મુંબઈ: રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) ના 100 વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસરે મુંબઈમાં આયોજિત એક વિશેષ કાર્યક્રમમાં સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતે અનેક પ્રવાહો પર પૂર્ણવિરામ મૂકતા સ્પષ્ટ કર્યું કે, ભાજપ એ સંઘનો પક્ષ નથી. તેમણે સમજાવ્યું કે સંઘના સ્વયંસેવકો ભાજપમાં હોઈ શકે છે, પરંતુ RSS પોતે કોઈ રાજકીય પક્ષ નથી. ભાગવતે કહ્યું કે સંઘ ન તો અર્ધલશ્કરી દળ છે, ન તો અખાડો કે સંગીતશાળા; તે માત્ર સમગ્ર સમાજને સંગઠિત કરવાનું કાર્ય કરે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે સંઘ સત્તા કે લોકપ્રિયતાનો ભૂખ્યો નથી, પરંતુ દેશના ભાગ્યને બદલવા માટે સમાજમાં એકતા લાવવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે.

હિન્દુત્વ અંગે ઊંડી ચર્ચા કરતા ભાગવતે દાવો કર્યો કે ભારતમાં રહેનાર દરેક વ્યક્તિ હિન્દુ છે, ભલે તેમની પૂજા પદ્ધતિ અલગ હોય. તેમણે હિન્દુ શબ્દને કોઈ ધર્મ કે સંપ્રદાય નહીં પણ એક 'વિશ્લેષણ' ગણાવ્યું હતું. તેમના મતે ભારતના મુસ્લિમો અને ખ્રિસ્તીઓ વિશ્વના અન્ય દેશો કરતા અલગ છે કારણ કે તેમના પૂર્વજો અને સંસ્કૃતિ ભારતીય છે. 'સેક્યુલરિઝમ' શબ્દ પર પ્રહાર કરતા તેમણે કહ્યું કે ભારત માટે 'પંથનિરપેક્ષતા' સાચો શબ્દ છે. તેમણે દેશમાં ચાર પ્રકારના હિન્દુઓ હોવાનું જણાવી કાર્યકરોને આહવાન કર્યું કે જેઓ પોતાની ઓળખ ભૂલી ગયા છે તેમને પણ સાથે રાખીને સંગઠિત કરવા જોઈએ.

ભાગવતે શિસ્ત અને રાષ્ટ્રનિર્માણ પર ભાર મૂકતા કહ્યું કે જો તમારે સંઘને સમજવો હોય તો તેની શાખાઓમાં જવું પડશે. તેમણે વિશ્વના શક્તિશાળી દેશોના ઉદાહરણ આપતા સમજાવ્યું કે કોઈપણ દેશ ત્યારે જ વિકસિત થાય છે જ્યારે તેનો સમાજ જાગૃત અને એકજૂથ હોય. ભારતનો શાશ્વત સ્વભાવ 'વસુધૈવ કુટુંબકમ' નો છે, જ્યાં દરેકના વિશ્વાસનો આદર કરવામાં આવે છે. ભાગવતનું આ નિવેદન આગામી સમયમાં હિન્દુત્વ અને રાજકારણની નવી દિશા નક્કી કરનારું માનવામાં આવી રહ્યું છે, કારણ કે તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સંઘનું કાર્ય કોઈના વિરોધમાં નહીં પણ સમગ્ર રાષ્ટ્રના હિતમાં છે.