નવી દિલ્હી:  ભારતીય સેનાના પૂર્વ વડા જનરલ મનોજ મુકુંદ નરવણેનું સંસ્મરણ "ફોર સ્ટાર્સ ઓફ ડેસ્ટિની" અત્યારે દેશના સૌથી ચર્ચિત વિષયોમાંનું એક બની ગયું છે. ખાસ વાત એ છે કે આ પુસ્તક હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે બજારમાં આવ્યું જ નથી, છતાં તેની સામગ્રીને લઈને સંસદમાં ભારે હોબાળો મચ્યો છે. લાંબા સમયના મૌન બાદ, જનરલ નરવણેએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પેંગ્વિન ઇન્ડિયાની પોસ્ટ શેર કરતા માત્ર સાત શબ્દોમાં પ્રતિક્રિયા આપી: "આ પુસ્તકનું હાલનું સ્ટેટસ છે." આ ટૂંકા પ્રતિભાવ દ્વારા તેમણે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે પુસ્તકના પ્રકાશન અને વિતરણ પર હાલમાં કાનૂની અને પ્રક્રિયાગત રોક લાગેલી છે.

આ વિવાદની જ્વાળા ત્યારે ભભૂકી જ્યારે વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ સંસદમાં રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ દરમિયાન આ અપ્રકાશિત પુસ્તકનો ઉલ્લેખ કર્યો. રાહુલે દાવો કર્યો હતો કે ૩૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૦ ના રોજ જ્યારે લદ્દાખ સરહદે ચીની ટેન્કો દેખાયા હતા, ત્યારે જનરલ નરવણેએ રાજકીય નેતૃત્વ પાસે સ્પષ્ટ સૂચનાઓ માંગી હતી પરંતુ તેમને કોઈ આદેશ મળ્યા નહોતા. સત્તાધારી પક્ષે આ દાવાને પાયાવિહોણો ગણાવ્યો અને પ્રશ્ન કર્યો કે જે પુસ્તક હજુ પ્રકાશિત જ નથી થયું, તેનો સંદર્ભ કેવી રીતે આપી શકાય? આ ઘટનાએ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને લશ્કરી સંસ્મરણોના પ્રકાશન વચ્ચેની પાતળી રેખા પર નવી ચર્ચા છેડી દીધી છે.

બીજી તરફ, પુસ્તકના પ્રકાશક પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયાએ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પુસ્તકની કોઈ પણ ડિજિટલ, પીડીએફ કે પ્રિન્ટ નકલ અત્યારે બજારમાં ઉપલબ્ધ નથી અને જો કોઈ તેનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે, તો તે કોપીરાઇટ કાયદાનું ગંભીર ઉલ્લંઘન છે. પ્રકાશકે ચેતવણી આપી છે કે તેઓ ગેરકાયદેસર વિતરણ સામે કાયદાકીય પગલાં લેશે. સંસદીય કાર્યવાહીમાં સ્પીકર ઓમ બિરલા વિરુદ્ધના અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવમાં પણ આ પુસ્તક અને રાહુલ ગાંધીના ભાષણનો મુદ્દો કેન્દ્રસ્થાને રહ્યો છે, જેના કારણે જનરલ નરવણેનું આ પુસ્તક પ્રકાશન પહેલા જ ઐતિહાસિક વિવાદોમાં ઘેરાઈ ગયું છે.