શિમલા: તા. 13 હિમાચલ પ્રદેશમાં છેલ્લા ઘણા સમયથી પંચાયત ચૂંટણીઓને લઈને ચાલી રહેલી અનિશ્ચિતતાનો આખરે અંત આવ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે એક ઐતિહાસિક ચુકાદો આપતા રાજ્ય સરકાર અને રાજ્ય ચૂંટણી પંચને આદેશ આપ્યો છે કે, આગામી 31 મે, 2026 પહેલા રાજ્યની તમામ સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની ચૂંટણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી લેવી. સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટના આદેશમાં આંશિક સુધારો કરીને સરકારને તૈયારીઓ માટે થોડો વધુ સમય આપ્યો છે, પરંતુ સાથે જ કડક ચેતવણી પણ આપી છે.

શું હતો સુપ્રીમ કોર્ટનો નવો નિર્દેશ?

મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત અને ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચીની બેન્ચે રાજ્ય સરકારના મુખ્ય સચિવની અરજી પર સુનાવણી કરતા નીચે મુજબના ફેરફારો કર્યા છે:

• તૈયારીઓની નવી સમયમર્યાદા: હાઈકોર્ટે સીમાંકન અને અનામતની કામગીરી પૂર્ણ કરવા માટે 28 ફેબ્રુઆરીની ડેડલાઇન આપી હતી, જેને સુપ્રીમ કોર્ટે વધારીને હવે 31 માર્ચ, 2026 કરી છે.
• ચૂંટણીની અંતિમ તારીખ: અગાઉ હાઈકોર્ટે 30 એપ્રિલ સુધીમાં ચૂંટણી યોજવા કહ્યું હતું, પરંતુ પહાડી રાજ્યની ભૌગોલિક સ્થિતિ અને લોજિસ્ટિક્સને ધ્યાને રાખીને સુપ્રીમ કોર્ટે હવે 31 મે સુધીનો સમય આપ્યો છે.

કેમ લંબાઈ ડેડલાઇન?

હિમાચલ પ્રદેશ સરકારે કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે રાજ્યમાં ભારે વરસાદ અને કુદરતી આપત્તિને કારણે ઈન્સ્ટ્રાસ્ટ્રક્ચરને ઘણું નુકસાન થયું છે. આ ઉપરાંત, બોર્ડની પરીક્ષાઓ અને નવી પંચાયતોના ગઠનની પ્રક્રિયાને કારણે વધુ સમયની જરૂર હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે આ દલીલોને ગ્રાહ્ય રાખી એક મહિનાની રાહત આપી છે, પરંતુ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 'સીમાંકન'ના બહાને લોકશાહીની પ્રક્રિયાને અનિશ્ચિતકાળ સુધી રોકી શકાય નહીં.

હિમાચલની સ્થાનિક સરકારનું માળખું

રાજ્યમાં પંચાયત ચૂંટણીઓ કેટલી વિશાળ છે તેનો અંદાજ આ આંકડાઓ પરથી લગાવી શકાય છે:

| સંસ્થાનો પ્રકાર | કુલ સંખ્યા |

| :--- | :--- |

| ગ્રામ પંચાયતો | 3,577 |

| પંચાયત સમિતિઓ | 90 |

| જિલ્લા પરિષદ | 11 |

| શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓ | 71 |

રાજકીય ગરમાવો વધ્યો

મોટાભાગની પંચાયતોનો 5 વર્ષનો કાર્યકાળ જાન્યુઆરીમાં જ પૂરો થઈ ગયો છે. વિપક્ષ સતત આક્ષેપ કરી રહ્યો હતો કે સરકાર ચૂંટણીથી ભાગી રહી છે. હવે સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા બાદ રાજ્યમાં રાજકીય ગરમાવો તેજ થયો છે. પંચાયતી રાજ વિભાગ અને ચૂંટણી પંચે હવે યુદ્ધના ધોરણે અનામત રોસ્ટર અને મતદાર યાદી તૈયાર કરવાની કામગીરી શરૂ કરવી પડશે.