નવી દિલ્‍હી તા.૬: રશિયન તેલ કંપનીઓ પર અમેરિકાના પ્રતિબંધોની અસર ભારતની ક્રૂડ ઓઇલ આયાત પર દેખાવા લાગી છે. વાણિજ્‍ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના ડેટા અનુસાર, ભારતે ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૫માં રશિયાથી ઼૨.૭ બિલિયનનું ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કર્યું હતું, જે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪ પછી કોઈપણ મહિના માટે સૌથી ઓછું છે. આ નવેમ્‍બર ૨૦૨૫માં ડોલર ૩.૭ બિલિયનની આયાત કરતાં લગભગ ૨૭% ઓછું છે અને ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૪માં ડોલર ૩.૨ બિલિયનની આયાત કરતાં ૧૫% થી વધુ ઘટાડો છે. શું ભારત વેનેઝુએલા પાસેથી તેલ ખરીદશે?: વિદેશ મંત્રાલયે રશિયાની પ્રતિક્રિયા પર પ્રતિક્રિયા આપી, જાણો શું કહ્યું.

SBI રિપોર્ટમાં ખુલાસો થયો છે કે, વેનેઝુએલાથી તેલ ખરીદીને ભારત વાર્ષિક હજારો કરોડ રૂપિયા બચાવે છે.

તેલઃ ભારત વેનેઝુએલાથી તેલ ખરીદીને વાર્ષિક રૂ. ૨૭,૦૮૧ કરોડ બચાવી શકે છે, SBI રિપોર્ટમાં ખુલાસો થયો છે.

આ ઘટાડો એવા સમયે થયો છે જ્‍યારે અમેરિકાએ ૨૨ ઓક્‍ટોબરે રશિયન તેલ દિગ્‍ગજો રોઝનેફટ અને લુકોઇલ પર પ્રતિબંધોની જાહેરાત કરી હતી. અમેરિકાએ ૨૧ નવેમ્‍બર સુધીમાં આ કંપનીઓ સાથે સંકળાયેલા તમામ વ્‍યવહારો સમાપ્ત કરવાની સમયમર્યાદા નક્કી કરી હતી. આ બે કંપનીઓ ભારતમાં રશિયન તેલ નિકાસના મુખ્‍ય સપ્‍લાયર રહી છે.

સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, આ મુદ્દે તેલ માર્કેટિગ કંપનીઓ અને ખાનગી રિફાઇનરોનો સંપર્ક કરવામાં આવ્‍યો હતો. રિલાયન્‍સ ઇન્‍ડસ્‍ટ્રીઝ અને કેટલીક પેટ્રોલિયમ ક્ષેત્રની કંપનીઓનો જવાબ મળ્‍યો હતો, જ્‍યારે ઇન્‍ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્‍દુસ્‍તાન પેટ્રોલિયમ તરફથી કોઈ જવાબ મળ્‍યો ન હતો.

આ છતાં, રશિયા ૨૦૨૫-૨૬માં ભારતનો સૌથી મોટો ક્રૂડ ઓઇલ સપ્‍લાયર રહ્યો છે. ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૫ માં ભારતની કુલ ડોલર ૧૧.૪ બિલિયન તેલ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્‍સો ૨૪% હતો. અન્‍ય મુખ્‍ય સપ્‍લાયર્સમાં ઇરાક (ડોલર ૨.૪ બિલિયન), સાઉદી અરેબિયા (ડોલર ૧.૮ બિલિયન), યુએઈ (ડોલર ૧.૭ બિલિયન) અને યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સ (ડોલર ૦.૬ બિલિયન)નો સમાવેશ થાય છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ ના પ્રથમ નવ મહિનામાં (એપ્રિલ-ડિસેમ્‍બર) ભારતે ૩૪ દેશોમાંથી કુલ ડોલર ૧૦૫.૧ બિલિયનનું ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કર્યું. આ સમયગાળા દરમિયાન રશિયા સૌથી મોટો સપ્‍લાયર હતો, જે કુલ આયાતના ૩૧.૫% હિસ્‍સો ધરાવે છે, જે ઼૩૩.૧ બિલિયન છે. તેની તુલનામાં, પાછલા નાણાકીય વર્ષના સમાન સમયગાળામાં ઼૧૦૯.૩ બિલિયનની કુલ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્‍સો ડોલર ૩૯.૯ બિલિયન અથવા ૩૬.૫% હતો.

આ સમયગાળા દરમિયાન, યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સમાંથી આયાતમાં વધારો થયો. ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૫ માં, ઼૦.૬ બિલિયનનું ક્રૂડ ઓઇલ યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સમાંથી આવ્‍યું હતું, જે એક વર્ષ અગાઉ ઼૦.૪ બિલિયન હતું. એપ્રિલ અને ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૫ ની વચ્‍ચે, અમેરિકાએ ભારતમાં ઼૮.૨ બિલિયનનું તેલ નિકાસ કર્યું, જે ગયા નાણાકીય વર્ષના સમાન સમયગાળામા ડોલર  ૫ બિલિયનથી ૭.૮% વધુ છે. ગયા અઠવાડિયે ભારત-અમેરિકા વેપાર કરારની જાહેરાત કરતા, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્‍પે કહ્યું હતું કે ભારત રશિયન તેલ આયાતને શૂન્‍ય કરવા માટે સંમત થયું છે. જોકે, નરેન્‍દ્ર મોદી સરકારે આ દાવાનો સીધો જવાબ આપ્‍યો ન હતો, અને કહ્યું હતું કે ૧.૪ બિલિયન ભારતીયો માટે ઊર્જા સુરક્ષા સુનિﾍતિ કરવી તેમની ટોચની પ્રાથમિકતા છે.