મુંબઈ: ભારતીય સિક્યોરિટીઝ માર્કેટ અત્યારે એક મોટા માળખાકીય પરિવર્તનમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. SEBI ના ચેરમેન તુહિન કાંતા પાંડેએ આજે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જવાબદારીપૂર્વક સંચાલિત અને શેર કરવામાં આવેલો બજાર ડેટા માત્ર આંકડા નથી, પરંતુ તે નીતિ ઘડતર અને જોખમ મૂલ્યાંકન માટેનું સૌથી મજબૂત હથિયાર છે. SEBI અને NISM દ્વારા આયોજિત ૬ઠ્ઠી વાર્ષિક આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધન પરિષદમાં બોલતા તેમણે જણાવ્યું કે SEBI હવે માર્કેટ ડેટાને 'જાહેર હિત' તરીકે જોઈ રહી છે, જે સંશોધકો માટે વધુ સુલભ બનાવવામાં આવશે.
બજારની તેજી અને રોકાણકારોનો ભરોસો
પાંડેએ ભારતના શેરબજારના આંકડા રજૂ કરતા જણાવ્યું કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૫માં ભારતનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન ₹૧૦૦ ટ્રિલિયન હતું, જે ૨૦૨૬માં વધીને ₹૪૭૦ ટ્રિલિયનથી પણ વધુ થઈ ગયું છે. આ સાથે જ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ એસેટ્સમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જે ૨૦૧૬માં ₹૧૨ ટ્રિલિયનથી વધીને જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ સુધીમાં ₹૮૧ ટ્રિલિયન થઈ ગઈ છે. ૧૪ કરોડ નવા રોકાણકારોનો ઉમેરો એ દર્શાવે છે કે ભારતની ઇકોસિસ્ટમ હવે વધુ પરિપક્વ બની રહી છે.
ટેક્નોલોજીના ફાયદા અને છુપાયેલા જોખમો
SEBI ચીફે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને એનાલિટિક્સના વધતા ઉપયોગ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે ટેક્નોલોજીએ ટ્રેડિંગ અને સેટલમેન્ટને સરળ બનાવ્યું છે, પરંતુ તે નવા પડકારો પણ લાવી છે. ખાસ કરીને ‘અલ્ગોરિધમિક સિસ્ટમ્સ’ અને ‘અપારદર્શક મોડેલો’ બજાર માટે ઉભરતી ચિંતાઓ છે. તેમણે સંશોધકોને અપીલ કરી છે કે ટેક્નોલોજી આધારિત જોખમોમાં વધુ ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરવામાં આવે જેથી નાના રોકાણકારોનું હિત જળવાઈ રહે.
નીતિઓમાં સરળીકરણ અને નવું સંશોધન એકમ
બજારના નિયમોને વધુ સરળ બનાવવા માટે SEBI એ આર્થિક નીતિ અને વિશ્લેષણ વિભાગ (DEPA) હેઠળ એક સમર્પિત એકમની સ્થાપના કરી છે. મુખ્ય આર્થિક સલાહકારની આગેવાની હેઠળની સમિતિ આ બાબતે માર્ગદર્શન આપશે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રોકાણકારોની સુરક્ષા સાથે બાંધછોડ કર્યા વિના નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓને વધુ પારદર્શક અને સુલભ બનાવવાનો છે.