રાયપુર: ખેતીમાં જ્યારે પાક લહેરાતો હોય ત્યારે ખેડૂતના ચહેરા પર મુસ્કાન હોય છે, પરંતુ અત્યારે ટામેટા અને રીંગણની ખેતી કરતા ખેડૂતો માટે ચિંતાના વાદળો છવાયા છે. છત્તીસગઢના યુવા ખેડૂત અને નિષ્ણાત લક્ષ્મીકાંત પ્રધાને ખેડૂતોને ચેતવણી આપી છે કે હાલના ભેજવાળા વાતાવરણમાં પાકને 'સુકારો' (Wilt) રોગનું ગંભીર જોખમ છે. જો સમયસર ધ્યાન આપવામાં ન આવે તો તૈયાર થયેલો 40 ટકાથી વધુ પાક બરબાદ થઈ શકે છે.
સુકારો રોગના બે દુશ્મન: કેવી રીતે ઓળખશો?
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, આ રોગ બે પ્રકારના હોય છે જે દેખાવમાં સમાન લાગે છે પરંતુ પાકને અલગ રીતે નુકસાન પહોંચાડે છે:
1.    બેક્ટેરિયલ સુકારો: આમાં છોડ દિવસ દરમિયાન લીલો હોવા છતાં અચાનક સુકાઈ જાય છે અને ગણતરીના દિવસોમાં નાશ પામે છે.
2.    ફંગલ (ફૂગ) સુકારો: આ રોગમાં છોડ ધીમે ધીમે પીળો પડીને સુકાવા લાગે છે, જાણે કે તે બળી ગયો હોય. આ રોગ જમીનમાં ખૂબ ઝડપથી ફેલાય છે.
બચાવવા માટેના અકસીર ઉપાયો
લક્ષ્મીકાંત પ્રધાને આ રોગને રોકવા માટે કેટલાક રામબાણ ઈલાજ સૂચવ્યા છે:
•    ટ્રાઇકોડર્માનો ઉપયોગ: જો ખેતરમાં એક પણ છોડ સુકાયેલો દેખાય, તો તરત જ ટ્રાઇકોડર્માનું દ્રાવણ બનાવીને છોડના મૂળમાં આપવું (ડ્રેન્ચિંગ) જોઈએ.
•    સ્યુડોમોનાસ ફ્લોરોસેન્સ: આનો ઉપયોગ પણ અત્યંત અસરકારક છે. ટ્રાઇકોડર્મા અને સ્યુડોમોનાસનો ત્રણ દિવસના અંતરે બે વાર ઉપયોગ કરવાથી રોગ ફેલાતો અટકે છે.
•    જૈવિક પદ્ધતિ: ઓર્ગેનિક ખેતી કરતા ખેડૂતો કલ્ચર સોલ્યુશન તૈયાર કરીને તેનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
સૌથી મહત્વની ભૂલ: પાણી આપવાનું બંધ કરો
ઘણીવાર ખેડૂતો છોડને સુકાતો જોઈને વધુ પાણી આપવાનું શરૂ કરી દે છે, જે સૌથી મોટી ભૂલ છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે સુકારાના લક્ષણો દેખાય કે તરત જ સિંચાઈ બંધ કરી દેવી જોઈએ, કારણ કે વધુ પડતું પાણી આ ચેપને આખા ખેતરમાં ઝડપથી ફેલાવે છે.
સમયસરની સાવચેતી અને જૈવિક ઉપાયો અપનાવીને ખેડૂતો પોતાના ટામેટા અને રીંગણના પાકને સુરક્ષિત રાખી શકે છે અને આર્થિક નુકસાનથી બચી શકે છે.