નવી દિલ્હી : ભારત સરકાર દ્વારા પ્રત્યક્ષ વેરા પ્રણાલીમાં ધરખમ ફેરફાર કરવાની દિશામાં વધુ એક મહત્વનું પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. આવકવેરા વિભાગે ‘નવા ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ, ૨૦૨૫’ માટેના વિસ્તૃત કાર્યકારી માળખા સમાન ‘ડ્રાફ્ટ ઇન્કમ ટેક્સ રૂલ્સ, ૨૦૨૬’ જાહેર કર્યા છે. ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬થી દેશમાં લાગુ થનારા આ નવા કાયદાના અમલીકરણ અને પ્રક્રિયાત્મક પાસાઓને સમજવા માટે સરકારે હિતધારકો અને ટેક્સ પ્રોફેશનલ્સ પાસેથી આગામી ૨૨ ફેબ્રુઆરી સુધી પ્રતિભાવો અને સૂચનો મંગાવ્યા છે.
સરળીકરણ અને વિવાદોમાં ઘટાડો કરવાનો લક્ષ્યાંક:
નવા આવકવેરા કાયદાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કાયદાકીય ગૂંચવણો ઘટાડવાનો અને કરદાતાઓ માટે પાલન પ્રક્રિયા (compliance) સરળ બનાવવાનો છે. હાલમાં અમલમાં રહેલા ૧૯૬૧ના ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટમાં કુલ ૫૧૧ નિયમો છે, જે નવા કાયદામાં ઘટાડીને ૩૨૩ કરી દેવામાં આવ્યા છે. આ ઘટાડાથી કાયદો વધુ સ્પષ્ટ અને સમજવામાં સરળ બનશે, જેના પરિણામે કરદાતાઓ અને વિભાગ વચ્ચે થતા કાનૂની વિવાદોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થવાની આશા છે.
ટેકનોલોજી આધારિત સ્માર્ટ ટેક્સ ફાઇલિંગ:
નવા નિયમોમાં ટેક્સ ફાઇલિંગ ફોર્મ્સને રેશનલાઇઝ કરવામાં આવ્યા છે. ડ્રાફ્ટ રૂલ્સ મુજબ, ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફોર્મ્સને આધુનિક ડિઝાઇન સાથે તૈયાર કરવામાં આવશે, જેમાં ઓટોમેટેડ રિકોન્સિલેશન અને પ્રી-ફિલ (પહેલેથી ભરેલી વિગતો) જેવી સુવિધાઓ હશે. આનાથી કરદાતાઓ દ્વારા થતી ભૂલો ઘટશે અને સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ પ્રોસેસિંગ સિસ્ટમની કાર્યક્ષમતામાં વધારો થશે. નિષ્ણાતોના મતે, આ ફેરફારોથી કરદાતાઓનો અનુભવ વધુ બહેતર બનશે અને ટેક્સ પ્રોફેશનલ્સને પ્રક્રિયાત્મક પાસાઓ સમજવામાં સરળતા રહેશે.
મહત્વના ક્ષેત્રો પર સ્પષ્ટતા:
ડ્રાફ્ટ રૂલ્સમાં કેટલાક વ્યવહારુ પાસાઓ પર ખાસ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે, જેમાં નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:
 * મિલકતોની ફેર માર્કેટ વેલ્યુ (FMV) નક્કી કરવાની પદ્ધતિ.
 * કેપિટલ એસેટ્સના હોલ્ડિંગ પિરિયડની ગણતરી કરવાની રીત.
 * આવકવેરા રિટર્નના સરળ ફોર્મેટ અને સ્ટાન્ડર્ડ પ્રોસિજર.
 * મૂલ્યાંકન ધોરણોથી લઈને ફાઇલિંગ ફોર્મેટ સુધીની વિસ્તૃત સમજૂતી.
બજેટ દરમિયાન નાણામંત્રીએ આપેલા આશ્વાસન મુજબ, કરદાતાઓ અને વ્યાવસાયિકો નવા કાયદા માટે અગાઉથી તૈયાર રહે તે હેતુથી આ ડ્રાફ્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. ૨૨ ફેબ્રુઆરી સુધી મળેલા સૂચનો બાદ જરૂરી સુધારા કરી આ નિયમોને અંતિમ ઓપ આપવામાં આવશે. ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬થી જ્યારે નવો એક્ટ અમલમાં આવશે, ત્યારે તેની સાથે જ આ નવા નિયમો અને ફોર્મ્સ પણ કાર્યરત થઈ જશે.