<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 14th February 2026

બેંક દ્વારા લોનને NPA જાહેર કરવી એ જ સમય મર્યાદા નક્કી કરવા માટેનો અંતિમ આધાર નથી - સુપ્રીમ કોર્ટનો મહત્વનો ચુકાદો

પુનર્ગઠન (Restructuring) અને બેલેન્સ શીટમાં દેવાની કબૂલાતથી નવી સમય મર્યાદા શરૂ થાય છે : જસ્ટિસ પી.એસ. નરસિમ્હા અને જસ્ટિસ મનોજ મિશ્રાની ખંડપીઠે મેટલ ક્લોઝર પ્રાઇવેટ લિમિટેડ વિરુદ્ધની દિવાળા પ્રક્રિયાને માન્ય રાખી

નવી દિલ્હી : સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ કાનૂની સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું છે કે બેંકો દ્વારા આંતરિક રીતે લોન ખાતાને NPA (બિન-નિષ્પાદિત અસ્કયામત) તરીકે વર્ગીકૃત કરવા માત્રથી 'ઇન્સોલ્વન્સી એન્ડ બેન્કરપ્સી કોડ' (IBC) હેઠળ દાવો કરવાની સમય મર્યાદા (Limitation Period) સમાપ્ત થઈ જતી નથી. અદાલતે ભારપૂર્વક કહ્યું કે જો લોનનું પુનર્ગઠન કરવામાં આવ્યું હોય અને નવા કરારો દ્વારા દેવું સ્વીકારવામાં આવ્યું હોય, તો તે નવી જીવન અવધિ સમાન છે.
સમય મર્યાદાની ગણતરી માટેના નિર્ણાયક મુદ્દા
જસ્ટિસ પી.એસ. નરસિમ્હા અને જસ્ટિસ મનોજ મિશ્રાની ખંડપીઠે મેટલ ક્લોઝર પ્રાઇવેટ લિમિટેડના સસ્પેન્ડેડ મેનેજિંગ ડિરેક્ટરની અપીલ ફગાવી દેતા આ ચુકાદો આપ્યો હતો. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે:
 * બેંક પોતાના હિસાબ-કિતાબમાં લોનને કઈ રીતે દર્શાવે છે તે સમય મર્યાદા નક્કી કરવા માટે નિર્ણાયક નથી.
 * જો પુનર્ગઠન દરમિયાન નવા કાર્યકારી મૂડી સંઘ કરારો (Working Capital Consortium Agreements) થયા હોય અને તેમાં બાકી લેણી રકમ સ્વીકારવામાં આવી હોય, તો તે નવી સમય મર્યાદા શરૂ કરે છે.
 * કંપનીના ડિરેક્ટર દ્વારા હસ્તાક્ષર કરાયેલ બેલેન્સ શીટ એ 'પરિસીમા અધિનિયમ'ની કલમ ૧૮ હેઠળ દેવાની લેખિત કબૂલાત ગણાય છે.
કેસની વિગત અને વિવાદ
ભારતીય સ્ટેટ બેંક (SBI) ના નેતૃત્વમાં પંજાબ નેશનલ બેંક, કોર્પોરેશન બેંક અને યુકો બેંકના સંઘે મેટલ ક્લોઝર પ્રાઇવેટ લિમિટેડ વિરુદ્ધ ૨૮૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુની ચુકવણીમાં ડિફોલ્ટ બદલ દિવાળાની કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી. કંપનીએ એવી દલીલ કરી હતી કે ખાતું જાન્યુઆરી ૨૦૧૦માં NPA જાહેર થયું હતું, જ્યારે દિવાળા માટેની અરજી એપ્રિલ ૨૦૧૮માં કરવામાં આવી હતી, જે કાયદેસરની ત્રણ વર્ષની સમય મર્યાદાની બહાર છે.
અદાલતનું અવલોકન અને આદેશ
સુપ્રીમ કોર્ટે બેંકોની દલીલ સ્વીકારી હતી કે ૨૦૧૦ થી ૨૦૧૪ દરમિયાન લોનનું પુનર્ગઠન કરવામાં આવ્યું હતું. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૩-૧૪ અને ૨૦૧૪-૧૫ની બેલેન્સ શીટ, જે ૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫ના રોજ હસ્તાક્ષરિત હતી, તે દેવાની માન્ય કબૂલાત છે. અદાલતે નોંધ્યું કે જ્યારે નાણાકીય દેવું અસ્તિત્વમાં હોય અને વૈધાનિક મર્યાદાથી વધુની ચૂકવણીમાં વિલંબ થયો હોય, ત્યારે દિવાળાની અરજી સ્વીકારવાની ના પાડવાની અવકાશ ખૂબ મર્યાદિત રહે છે.
આ ચુકાદા સાથે સર્વોચ્ચ અદાલતે મેટલ ક્લોઝર પ્રાઇવેટ લિમિટેડ વિરુદ્ધની દિવાળાની કાર્યવાહીને કાયદેસર રીતે માન્ય ગણાવી છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે લેખિત કબૂલાત દેવાની વસૂલાત માટેની પાત્રતાને પુનર્જીવિત કરે છે.

(4:38 PM IST)