<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 5th February 2026

આન્દ્રે બેટીલ: એક એવા શિક્ષક જેમણે ભારતને સમાજ જોવાની નવી નજર આપી, જાણો LSE થી પદ્મ ભૂષણ સુધીની સફર

35 વર્ષ સુધી દિલ્હી યુનિવર્સિટીમાં જ્ઞાનની જ્યોત જલાવી: જાતિ, વર્ગ અને સત્તાના સમીકરણો ઉકેલનાર ‘મહાન સમાજશાસ્ત્રી’ની વિદાય

નવી દિલ્હી, તા.5: સફળતા ક્યારેય વારસામાં નથી મળતી, તે સખત મહેનત અને સિદ્ધાંતોથી કમાવવી પડે છે. આ વાતને સાર્થક કરી બતાવી છે ભારતના ખ્યાતનામ સમાજશાસ્ત્રી આન્દ્રે બેટીલે. ગત 3 ફેબ્રુઆરીના રોજ દિલ્હીમાં તેમનું અવસાન થયું, પરંતુ તેઓ પાછળ એક એવો બૌદ્ધિક વારસો છોડી ગયા છે જે આવનારી અનેક પેઢીઓને પ્રેરણા આપતો રહેશે. કલકત્તામાં જન્મેલા આન્દ્રેએ લંડન સ્કૂલ ઓફ ઇકોનોમિક્સ (LSE) જેવી વિશ્વની શ્રેષ્ઠ સંસ્થામાં અભ્યાસ કરી ભારત પરત ફરીને સમાજશાસ્ત્રને નવી ઊંચાઈ આપી હતી.
આન્દ્રે બેટીલ માત્ર એક લેખક કે સંશોધક નહોતા, પણ એક આદર્શ શિક્ષક હતા. વર્ષ 1964 થી 1999 સુધી, લગભગ 35 વર્ષ સુધી તેમણે દિલ્હી સ્કૂલ ઓફ ઇકોનોમિક્સ (DSE) માં અધ્યાપન કાર્ય કર્યું. તેમના વિશે કહેવાય છે કે તેઓ સવારે 8:30 વાગ્યે ઓફિસ પહોંચી જતા અને સાંજ સુધી વિદ્યાર્થીઓ સાથે વૈચારિક ચર્ચાઓમાં મગ્ન રહેતા. તેમણે ભારતીય સમાજમાં વ્યાપેલી અસમાનતા, જાતિવાદ અને સત્તાના માળખા પર જે પુસ્તકો લખ્યા, તે આજે દુનિયાભરની યુનિવર્સિટીઓમાં ભણાવવામાં આવે છે.
પુસ્તકો જેણે સમાજની તસવીર બદલી
તેમના સૌથી પ્રખ્યાત પુસ્તકોમાં 'કાસ્ટ, ક્લાસ એન્ડ પાવર' (1965) નો સમાવેશ થાય છે. આ પુસ્તક દ્વારા તેમણે સમજાવ્યું કે કેવી રીતે ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. તેમની આ અસાધારણ સેવાઓ બદલ ભારત સરકારે તેમને 'પદ્મ ભૂષણ' થી સન્માનિત કર્યા હતા. તેઓ માનતા હતા કે શિક્ષણ માત્ર ડિગ્રી મેળવવા માટે નથી, પણ સમાજને સુધારવા અને સમજવા માટે છે.
 
યુવાનો માટે પ્રેરણાના પાઠ:
•    શિસ્ત: 35 વર્ષ સુધી નિયમિત સવારે 8:30 એ ઓફિસ પહોંચવું એ તેમની સફળતાનું રહસ્ય હતું.
•    સ્પષ્ટતા: ગૂંચવાયેલા સામાજિક મુદ્દાઓને સરળ અને સ્પષ્ટ રીતે રજૂ કરવાની તેમની કળા અજોડ હતી.
•    પ્રામાણિકતા: શિક્ષણ અને નૈતિકતા સાથે તેમણે ક્યારેય સમાધાન કર્યું નહીં.
•    સતત શીખવાની વૃત્તિ: નિવૃત્તિ પછી પણ તેઓ સતત લખતા રહ્યા અને યુવાનોને માર્ગદર્શન આપતા રહ્યા.

(4:30 PM IST)