જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં સુરક્ષા એજન્સીઓએ એક મોટા ડિજિટલ હવાલા રેકેટનો પર્દાફાશ કર્યો છે, જેમાં ત્રણ વર્ષમાં 8,000 થી વધુ ખચ્ચર ખાતાઓ ફ્રીઝ કરવામાં આવ્યા છે. આ ખાતાઓનો ઉપયોગ સાયબર છેતરપિંડીના પૈસા અલગતાવાદી પ્રવૃત્તિઓમાં ફસાવવા માટે થતો હોવાની શંકા છે. ખચ્ચર નામના મધ્યસ્થીઓ ખાતાઓનું સંચાલન કરે છે. ઘણા ખાતા શેલ કંપનીઓના નામે ખોલવામાં આવ્યા હતા. વિદેશથી ક્રિપ્ટો વોલેટ બનાવવાના સૂચનો મળ્યા છે. ખીણમાં VPN પર પહેલાથી જ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.

જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં સુરક્ષા એજન્સીઓએ ઝડપથી વિસ્તરતા "મ્યુલ એકાઉન્ટ" નેટવર્કનો પર્દાફાશ કર્યો છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય છેતરપિંડી ગેંગની નાણાકીય કરોડરજ્જુ માનવામાં આવે છે. તપાસ એજન્સીઓને ડર છે કે આ એકાઉન્ટ્સ દ્વારા ટ્રાન્સફર કરાયેલા નાણાંનો ઉપયોગ અલગતાવાદી અથવા રાષ્ટ્રવિરોધી પ્રવૃત્તિઓને ભંડોળ પૂરું પાડવા માટે થઈ શકે છે. પીટીઆઈના અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં સમગ્ર પ્રદેશમાં આવા 8,000 થી વધુ ખાતાઓ ઓળખી કાઢવામાં આવ્યા છે અને તેમને સ્થિર કરવામાં આવ્યા છે, જે એક જટિલ મની લોન્ડરિંગ નેટવર્કનો ખુલાસો કરે છે.

તપાસકર્તાઓએ ખચ્ચર ખાતાઓને સાયબર ક્રાઇમ શૃંખલાનો સૌથી સંવેદનશીલ, છતાં મહત્વપૂર્ણ ભાગ ગણાવ્યો છે. તેમના વિના, ગુનેગારો માટે ચોરાયેલા ભંડોળને ક્રિપ્ટોકરન્સી જેવી ડિજિટલ સંપત્તિમાં રૂપાંતરિત કરવું મુશ્કેલ બની જાય છે. વધતા જતા ખતરાને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્રીય સુરક્ષા એજન્સીઓએ જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસ અને અન્ય અમલીકરણ એજન્સીઓને આવા ખાતાઓ ફ્રીઝ કરવા માટે બેંકો સાથે કામ કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.

એજન્સીઓ "મુલર્સ" તરીકે ઓળખાતા મધ્યસ્થીઓને પણ શોધી રહી છે, જેઓ નાણાકીય છેતરપિંડીની આ સાંકળમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે NIA એ 2017 માં આ પ્રદેશમાં ગેરકાયદેસર ભંડોળ પર કાર્યવાહી શરૂ કરી, ત્યારે રાષ્ટ્રવિરોધી નેટવર્કે તેની પદ્ધતિઓ બદલી નાખી. પરંપરાગત પદ્ધતિઓ હવે "ડિજિટલ હવાલા" સિસ્ટમ દ્વારા બદલવામાં આવી છે.

આ નવા મોડેલમાં, મુલ એકાઉન્ટ ધારકો અને મુલર્સ દ્વારા મેળવેલા કમિશનનો ઉપયોગ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે હાનિકારક પ્રવૃત્તિઓ માટે થઈ શકે છે. મુલર્સ પીડિતોનો સીધો સંપર્ક કરતા નથી અથવા છેતરપિંડીભર્યા લિંક્સ મોકલતા નથી, પરંતુ તેના બદલે એવા એકાઉન્ટ્સ ગોઠવે છે જેના દ્વારા છેતરપિંડી કરનારાઓ ચોરાયેલા ભંડોળ જમા કરે છે અને ટ્રાન્સફર કરે છે.

આમાંના ઘણા ખાતા સામાન્ય લોકોના નામે છે જેમને સરળ પૈસા અને ઓછા જોખમની ખાતરી આપીને

લલચાવવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેમને ઓનલાઈન બેંકિંગ માહિતી સહિત તેમના ખાતાની વિગતો આપવાનું કહેવામાં આવે છે, અને કહેવામાં આવે છે કે તેમના ખાતાનો ઉપયોગ અસ્થાયી રૂપે "પાર્કિંગ એકાઉન્ટ" તરીકે કરવામાં આવશે. જો કે, આ ખાતાઓનો ઉપયોગ વાસ્તવમાં સાયબર છેતરપિંડીમાંથી પૈસા મેળવવા માટે થાય છે.

તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે એક જ છેતરપિંડી કરનાર એક સમયે 10 થી 30 ખચ્ચર ખાતાઓ ચલાવી શકે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, શેલ કંપનીઓના નામે ખાતા ખોલવામાં આવે છે, જે શંકા ટાળવા માટે દરરોજ ₹4 મિલિયન સુધીના વ્યવહારોનું સંચાલન કરે છે. દેખરેખ ટાળવા માટે પૈસા બહુવિધ ખાતાઓ વચ્ચે ઝડપથી ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે અને નાના હપ્તામાં વહેંચવામાં આવે છે.

સુરક્ષા અધિકારીઓ કહે છે કે ભલે ખચ્ચર ખાતાધારકો સીધી રીતે છેતરપિંડી ન કરે, પણ તેમને મની લોન્ડરિંગમાં સામેલ ગણવામાં આવે છે. કમિશન માટે ખાતા સોંપવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત નેટવર્ક મજબૂત બને છે. એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, "સમગ્ર છેતરપિંડી સિસ્ટમ આ ખાતાઓ પર આધાર રાખે છે. પૈસા ટ્રાન્સફર કરવાના કોઈ માધ્યમ વિના, છેતરપિંડી શરૂઆતમાં જ નિષ્ફળ જશે."

કેન્દ્રીય એજન્સીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી વિગતવાર તપાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે ચીન, મલેશિયા, મ્યાનમાર અને કંબોડિયા જેવા દેશોના વ્યક્તિઓ જમ્મુ અને કાશ્મીરના યુવાનોને ખાનગી ક્રિપ્ટો વોલેટ બનાવવા માટે સૂચના આપી રહ્યા છે. આ વોલેટ્સ ઘણીવાર ડિજિટલ ઓળખ છુપાવવા માટે VPN નો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવે છે અને KYC ની જરૂર હોતી નથી.

અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રાદેશિક પોલીસે ખીણમાં VPN ના ઉપયોગ પર પહેલાથી જ પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે કારણ કે તેનો ઉપયોગ આતંકવાદીઓ અને અલગતાવાદી તત્વો તેમની ઓળખ છુપાવવા માટે કરે છે.