નવી દિલ્હી: રમતગમતની દુનિયામાં સફળતા માટે ઉંમર કે શારીરિક સક્ષમતા જ જરૂરી નથી, પરંતુ અડગ મનોબળ અનિવાર્ય છે તે ડૉ. દીપા મલિકે સાબિત કરી બતાવ્યું છે. ૨૯ વર્ષની ઉંમરે જ્યારે તેમને પૅરાલિસિસ હોવાનું નિદાન થયું, ત્યારે મોટાભાગના લોકો હિંમત હારી જાય, પરંતુ દીપા મલિકે એક 'દર્દી' બનીને જીવવાનો સાફ ઇનકાર કરી દીધો હતો. તેમણે પોતાની શારીરિક મર્યાદાઓને પડકારી અને રમતગમતના મેદાનમાં ઉતરીને પંચાવન વર્ષની ઉંમરે પણ ભારતનું નામ વિશ્વ ફલક પર રોશન કર્યું છે.

દીપા મલિકે ૫૦ વર્ષની ઉંમરે પૅરાલિમ્પિકમાં મેડલ જીતીને ભારતનાં પ્રથમ મહિલા પૅરાલિમ્પિક મેડલ વિજેતા બનવાનું ગૌરવ પ્રાપ્ત કર્યું હતું. તેમની આ સિદ્ધિ માત્ર વ્યક્તિગત જીત નહોતી, પરંતુ સમાજમાં વ્યાપેલી એ માન્યતા પર મોટો પ્રહાર હતો કે રમતગમત માત્ર યુવાનો માટે જ છે. તેમણે સાબિત કર્યું કે જો તમારામાં કંઈક કરી છૂટવાની તમન્ના હોય તો ઉંમરનો આંકડો માત્ર એક સંખ્યા બનીને રહી જાય છે. તેમની આ સફરે ભારતીય પૅરા-સ્પૉર્ટ્સના ઈતિહાસમાં એક નવો અધ્યાય લખ્યો છે.

આ ઐતિહાસિક જીત બાદ દીપા મલિક અન્ય મહિલાઓ માટે પણ રસ્તો સાફ કર્યો. તેમનાથી પ્રેરાઈને અત્યાર સુધીમાં અન્ય ૧૪ ભારતીય મહિલાઓએ પૅરાલિમ્પિક મેડલ જીતવાની સફળતા મેળવી છે. દીપા મલિકે પૅરા-સ્પૉર્ટ્સને માત્ર એક સ્પર્ધા તરીકે નહીં, પણ જીવન જીવવાની એક નવી વ્યાખ્યા તરીકે પ્રસ્થાપિત કરી છે. આજે જ્યારે ૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ તેમની આ સિદ્ધિની ચર્ચા થઈ રહી છે, ત્યારે તે સ્પષ્ટ છે કે તેમણે શારીરિક અક્ષમતા ધરાવતા લોકો માટે આશાનું નવું કિરણ જગાવ્યું છે.

ડૉ. દીપા મલિક હાલમાં અનેક પૅરા-એથ્લેટ્સ માટે માર્ગદર્શક તરીકે કામ કરી રહ્યા છે. તેમનું જીવન એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે મુશ્કેલીઓ ભલે ગમે તેટલી મોટી હોય, જો તમે હસતા મુખે તેનો સામનો કરો અને પોતાની આવડત પર ભરોસો રાખો તો સફળતા ચોક્કસ મળે છે. ભારત સરકાર દ્વારા પણ તેમને અનેક સર્વોચ્ચ એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે, જે તેમની વર્ષોની તપસ્યા અને દેશ પ્રત્યેના સમર્પણનું પરિણામ છે.