ઢાકા, તા.૧૨: બાંગ્લાદેશની ૧૩મી રાષ્ટ્રીય સંસદીય ચૂંટણીમાં આજે ઇતિહાસ રચાઈ રહ્યો છે, જ્યાં ૪૦ મિલિયન (૪ કરોડ) જેટલા જનરલ-ઝેડ એટલે કે યુવા મતદારો કિંગમેકરની ભૂમિકામાં છે. સવારથી જ મતદાન મથકોની બહાર લાગેલી કિલોમીટર લાંબી લાઈનોમાં યુવાનોનો દબદબો જોવા મળી રહ્યો છે. ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ના વિદ્રોહના પ્રણેતા એવા આ યુવાનો પ્રથમ વખત મુકત વાતાવરણમાં મતદાન કરી રહ્યા છે. શેખ હસીનાની વિદાય બાદ રચાયેલી વચગાળાની સરકાર હેઠળ આ ચૂંટણી માત્ર સત્તા પરિવર્તન નથી, પણ જનરેશન ગેપ અને નવી વિચારધારાનો વિજય માનવામાં આવે છે. સેલ્ફી લેતા અને લોકશાહીના પર્વને ઉજવતા આ યુવા મતદારોની સંખ્યા કુલ મતદારોના લગભગ એક તૃતીયાંશ જેટલી છે, જે કોઈપણ પક્ષનું ભાવિ પલટવા માટે સક્ષમ છે.

રાજકીય ક્ષેત્રે આ વખતે મોટો શૂન્યાવકાશ જોવા મળી રહ્યો છે, કારણ કે દાયકાઓ સુધી સત્તા ભોગવનાર અવામી લીગ પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે. આ સ્થિતિમાં બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી અને જમાત-એ-ઈસ્લામીનું ગઠબંધન સૌથી મજબૂત દાવેદાર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. ૧૭ વર્ષના દેશનિકાલ બાદ પરત ફરેલા તારિક રહેમાન યુવાઓમાં આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા છે. તેમણે રોજગારી અને અભિવ્યકિતની સ્વતંત્રતા જેવા મુદ્દાઓ પર ભાર મૂકીને યુવા મતદારોને રીઝવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. જોકે, ચૂંટણી નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જનરલ-ઝેડ મતદારો હવે જૂની પેઢીની રાજનીતિને બદલે સુધારાવાદી ચહેરાઓને પસંદ કરી રહ્યા છે, જે પરંપરાગત પક્ષો માટે પડકારરૂપ બની શકે છે.

ચૂંટણીની સાથે યોજાઈ રહેલો ૮૪-મુદ્દાનો લોકમત દેશના બંધારણીય માળખાને જડમૂળથી બદલી નાખવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ સુધારા પેકેજમાં વડાપ્રધાનની સત્તા પર અંકુશ મૂકવા માટે બે ટર્મની મર્યાદા અને સંસદમાં ઉપલા ગૃહની રચના જેવા ક્રાંતિકારી પ્રસ્તાવો છે. યુવા પેઢી આ સુધારાને નવી લોકશાહીનો પાયો ગણાવી રહી છે. મતદાન મથકો પર સુરક્ષાના ચુસ્ત બંદોબસ્ત વચ્ચે લોકો ખૂબ જ ઉત્સાહથી જુલાઈ રાષ્ટ્રીય ચાર્ટર પર પોતાનો મત આપી રહ્યા છે. આ ચૂંટણીના પરિણામો માત્ર નવા શાસકની જ નહીં, પણ બાંગ્લાદેશમાં ભવિષ્યમાં લોકશાહી કેટલી મજબૂત રહેશે તેની પણ સાબિતી આપશે.

આ ચૂંટણી માત્ર બે પક્ષો વચ્ચેની જંગ નથી, પરંતુ બે અલગ વિચારધારાઓની કસોટી છે. તારિક રહેમાન રોજગારી, ભ્રષ્ટાચાર મુકિત અને લોકશાહીની પુનઃસ્થાપનાના મુદ્દે મેદાનમાં છે, જેને ખાસ કરીને મધ્યમ વયના અને ગ્રામીણ મતદારોનું સમર્થન મળી રહ્યું છે. સામે પક્ષે શફીકુર રહેમાન અને તેમનું ગઠબંધન યુવા અને શિક્ષિત વર્ગમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરી રહ્યા હોવાનું સર્વેક્ષણો જણાવી રહ્યા છે. જોકે, મતદાન મથકો પર ૫૦ ટકાથી વધુ કેન્દ્રો સંવેદનશીલ જાહેર કરાયા છે અને છૂટીછવાઈ હિંસાના અહેવાલો વચ્ચે જનતા કોના પર કળશ ઢોળશે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે આ વખતે મતદારો પાસે બે બેલેટ પેપર છે. વ્હાઈટ પેપર દ્વારા તેઓ નવી સરકાર પસંદ કરશે, જ્યારે પિંક પેપર દ્વારા તેઓ જુલાઈ રાષ્ટ્રીય ચાર્ટરના ૮૪-મુદ્દાના સુધારા પર પોતાની મહોર મારશે. જો યસ મત વધશે, તો નવી બનનારી સરકાર પાસે વડાપ્રધાનની સત્તા મર્યાદિત કરવા અને દ્વિગૃહી સંસદ બનાવવા જેવી ઐતિહાસિક જવાબદારી હશે. કાલે એટલે કે શુક્રવારે જ્યારે મતોની ગણતરી થશે, ત્યારે સ્પષ્ટ થશે કે બાંગ્લાદેશની જનતા તારિક રહેમાનની પરંપરાગત રાજનીતિને સ્વીકારે છે કે પછી શફીકુર રહેમાનના નવા સમીકરણોને.