્પિત અને અનુમાનિત સંસાધન પ્રવાહ બનાવવાનો છે. સંસદે ડિસેમ્‍બરમાં પાન મસાલા પર આવા ઉપકર લાદવા અને તમાકુ પર એક્‍સાઇઝ ડ્‍યુટી લાદવાની મંજૂરી આપી હતી.

કેન્‍દ્ર અને રાજ્‍યના નાણામંત્રીઓ ધરાવતી GST કાઉન્‍સિલે સપ્‍ટેમ્‍બર ૨૦૨૫ માં નિર્ણય લીધો હતો કે જ્‍યારે લોન ચૂકવ્‍યા પછી વળતર સેસ મિકેનિઝમ સમાપ્ત થાય છે, ત્‍યારે GST ઉપરાંત આવા ઉત્‍પાદનો પર સેસ અને એક્‍સાઇઝ ડ્‍યુટી વસૂલવાની પદ્ધતિ નક્કી કરવામાં આવશે. GST કાઉન્‍સિલે નિર્ણય લીધો હતો કે COVID-19 રોગચાળા દરમિયાન રાજ્‍યોને GST આવકના નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે લેવામાં આવેલી લોન ચૂકવ્‍યા પછી વળતર સેસ સમાપ્ત થશે. રૂ.૨.૬૯ લાખ કરોડની લોન ૩૧ જાન્‍યુઆરી, ૨૦૨૬ સુધીમાં ચૂકવવામાં આવશે.