નાગપુર: રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) ના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતે રવિવારે એક જાહેર કાર્યક્રમ દરમિયાન દેશની વસ્તી નીતિ અને પારિવારિક માળખા અંગે અત્યંત મહત્વનું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતના ભવિષ્ય અને સાંસ્કૃતિક સાતત્ય માટે હવે 'ત્રણ બાળકોનું મોડેલ' અપનાવવાની જરૂર છે. ભાગવતે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે લગ્ન એ માત્ર બે વ્યક્તિઓ વચ્ચેની પરસ્પર સંમતિ કે સમજૂતી નથી, પરંતુ તે સમાજ પ્રત્યેની એક મોટી જવાબદારી છે. તેમના મતે, જે પરિવારોમાં સંતાનોની સંખ્યા ઓછી છે ત્યાં માત્ર વસ્તી જ નથી ઘટતી, પરંતુ રાષ્ટ્રની સુરક્ષા અને અર્થતંત્રના પાયા પણ નબળા પડે છે.

મોહન ભાગવતે તેમના ભાષણમાં 'ડેમોગ્રાફિક ઇમબેલેન્સ' એટલે કે વસ્તી અસંતુલન પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે સમજાવ્યું કે જો કોઈ ચોક્કસ સમુદાયની સંખ્યામાં મોટો ઘટાડો થાય છે, તો તે પ્રદેશ કે રાષ્ટ્રનું ભૌગોલિક અને સાંસ્કૃતિક સ્વરૂપ બદલાઈ જાય છે. તેમણે ઘૂસણખોરી અને વસ્તીના બદલાતા આંકડાઓને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ગંભીર ખતરો ગણાવ્યો હતો. ભાગવતના મતે, વસ્તી સંતુલન જાળવી રાખવા માટે માત્ર બે બાળકો પૂરતા નથી, કારણ કે સમય જતાં તેનાથી કુલ વસ્તીમાં ઘટાડો નોંધાય છે, જે લાંબા ગાળે દેશના વિકાસને અસર કરી શકે છે.

અર્થતંત્ર અને જીડીપી વિશે બોલતા આરએસએસ ચીફે એક અલગ જ દ્રષ્ટિકોણ રજૂ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે આપણે માત્ર જીડીપીના આંકડાઓથી આગળ વધીને વિચારવાની જરૂર છે. જો દેશમાં યુવા વસ્તી નહીં હોય, તો માત્ર આર્થિક નીતિઓથી રાષ્ટ્રનો વિકાસ શક્ય નથી. તેમણે પશ્ચિમી દેશોનું ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે જ્યાં વસ્તી વૃદ્ધિનો દર નકારાત્મક છે, ત્યાં સામાજિક માળખું વિખેરાઈ રહ્યું છે અને વૃદ્ધોની સંખ્યા વધી રહી છે. ભારત એક યુવા રાષ્ટ્ર છે અને આ ઓળખ જાળવી રાખવા માટે તેમણે પરિવારોને વધુ સંતાનો માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા.

આ નિવેદને દેશભરમાં એક નવી સામાજિક અને રાજકીય ચર્ચા જગાવી છે. મોહન ભાગવતે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેમની આ વાત પાછળ કોઈ ધાર્મિક એજન્ડા નથી, પરંતુ સંપૂર્ણપણે રાષ્ટ્રહિત અને સમાજની મજબૂતીનો વિચાર છે. તેમણે લોકોને પોતાની માનસિકતા બદલવા અપીલ કરી હતી અને જણાવ્યું હતું કે બાળકોના ઉછેરને માત્ર આર્થિક બોજ તરીકે જોવાને બદલે તેને રાષ્ટ્રના નિર્માણ તરીકે જોવો જોઈએ. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ભાગવતની આ 'થ્રી ચાઇલ્ડ થિયરી' આગામી સમયમાં ભારતની વસ્તી નીતિમાં કેવા ફેરફારો લાવવા માટે પાયો નાખે છે.