નવી દિલ્હી: રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીના ભવ્ય અને ઐતિહાસિક વારસાને બચાવવા માટે દિલ્હી હાઈકોર્ટે એક અત્યંત મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો છે. હેરિટેજ ઇમારતોની આસપાસ વધી રહેલા ગેરકાયદેસર બાંધકામો સામે કડક વલણ અપનાવતા, કોર્ટે દિલ્હી મહાનગરપાલિકા (MCD) ને આદેશ આપ્યો છે કે તેઓ તમામ સૂચિત હેરિટેજ મિલકતોની આસપાસ વ્યાપક સર્વે કરે. આ સર્વેનો હેતુ એ તપાસવાનો છે કે ઐતિહાસિક સ્થાપત્યોની આસપાસ જે બાંધકામો થઈ રહ્યા છે, તે ખરેખર બિલ્ડિંગ બાયલો (નિયમો) મુજબ છે કે નહીં.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ દેવેન્દ્ર કુમાર ઉપાધ્યાય અને ન્યાયાધીશ તેજસ કારિયાની બેન્ચે આ આદેશ આપતા નોંધ્યું હતું કે, હેરિટેજ સ્થળોની આસપાસ થતા અનધિકૃત બાંધકામો માત્ર તે વિસ્તારનો દેખાવ જ નથી બગાડતા, પરંતુ તે ઐતિહાસિક ઇમારતોની મૂળ ઓળખ અને તેની સુંદરતાને પણ ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છે.

નિયમોના ઉલ્લંઘન પર કડક સવાલ

અદાલતમાં સુનાવણી દરમિયાન એવી ગંભીર વિગતો સામે આવી હતી કે, ઘણી વખત MCD બિલ્ડિંગ પ્લાન મંજૂર કરતી વખતે 'હેરિટેજ કન્ઝર્વેશન કમિટી' ની સલાહને અવગણે છે. અરજદારોએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે હેરિટેજ પ્રોપર્ટીને અડીને રહેતા લોકો મંજૂર નકશાથી વિરુદ્ધ જઈને બાંધકામ કરી રહ્યા છે, જેનાથી જૂની ઇમારતોના માળખા પર ખતરો પેદા થયો છે.

હાઈકોર્ટનો એક્શન પ્લાન:

• સર્વે ટીમ: આ સર્વે માટે જે ટીમ બનાવવામાં આવશે, તેમાં હેરિટેજ સંરક્ષણ સમિતિના એક ઉચ્ચ અધિકારીનો સમાવેશ કરવો અનિવાર્ય રહેશે.
• સમયમર્યાદા: અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ સર્વેની પ્રક્રિયા આગામી ત્રણ મહિનામાં પૂર્ણ કરી દેવી પડશે.
• અલગ રિપોર્ટ: દરેક હેરિટેજ મિલકત માટે અલગ સર્વે રિપોર્ટ તૈયાર કરીને કોર્ટમાં સબમિટ કરવાનો રહેશે. આ રિપોર્ટની નકલ અરજદારોને પણ અપાશે જેથી તેઓ પોતાનો પક્ષ રજૂ કરી શકે.

હાઈકોર્ટનો આ નિર્ણય દિલ્હીના કુતુબ મિનાર, લાલ કિલ્લો અને હુમાયુના મકબરા જેવા વિશ્વ વિખ્યાત સ્થળોની આસપાસ થઈ રહેલા અતિક્રમણને રોકવામાં મોટું હથિયાર સાબિત થશે.