ભારતીય ઘરોમાં આશરે ૩૪,૬૦૦ ટન સોનું: મૂલ્ય ૪૫૦ લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ
ભારતીય પરિવારો પાસે અમેરિકા કરતાં ચાર ગણો મોટો અને ચીન કરતાં દસ ગણો મોટો સોનાનો ખજાનોઃ ભારતીય પરિવારો પાસે એટલો વિશાળ સોનાનો ભંડાર છે કે વિશ્વના અન્ય ૧૦ દેશોમાં આટલો મોટો સોનાનો ભંડાર નથી : ભારતના દસ સૌથી મોટા મંદિરોમાં પણ નોંધપાત્ર સોનાનો ભંડાર છેઃ પદ્મનાભસ્વામી મંદિર, કેરળ વિશ્વનું સૌથી ધનિક મંદિર માનવામાં આવે છે

નવી દિલ્હી, તા.૯: યુએસ-ઈરાન અને રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષ જેવા મુદ્દાઓ પર વૈશ્વિક ઉથલપાથલ વચ્ચે સોના અને ચાંદીના ભાવ લાંબા સમયથી વધી રહ્યા છે. ડોલર-પ્રભુત્વ ધરાવતા વિશ્વમાં, ખાસ કરીને ભારતીયો માટે સોનું જીવનનો અભિન્ન ભાગ રહ્યું છે. ભારતીય પરિવારોમાં સોનું એક અમૂલ્ય ખજાનો છે, જે આર્થિક સુરક્ષા પૂરી પાડે છે અને પેઢી દર પેઢી ઘરેણાંની પરંપરા પસાર કરે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ૧.૪ અબજની વસ્તી ધરાવતા ભારતના ઘરોમાં કેટલું સોનું છે? મોર્ગન સ્ટેનલી અને વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના અહેવાલ મુજબ, ભારતીય ઘરોમાં આશરે ૩૪,૬૦૦ ટન સોનું છે. આ વિશ્વની તમામ કેન્દ્રીય બેંકોના સંયુક્ત સોનાના ભંડાર કરતાં વધુ છે. આ વિશ્વના કુલ સોનાના ભંડારના આશરે ૧૧% થી ૧૩% છે.
છેલ્લા એક વર્ષમાં સોનાના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે, ભારતીય ઘરોમાં રહેલા સોનાનું મૂલ્ય ઼૫ ટ્રિલિયન (૫૦૦૦ અબજ રૂપિયા) સુધી પહોંચી ગયું છે, જે રૂ.૪૫૦ લાખ કરોડ (૪૫૦ લાખ કરોડ રૂપિયા) થી વધુ છે. ભારતીય ઘરોમાં રહેલા સોનાનો જથ્થો હવે દેશના કુલ GDP (઼૪.૧ ટ્રિલિયન) કરતાં વધી ગયો છે. સોના અને ચાંદીના વધતા ભાવ પણ ગોલ્ડ ETF ની માંગને વેગ આપી રહ્યા છે.
૧. પદ્મનાભસ્વામી મંદિર, કેરળઃ તે માત્ર ભારતમાં જ નહીં પણ વિશ્વનું સૌથી ધનિક મંદિર માનવામાં આવે છે. તિરુવનંતપુરમમાં સ્થિત, મંદિરની સાચી સંપત્તિ ૨૦૧૧ માં તેના ગુપ્ત તિજોરીઓ ખોલવામાં આવી ત્યારે જાહેર થઈ. તેના પાંચ તિજોરીઓમાં આશરે રૂ.૧.૨ લાખ કરોડ (અંદાજે ૨૨ બિલિયન) મૂલ્યનું સોનું, હીરા અને કિંમતી પથ્થરો છે. આમાં રોમન સામ્રાજ્યના સમયના વિશાળ સોનાના મૂર્તિઓ, ૧૮ ફૂટ લાંબી સોનાની સાંકળ અને હજારો સોનાના સિક્કાનો સમાવેશ થાય છે. તેનો તિરુમાલા તિરુપતિ દેવસ્થાનમ, આંધ્રપ્રદેશ.
