નવી દિલ્હી: રવિવારની રાત્રે ભારત સહિત વિશ્વના અનેક ભાગોમાં એક દુર્લભ અને અવિસ્મરણીય ખગોળીય ઘટના જોવા મળી હતી. રાત્રે 8:58 વાગ્યે જ્યારે ચંદ્રગ્રહણનો પ્રારંભ થયો, ત્યારે દિલ્હીના આકાશમાં વાદળોની સંતાકૂકડી વચ્ચે લોકોએ નરી આંખે આ અદભુત દ્રશ્ય નિહાળ્યું હતું. જેમ જેમ રાત ગાઢ થતી ગઈ તેમ તેમ પૃથ્વીનો પડછાયો ચંદ્રને આખો ઢાંકી રહ્યો હતો અને રાત્રે ૧૧:૦૧ વાગ્યે જ્યારે પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણની સ્થિતિ સર્જાઈ, ત્યારે આખો ચંદ્ર તાંબા જેવા લાલ રંગમાં ચમકી ઉઠ્યો હતો, જેને ખગોળશાસ્ત્રની ભાષામાં ‘બ્લડ મૂન’ કહેવામાં આવે છે.

દિલ્હીના લોકોમાં આ ઘટનાને લઈને ભારે ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો. પ્રધાનમંત્રી સંગ્રહાલય અને પુસ્તકાલય (PMML) સ્થિત નહેરુ પ્લેનેટેરિયમ દ્વારા આ પ્રસંગે વિશેષ ‘ચંદ્ર કાર્નિવલ’નું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. અહીં મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ અને ખગોળશાસ્ત્રના ઉત્સાહીઓ એકઠા થયા હતા. આ કાર્યક્રમમાં આકાશી ઘટનાઓને સમજાવવા માટે શેરી નાટકો અને ટેલિસ્કોપ દ્વારા નિદર્શન યોજાયું હતું. વિજ્ઞાન અને જિજ્ઞાસાનો આ સંગમ રાત્રીના અંધકારમાં પણ એક નવી ઉર્જા ભરી રહ્યો હતો, જ્યારે લોકોએ ચંદ્રને તેના વિશિષ્ટ રંગો બદલતા જોયો હતો.

ચંદ્રગ્રહણની પ્રક્રિયા લગભગ 5 કલાક અને 27 મિનિટ સુધી ચાલી હતી, જે દરમિયાન ચંદ્ર સફેદમાંથી રાખોડી, પછી તાંબા જેવો અને અંતે ઘેરો લાલ દેખાયો હતો. ખગોળશાસ્ત્રીઓના મતે, સૂર્યપ્રકાશ જ્યારે પૃથ્વીના વાતાવરણમાંથી પસાર થઈને ચંદ્ર પર પડે છે ત્યારે વાતાવરણ વાદળી પ્રકાશને વિખેરી નાખે છે અને માત્ર લાલ પ્રકાશ જ ચંદ્ર સુધી પહોંચે છે, જેના કારણે તે લાલ દેખાય છે. સૂર્યગ્રહણથી વિપરીત આ ઘટના નિહાળવા માટે કોઈ ખાસ ચશ્મા કે સાધનોની જરૂર નહોતી, તેથી લોકોએ પોતાના ધાબા અને ખુલ્લા મેદાનોમાંથી આ નજારાનો આનંદ માણ્યો હતો.

આ ઘટના માત્ર એક સુંદર નજારો જ નહીં, પણ ખગોળશાસ્ત્ર શીખવા માંગતા લોકો માટે એક પાઠશાળા જેવી હતી. રવિવારની આ ઘટના બાદ હવે ભારતના આકાશમાં પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ જોવા માટે લાંબી રાહ જોવી પડશે. વિજ્ઞાનીઓના જણાવ્યા અનુસાર, હવે પછીનું આવું ભવ્ય પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ ૩૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૮ના રોજ ભારતમાં દેખાશે. ગ્રહણ પૂર્ણ થતાં જ ચંદ્ર ફરીથી તેની સોનેરી આભામાં પરત ફર્યો હતો, પરંતુ તે લાલ રંગના બ્લડ મૂનની યાદો સોશિયલ મીડિયા પર શેર થયેલા હજારો ફોટોગ્રાફ્સ દ્વારા લોકોના માનસપટલ પર કાયમ માટે જડાઈ ગઈ છે.