નવી દિલ્હી: વૈશ્વિક રાજકારણના ફલક પર અત્યારે ભારત એક એવો ખેલાડી બનીને ઉભર્યું છે જે અમેરિકા અને રશિયા બંનેને પોતાની શરતો પર નચાવી રહ્યું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે ભારતે રશિયા પાસેથી તેલ ન ખરીદવાનું વચન આપ્યું છે, પરંતુ ભારતની વાસ્તવિકતા કંઈક અલગ જ છે. ભારત અત્યારે 'વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા' ની એવી રમત રમી રહ્યું છે જ્યાં દેશના 1.4 અબજ લોકોનું હિત સર્વોપરી છે.
પિયુષ ગોયલનો ટ્રમ્પને જડબાતોડ જવાબ: કેન્દ્રીય મંત્રી પિયુષ ગોયલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા સાથેનો વેપાર કરાર એ કોઈ 'ખરીદીની યાદી' નથી. ભારતીય કંપનીઓ ક્યાંથી તેલ ખરીદશે તે બજારના ભાવ અને જરૂરિયાત નક્કી કરશે, કોઈ વિદેશી દબાણ નહીં. ભારતે અમેરિકા પાસેથી ક્રૂડ તેલ અને LNG ખરીદવાની તૈયારી બતાવી છે, પણ તે માત્ર ઉર્જા સ્ત્રોતોના વૈવિધ્યકરણ માટે છે, રશિયાને છોડવા માટે નહીં.
ટ્રમ્પે ભારત પરના 25% ટેરિફ હટાવવાની જાહેરાત તો કરી, પણ સાથે જ એક 'વોચલિસ્ટ' તૈયાર કર્યું છે. યુએસ વાણિજ્ય સચિવ હોવર્ડ લુટનિક હવે ભારતની રશિયન તેલ આયાત પર નજર રાખશે. જોકે, ભારતે રશિયા પાસેથી તેલની આયાત 40% થી ઘટાડીને 20% ની આસપાસ લાવીને ટ્રમ્પને સંતોષ આપ્યો છે, છતાં રશિયા સાથેના સંરક્ષણ અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોને કારણે આ આયાત શૂન્ય થવી અશક્ય છે.
ભારતે અમેરિકાને ખુશ રાખવા માટે આગામી 5 વર્ષમાં 500 અબજ ડોલરના ઉત્પાદનો ખરીદવાનો સોદો કર્યો છે. આ એક એવો દાવ છે જેમાં અમેરિકાને મોટો બિઝનેસ મળે છે અને ભારતને રશિયા સાથેના સંબંધો જાળવી રાખવાની મોકળાશ. રશિયાએ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત એક સ્વતંત્ર દેશ છે અને તે પોતાની જરૂરિયાત મુજબ ગમે તેની પાસેથી તેલ ખરીદી શકે છે.
 નિષ્ણાતો માને છે કે 2027 સુધીમાં ભારત રશિયન તેલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડશે ખરું, પણ તેને સંપૂર્ણપણે બંધ નહીં કરે. ભારતની ઘણી રિફાઇનરીઓ રશિયન તેલ માટે જ બનેલી છે. આમ, ભારત 'અમેરિકા ફર્સ્ટ' ની સામે 'ભારત ફર્સ્ટ' ની નીતિ પર મક્કમ છે. ભારત કોઈનું જુનિયર પાર્ટનર નથી, પણ વિશ્વની નવી આર્થિક શક્તિ છે જે પોતાની શરતો પર વેપાર કરે છે.