૨. તિરુમાલા તિરુપતિ દેવસ્થાનમ, આંધ્ર પ્રદેશઃ ભગવાન વેંકટેશ્વરનું આ મંદિર ભક્તોની સંખ્યા અને દૈનિક દાનની દ્રષ્ટિએ યાદીમાં ટોચ પર છે. મંદિર (તિરુમાલા તિરુપતિ) માં બેંકોની ગોલ્ડ મોનેટાઇઝેશન યોજનાઓમાં ૧૦,૨૫૦ કિલો (૧૦.૨૫ ટન) થી વધુ સોનું જમા છે. લગભગ અઢી ટન પ્રાચીન સોનાના દાગીના પણ છે. મંદિરની કુલ સંપત્તિ રૂ.૩ લાખ કરોડથી વધુ હોવાનો અંદાજ છે.
૩. વૈષ્ણોદેવી મંદિર, જમ્મુઃ માતા રાણી વૈષ્ણોદેવીનું મંદિર પણ પ્રખ્યાત છે. છેલ્લા બે દાયકા (૨૦૦૦-૨૦૨૦) દરમિયાન, ભક્તોએ આશરે ૧,૮૦૦ કિલો સોનું અને ૪,૭૦૦ કિલો ચાંદીનું દાન કર્યું છે. મંદિરમાં મોટી રોકડ અનામત પણ છે.
૪. સિદ્ધિવિનાયક મંદિર, મુંબઈઃ મુંબઈનું આ ગણપતિ મંદિર તેની ભવ્યતા અને પ્રસાદ માટે પ્રખ્યાત છે. મંદિરનો ગુંબજ આશરે ૩.૭ કિલો સોનાથી મઢેલો છે. વાર્ષિક દાનની રકમ રૂ.૧૫૦-૨૦૦ કરોડ છે. મંદિરમાં ૧૫૦ કિલોથી વધુ સોનાનો ભંડાર છે.
૫. શિરડી સાંઈ બાબા મંદિર, મહારાષ્ટ્રઃ મહારાષ્ટ્રમાં શિરડી સાંઈ બાબા મંદિરનું સંચાલન કરતી શિરડી સંસ્થાન પાસે આશરે ૩૮૦ કિલો સોનું, ૪,૦૦૦ કિલો ચાંદી અને બેંકોમાં કરોડો રૂપિયાની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ છે.
૬. સુવર્ણ મંદિર (અમળતસર), સુવર્ણ મંદિરની મુખ્ય રચના આશરે ૫૦૦ કિલોગ્રામ શુદ્ધ સોનાથી મઢેલી છે. આ સોનાને સમયાંતરે ભક્તોના દાનથી નવીનીકરણ કરવામાં આવે છે.
૭. ગુરુવાયુર મંદિર (કેરળ), ભગવાન કળષ્ણના આ મંદિરમાં આશરે ૨૭૦ કિલોગ્રામ સોનું અને રૂ.૨,૫૦૦ કરોડની બેંક ડિપોઝિટ છે.
૮. સોમનાથ મંદિર (ગુજરાત), સોમનાથ મંદિર તેની સંપત્તિ માટે જાણીતું છે. હાલમાં, મુખ્ય શિખર ૧૪૦ કિલોગ્રામથી વધુ સોનાથી ઢંકાયેલું છે. ભારતીય મંદિરો દ્વારા રાખવામાં આવેલ આ સોનું ફક્ત ઘરેણાંના રૂપમાં જ નથી, પરંતુ દેશના અર્થતંત્રને ટેકો આપવા માટે ગોલ્ડ ડિપોઝિટ સ્કીમ હેઠળ બેંકોમાં સુરક્ષિત પણ રાખવામાં આવે છે.
૯. જગન્નાથ મંદિર, પુરી, જગન્નાથ મંદિરમાં સેંકડો કિલોગ્રામ સોનું અને ચાંદી હોય છે. સુનાભેસા ઉત્સવ દરમિયાન, ભગવાનને આશરે ૨૦૦ કિલોગ્રામ સોનાના આભૂષણોથી શણગારવામાં આવે છે.
૧૦. મીનાક્ષી અમ્માન મંદિર, મદુરાઈ, દક્ષિણ ભારતમાં આવેલ મીનાક્ષી મંદિરમાં પ્રાચીન સોનાના આભૂષણો અને રત્નોનો વિશાળ જથ્થો છે. મંદિરના સ્થાપત્યમાં પણ સોનાનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે. (રર.૧૯)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
