પટના : બિહાર વિધાનસભાની આગામી ચૂંટણીઓ પૂર્વે કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યના શિક્ષણ ક્ષેત્ર માટે એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત પર મહોર મારી છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા બિહારમાં 19 નવી કેન્દ્રીય વિદ્યાલયોની સ્થાપના માટે ₹2135.85 કરોડની માતબર રકમને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી રાજ્યના આશરે 30,000 વિદ્યાર્થીઓને ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણનો લાભ મળશે. નવા નાણાકીય વર્ષ 2026-27 થી આ યોજના પર અમલીકરણ શરૂ કરવામાં આવશે.
જમીન સંપાદન અને માળખાગત સુવિધાઓ
નવી કેન્દ્રીય વિદ્યાલયોના નિર્માણ માટે બિહાર સરકારે જમીન પસંદગીની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી લીધી છે. ગયા, પટના, મુઝફ્ફરપુર, પૂર્ણિયા, અરવલ, મધુબની, કૈમૂર, મધેપુરા, શેખપુરા, ભોજપુર, ભાગલપુર, નાલંદા, મુંગેર અને દરભંગા જિલ્લાના કલેક્ટરો દ્વારા 4 થી 5 એકર જમીન ચિહ્નિત કરીને તેનો અહેવાલ સરકારને સુપરત કરી દેવામાં આવ્યો છે. નિયમો મુજબ, શહેરી વિસ્તારમાં અઢી થી ચાર એકર અને ગ્રામીણ વિસ્તારમાં પાંચ એકર જમીન કેન્દ્રીય વિદ્યાલય સંગઠન (KVS) ને નિઃશુલ્ક સોંપવામાં આવે છે.
શાળાનું માળખું અને અનામત બેઠકો
દરેક નવી કેન્દ્રીય વિદ્યાલયમાં કુલ 1520 બેઠકોની ક્ષમતા હશે. આ શાળાઓની વિશેષતા એ હશે કે તે પ્રથમ વખત 'બાલવાટિકા' (પ્રી-સ્કૂલ) સાથે તૈયાર કરવામાં આવશે. કાયમી ભવન તૈયાર ન થાય ત્યાં સુધી આ શાળાઓને હંગામી ધોરણે સરકારી ઇમારતોમાં શરૂ કરવામાં આવશે. બેઠકોની ફાળવણીમાં કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના બાળકો ઉપરાંત આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના બાળકો માટે શિક્ષણના અધિકાર (RTE) હેઠળ 25 ટકા બેઠકો અનામત રાખવામાં આવશે. આ સિવાય SC માટે 15%, ST માટે 7.5%, અને OBC (નોન-ક્રીમી લેયર) માટે 27% અનામતનો લાભ મળશે.
રાજ્યમાં કેન્દ્રીય વિદ્યાલયોનું વધતું વર્ચસ્વ
હાલમાં બિહારમાં 16 કેન્દ્રીય વિદ્યાલયો કાર્યરત છે, જે નવી 19 શાળાઓ ઉમેરાતા વધીને 35 થઈ જશે. સમગ્ર દેશમાં અત્યારે 1288 કેન્દ્રીય વિદ્યાલયો છે જેમાં 14 લાખથી વધુ વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. શિક્ષણ વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, મધુબની જિલ્લામાં બે નવી શાળાઓને મંજૂરી અપાઈ છે. જિલ્લા કલેક્ટરોને સૂચના આપવામાં આવી છે કે હંગામી મકાનોમાં વીજળી, પીવાનું પાણી અને પહોંચ માર્ગ જેવી પાયાની સુવિધાઓમાં કોઈ કમી ન રહે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે. ધોરણ 11 માટે વિજ્ઞાન, આર્ટ્સ અને કોમર્સ ત્રણેય પ્રવાહમાં કુલ 120 બેઠકો નક્કી કરવામાં આવી છે.