નવી દિલ્હી, તા. 02: નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રવિવારે વર્ષ 2026-27 નું કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કર્યું છે, જે આર્થિક સ્થિરતા અને સુધારા વચ્ચેનું સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ હોવાનું જણાય છે. આ બજેટમાં મધ્યમ વર્ગના કરદાતાઓ, શેરબજારના રોકાણકારો અને સામાન્ય ગ્રાહકો માટે કેટલીક રાહતો સાથે કેટલાક આકરા નિર્ણયો પણ લેવામાં આવ્યા છે. ચાલો જોઈએ કોના માટે બજેટ 'ખુશખબર' લાવ્યું છે અને કોના માટે 'પીડા'.

કરદાતાઓ અને ગ્રાહકો માટે શું બદલાયું?

કરદાતાઓ માટે સૌથી મોટી રાહત ITR સુધારવા (Revised Return) ના સમયમાં કરવામાં આવી છે. હવે નજીવી ફી સાથે 31 ડિસેમ્બરના બદલે 31 માર્ચ સુધી રિટર્ન સુધારી શકાશે. વિદેશ પ્રવાસ કે વિદેશી શિક્ષણ માટે મોકલાતા નાણાં પરનો TCS દર 5% થી ઘટાડીને 2% કરવામાં આવ્યો છે.

ગ્રાહકો માટે 'જીવનરક્ષક' રાહત આપતા સરકારે કેન્સરની 17 દવાઓ અને અન્ય દુર્લભ રોગોની સારવાર પરની કસ્ટમ ડ્યુટી નાબૂદ કરી છે. જોકે, પુખ્ત વયના લોકો માટેના ડાયપર, વીડિયો ગેમ્સ અને શૈક્ષણિક સીડી-રોમ જેવી વસ્તુઓ પર ટેક્સ વધતા તે મોંઘી થશે.

રોકાણકારો: ફાયદો અને નુકસાન

શેરબજારમાં રોકાણ કરતા વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPI) માટે મર્યાદા વધારીને 10% કરવામાં આવી છે, જે બજારમાં વધુ નાણાં લાવવામાં મદદ કરશે. પરંતુ, સટ્ટાકીય ટ્રેડિંગ પર લગામ કસવા માટે સરકારે ડેરિવેટિવ્ઝ (F&O) પરનો STT (સિક્યુરિટી ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ) વધારી દીધો છે, જેનાથી ટ્રેડિંગ કરવું હવે મોંઘું પડશે.

એક નજરે ફાયદા અને નુકસાન:

વર્ગ

શું મળ્યું (ફાયદો)

શું ગુમાવ્યું (નુકસાન)

કરદાતા

TCS દરમાં ઘટાડો, ITR સુધારવા વધુ સમય.

MAT ક્રેડિટ એકઠા કરવાની ક્ષમતા સમાપ્ત.

રોકાણકાર

FPI મર્યાદામાં વધારો, બાયબેક ટેક્સમાં સુધારો.

ડેરિવેટિવ્ઝ પર ઉંચો ટેક્સ, વ્યાજ કપાત નાબૂદ.

ગ્રાહક

કેન્સરની દવાઓ અને માઇક્રોવેવ ભાગો સસ્તા.

વીડિયો ગેમ્સ અને શૈક્ષણિક જર્નલ મોંઘા.

ઉદ્યોગ

નિકાસલક્ષી પ્રોત્સાહનો, કસ્ટમ ડ્યુટીમાં છૂટ.

ATM અને ટીવી સાધનો પરની રાહતો છીનવાઈ.

નિષ્ણાતોના મતે, આ બજેટ સરકારના 'નવા ટેક્સ શાસન' (New Tax Regime) તરફ ધીરે ધીરે આગળ વધવાના સંકેત આપે છે. જોકે, વિપક્ષી નેતાઓ અને ખાસ કરીને પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ તેને 'હમ્પ્ટી ડમ્પ્ટી' બજેટ ગણાવીને સામાન્ય માણસ માટે નિરાશાજનક ગણાવ્યું છે.