મુંબઈ: દેશમાં ડિજિટલ છેતરપિંડીના વધતા જોખમો વચ્ચે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાએ સામાન્ય જનતા માટે એક મોટું 'સેફ્ટી નેટ' જાહેર કર્યું છે. RBI ના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જાહેરાત કરી છે કે હવેથી ડિજિટલ ફ્રોડનો ભોગ બનેલા બેંક ગ્રાહકોને ₹25,000 સુધીનું વળતર આપવામાં આવશે. સૌથી મોટી રાહતની વાત એ છે કે, જો ગ્રાહકે ભૂલથી છેતરપિંડી કરનાર સાથે OTP શેર કર્યો હશે, તો પણ તે વળતર મેળવવા માટે પાત્ર રહેશે.
ક્યાંથી આવશે આ નાણાં?
RBI ના જણાવ્યા મુજબ, ગ્રાહકોને આ વળતર 'ડિપોઝિટર એજ્યુકેશન એન્ડ અવેરનેસ' (DEA) ફંડમાંથી ચૂકવવામાં આવશે. આ ફંડમાં હાલમાં અંદાજે ₹85,000 કરોડ જમા છે, જેમાં વર્ષોથી દાવો ન કરાયેલી થાપણોનો પણ સમાવેશ થાય છે. ડેપ્યુટી ગવર્નર સ્વામીનાથન જે. એ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ સુવિધાનો હેતુ એવા સામાન્ય લોકોને મદદ કરવાનો છે જેઓ અજાણતા આવી છેતરપિંડીની જાળમાં ફસાઈ જાય છે.
શું છે આ યોજનાની શરતો?
•    મર્યાદા: વળતરની મહત્તમ મર્યાદા ₹25,000 નક્કી કરવામાં આવી છે. જો છેતરપિંડીની રકમ આનાથી વધારે હશે, તો પણ ગ્રાહકને વધુમાં વધુ ₹25,000 જ મળશે.
•    એકવાર લાભ: ગ્રાહક આ યોજનાનો લાભ જીવનમાં માત્ર એક જ વાર લઈ શકશે.
•    હિસ્સો: છેતરપિંડીની રકમનો 15% હિસ્સો ખાતાધારકે પોતે ભોગવવો પડશે, બાકીની રકમ RBI દ્વારા ભરપાઈ કરવામાં આવશે.
•    શરત: ગ્રાહકનો કોઈ ખરાબ ઇરાદો કે જાણીજોઈને કરેલી છેતરપિંડી ન હોવી જોઈએ.
વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે વધારાની સુરક્ષા
ગવર્નરે એ પણ સંકેત આપ્યો છે કે RBI ટૂંક સમયમાં છેતરપિંડી રોકવા માટે નવા સુરક્ષા સાધનો રજૂ કરશે. જેમાં લાભાર્થીના ખાતામાં ક્રેડિટ ટ્રાન્સફર કરવા માટે થોડો સમય (Credit Lag) રાખવો અને ખાસ કરીને વરિષ્ઠ નાગરિકોને લક્ષ્ય બનાવતા સાયબર ગુનેગારોને રોકવા માટે મજબૂત પ્રમાણીકરણ (Authentication) પદ્ધતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ યોજનાનો ડ્રાફ્ટ ટૂંક સમયમાં જાહેર પરામર્શ માટે મૂકવામાં આવશે, ત્યારબાદ તેને કાયમી ધોરણે લાગુ કરવામાં આવશે.